ئاب1/ab: ن:[ فا][ بیا][ پهـ : ap][ ئا‌ڤێسـ : Opa : ئه‌پۆ] 

 

 

نەشوناس

شوناس

تاك

كۆ

تاك

کۆ

شێوەزاری کرمانجی باکوور

ەك

ان

ەکە

ەکان

شێوەزاری کرمانجی ناوەند

ێ ، ێك

ان

ەکە

ەکان

شێوەزاری هەورامی

ێوە

ێ ، ن

ێ

ەکێ

 

ئاپ ، ئاڤ، ئاو  : پێکهاتووه‌ له ‌شله‌یه‌کی بێ چێژ و بێ بۆنه‌. ئاوێته‌ی ئۆکسجین و هایدرۆجینه‌. فۆرمووله‌ کیمییایه‌که‌ی H²Oیه‌. له ‌سروشتدا به‌ ئه‌ندازه‌ی سێ له‌ چواری گۆی زه‌ویدا پۆشیوه‌. له‌ پله‌ی 100 ی گه‌رمایی ده‌بێت به ‌هه‌ڵم، له ‌پله‌ی هیڤۆک/ سفردا ده‌مه‌ێت. 

یه‌که‌مین پێشگره‌ له ‌زمانی کوردییدا به‌واتای ئا‌ڤ بێت. که‌ له‌گه‌ڵ ووشه‌ی تردا یه‌کده‌گرێت، واتایه‌کێ نوێ ده‌به‌خشێت: ئابات، ئابجۆ، ئاباد، ئابان، ئابدار، ئابده‌ستخانه‌.

.

ئاب ئاته‌شنما/ab ateŝnima: نتـ:[ ئاب ئاتەشنما] مه‌به‌ست له ‌شه‌رابی ئاڵ و سووره‌، که‌ کینایه‌یه‌ بۆ شه‌راب.

ئاب ئاشنا/ab aŝina: نتـ:[ وەر] ئا‌ڤناس، مەلەوان.

ئاب ئه‌نبار/ab enbar: نتـ:[ ئاب+ ئه‌نبار] ئاوی ئه‌ستێلی گه‌وره‌ی ڕووپۆشراو، شوێنی عه‌مباركردنی ئاو.

ئاب ئه‌نگوور/ab engǔr: نتـ:[ ئاب+ ئه‌نگوور] ئاوی ترێ، که‌ کنایه‌یه‌ بۆ شه‌راب یاخود مه‌ی.

ئاب به‌ها/ab beha: نتـ:[ ئاب+ بەها] به‌های ئاو: ئه‌و پاره‌یه‌ی له‌بری ئاوی خواردنه‌وه‌ ده‌درێت.

ئابجۆش/abcoŝ: نتـ:[ ئاب+ جۆش] ئاوی کوڵاو، ئاوی به‌کوڵ.

ئاب زنده‌گی/ab zindegî: نتـ:[ فار][ ئاب+ زنده‌گی] ئابی حه‌یات، ئاوی حه‌یات.

ئابساڵ/absaľ: نتـ:[ فار][ ئاب+ ساڵ] تەڕيساڵ.

ئابی/abî: نچ:[ ئاب+ ی] 

1- ئه‌وه‌ی پێوه‌ندی به‌ ئاوه‌وه‌ هه‌بێت.

2 – له‌ ئاو دا بژێت: ئه‌سپی ئابی، ماری ئاوی، ڕووه‌کی ئاوی.  

3- ڕه‌نگی ئاوی.

ئابی به‌قا/abî beqa: نتـ:[ ئابی( ئاب+ ی)+ به‌قا( بقی)] ئاوی به‌قا.

{

بۆ ماچی ده‌می كوڵمه‌ له‌ نێو په‌رچه‌می خاوی 

له‌و زوڵمه‌ته‌ بۆ ئابی به‌قا نووری چرامه‌

}{ وه‌فایی}.

ئابی حه‌یات/abî ĥeyat: نتـ:[ ئاب+ی+ حه‌یات( ع : حیاة)] ئاوی ژیان، ئاوی زیندووی.

{

ئابی حەیات و ئاتەشی ئەفسور دەیەدەمت

تەحرێکی تۆیە گڕ لەتەنوورا کە دێتە دەر

}{ سالم}

.

.

_______________________________

ئاب 2/ab: ن: ترووسکه‌، وورشه‌، بریسکه‌ی هه‌ندێ شت( تیخی ئابدار).

ئابدار/abdar: نتـ:[ ئاب+ دار] به‌ترووسکه‌، وورشه‌دار، بریسکه‌ی هه‌ندێ شتی کانزا: شمشێری ئابدار، تیخی ئابدار.

.

.

________________________________

ئاب 3/Ab: ن:[ کات][ رووم ـ ئاسوو، عب] ئاوگوست

1 – ناوی مانگی یازده‌هه‌می ساڵی جووله‌ که‌یه‌.

2 – مانگی هه‌شته‌می ساڵی رۆمییه‌ که‌ به‌ augustus ناوداره‌، وه‌ مانگی هه‌شته‌مه‌ له‌ ساڵنامه‌ی هه‌تاوی که‌ ده‌که‌وێته‌ نێوان( ته‌مووز) و( ئه‌یلول)وه‌، واتا 21ی رۆژ له‌ که‌لووی شێر دایه‌، و له‌ ئه‌وه‌ به‌ دوا ده‌چێته‌ که‌لووی سونبوله‌وه‌. به‌ کوردی مانگی ته‌باخ/ tebax پێ ده‌ڵێن یان خەرمانان، گەلاوێژ.

.

.

_______________________________

ئاب 4/Ab: [ زمان][ ئینگـ : Ab] پێشگرێکە لە زمانی ئینگلیزی و دەلکێت بە پێش پەیڤەوە و واتایەکی نوێی پێدەبەخشێت ، ئەم ( ئاب )ـە  لە زمانی کوردییدا هاوواتای ( دوور لە)،  ( زۆر ، فرە)، ( دا)،  دێت.

{ تێبـ : زۆربەی ئەو وشانەی کە بە (ab) دەستپێدەکەن دەستەواژەی زانستین وە فرە بەکاردەهێندرێت لە ڕشتە زانستییەکان.

: Abacus

: Abdomeno

: Abnormal

: Abrade

: Absolute

: Abandante

…. هتد.}

{ سەرچاوە : شەوکار، ل، ٢-٦}.  

.

.

.

.