ئاب1/ab: ن:[ فا][ بیا][ پەهلەوی : ap]

  لە فەرهەنگی زمانی ئاڤێستادا، وەها تۆمارکراوە. ل. 
 گۆکردنی بە کوردی زمانی ئاڤێستایی   واتای بە ئینگلیزی
ئه‌پۆ Opa water

 

 

نەشوناس

شوناس

تاک

کۆ

تاک

کۆ

شێوەزاری کرمانجی باکوور

ئابەک

ئابان

ئابەکە

ئابەکان

شێوەزاری کرمانجی ناوەند

ئانێ ، ئابێک

ئابان

ئابەکە

ئابەکان

شێوەزاری هەورامی

ئابێوە

ئابێ ، ئابن

ئابێ

ئابەکێ

ئاپ ، ئاڤ، ئاو  : پێکهاتووه‌ له ‌شله‌یه‌کی بێ چێژ و بێ بۆنه‌. ئاوێته‌ی ئۆکسجین و هایدرۆجینه‌. فۆرمووله‌ کیمییایه‌که‌ی H²Oیه‌. له ‌سروشتدا به‌ ئه‌ندازه‌ی سێ له‌ چواری گۆی زه‌ویدا پۆشیوه‌. له‌ پله‌ی 100 ی گه‌رمایی ده‌بێت به ‌هه‌ڵم، له ‌پله‌ی هیڤۆک/ سفردا ده‌مه‌ێت. 

یه‌که‌مین پێشگره‌ له ‌زمانی کوردییدا به‌واتای ئا‌ڤ بێت. که‌ له‌گه‌ڵ ووشه‌ی تردا یه‌کده‌گرێت، واتایه‌کێ نوێ ده‌به‌خشێت: ئابات، ئابجۆ، ئاباد، ئابان، ئابدار، ئابده‌ستخانه‌.

ئاب ئاته‌شنما/ab ateşnima: نتـ:[ ئاب ئاتەشنما] مه‌به‌ست له ‌شه‌رابی ئاڵ و سووره‌، که‌ کینایه‌یه‌ بۆ شه‌راب.

ئاب ئاشنا/ab aşina: نتـ:[ وەر] ئا‌ڤناس، مەلەوان.

ئاب ئه‌نبار/ab enbar: نتـ:[ ئاب+ ئه‌نبار] ئاوی ئه‌ستێلی گه‌وره‌ی ڕووپۆشراو، شوێنی عه‌مباركردنی ئاو.

ئاب ئه‌نگوور/ab engûr: نتـ:[ ئاب+ ئه‌نگوور] ئاوی ترێ، که‌ کنایه‌یه‌ بۆ شه‌راب یاخود مه‌ی.

ئاب به‌ها/ab beha: نتـ:[ ئاب+ بەها] به‌های ئاو: ئه‌و پاره‌یه‌ی له‌بری ئاوی خواردنه‌وه‌ ده‌درێت.

ئاب جۆش/ab coş: نتـ:[ ئاب+ جۆش] ئاوی کوڵاو، ئاوی به‌کوڵ.

ئاب زنده‌گی/ab zindegî: نتـ:[ فار][ ئاب+ زنده‌گی] ئابی حه‌یات، ئاوی حه‌یات.

ئابساڵ/absaľ: نتـ:[ فار][ ئاب+ ساڵ] تەڕيساڵ.

ئابی/abî: نچ:[ ئاب+ ی] 

1- ئه‌وه‌ی پێوه‌ندی به‌ ئاوه‌وه‌ هه‌بێت.

2 – له‌ ئاو دا بژێت: ئه‌سپی ئابی، ماری ئاوی، ڕووه‌کی ئاوی.  

3- ڕه‌نگی ئاوی

ئابی به‌قا/abî beqa: نتـ:[ ئابی( ئاب+ ی)+ به‌قا( بقی)] ئاوی به‌قا.

{

بۆ ماچی ده‌می كوڵمه‌ له‌ نێو په‌رچه‌می خاوی 

له‌و زوڵمه‌ته‌ بۆ ئابی به‌قا نووری چرامه‌

}{ وه‌فایی}.

ئابی حه‌یات/abî ĥeyat: نتـ:[ ئاب+ی+ حه‌یات( ع : حیاة)] ئاوی ژیان، ئاوی زیندووی.

{

ئابی حەیات و ئاتەشی ئەفسور دەیەدەمت

تەحرێکی تۆیە گڕ لەتەنوورا کە دێتە دەر

}{ سالم}

.

.

_______________________________

ئاب 2/ab: ن: ترووسکه‌، وورشه‌، بریسکه‌ی هه‌ندێ شت( تیخی ئابدار).

ئابدار/abdar: نتـ:[ ئاب+ دار] به‌ترووسکه‌، وورشه‌دار، بریسکه‌ی هه‌ندێ شتی کانزا: شمشێری ئابدار، تیخی ئابدار.

.

.

________________________________

ئاب 3/Ab: ن:[ کات][ رووم ـ ئاسوو، عب] ئاوگوست، گەلاوێژ. 

1 – ناوی مانگی یازده‌هه‌می ساڵی جووله‌ که‌یه‌.

2 – مانگی هه‌شته‌می ساڵی رۆمییه‌ که‌ به‌ augustus ناوداره‌، وه‌ مانگی هه‌شته‌مه‌ له‌ ساڵنامه‌ی هه‌تاوی که‌ ده‌که‌وێته‌ نێوان( ته‌مووز) و( ئه‌یلول)وه‌، واتا 21ی رۆژ له‌ که‌لووی شێر دایه‌، و له‌ ئه‌وه‌ به‌ دوا ده‌چێته‌ که‌لووی سونبوله‌وه‌. به‌ کوردی مانگی ته‌باخ/ tebax پێ ده‌ڵێن یان خەرمانان، گەلاوێژ.

.

.

_______________________________

ئاب 4/Ab: [ زمان][ ئینگـ : Ab] پێشگرێکە لە زمانی ئینگلیزی و دەلکێت بە پێش پەیڤەوە و واتایەکی نوێی پێدەبەخشێت ، ئەم ( ئاب )ـە  لە زمانی کوردییدا هاوواتای ( دوور لە)،  ( زۆر ، فرە)، ( دا)،  دێت.

{ تێبـ : زۆربەی ئەو وشانەی کە بە (ab) دەستپێدەکەن دەستەواژەی زانستین وە فرە بەکاردەهێندرێت لە ڕشتە زانستییەکان.

: Abacus

: Abdomeno

: Abnormal

: Abrade

: Absolute

: Abandante

…. هتد.}

{ سەرچاوە : شەوکار، ل، ٢-٦}.  

.

.

.

.