داس/das: ن:[ کشت] کەلەندۆ، داسک( زاخ)، داساچلۆ( کباک)، جاخسووک( ئەردە) : ئاسنێکی کلکدارینی دەم کەوانەییە دروێنەی پێدەکرێت.

 

 

ئەوجا بەرێكی دادەبڕی دەستی بە دروێنە دەكرد كە تا كۆتایی بەری تەبارەكە پشتی راست نەدەكردەوە و بۆ لە بیر چوونەوە ماندوو بوون و شكاندنی بڕستی گەرمای هاوین سەپان تێ هەڵدەگوتنە گۆرانی گوتن (هە دروونە دروونە دروونە، دەسكێ داسم بە روونە).

جاری وا هەبوو مەڵۆی دووراوە لە یەك شوێن خڕ دەكرایەوە و پێی دەگوترا خەرمان، جاری واش هەبوو لە چەند شوێنێك خڕ دەكرایەوە و پێی دەگوترا گیشە كە لە ناو پەرێز بە درێژ دادەندرا. بۆ بەدەست هێنانی گەنم و جۆ و جیا كردنەوەی دەغڵ و دانەوێڵە لە كا و كۆت خەرمان بە هێستر و جەنجەڕ دەكوترا و بەم كارەش دەگوترا گێرە. دوای گێرە و كوترانی خەرمان، ئنجا شەنەبا دەستی پێ دەكرد، كە سەپان گەنمی لە كایەك جیا دەكردەوە. ئێستا دروێنە ئاسان بووە و بە دەڕاسەیە، بە یەك جار دەمە دەڕاسە دەگاتە تەبارەی دەغڵ و دان و بە ماوەیەكی كورت گەنم و جۆی پاكت دەداتێ و كا و قەسەڵیش بە جیا دادەنێت، بەڵام لە هەندێك ناوچەی گوند و شاخ و چیادا، تا ئێستاش بە دەست دروێنە دەكرێ.

داس لە دووبەش پێك دێت : ئاسن و دەسکەکەی : بەشە ئاسنەکەی پێی دەگووترێت دەمەداس، پێش کاکردن لە هەسان دەدرێت واتا تێژدەکرێت. بەشی دەسکەکەی لە داردروست دەکرێت.    

داساچلۆ/dasačilo: نتـ:[ کباک] داس.

داسەقالە/daseqale: نتـ: داسی چکۆڵە، داسووکە، داسوولکە( کە).

داسخاڵە/dasxaľe: نتـ:[ داس+ خاڵە] داسماڵە، گیابڕ، مەلەغان، داسی پەل( کە تایبەتی گیادروونە): داسێکە تەنها گیای پێدەدروێتەوە.

داسقاڵە/dasqaľe: نتـ:[ داس+ قاڵە] داسخاڵە: داسووکە، داسی چکۆڵە، داسوویلک.

داسک/dasik: نتـ:[ کباک][ داس+ ک] داسووکە، دەزوو، دەزک.

:: فیسار کەس بووە بە داسک.

.

داسکێش/daskêŝ: نفا:[ باد][ داس+ كێش( كێشان)] دروێنەکار.  

داسماڵ/dasmaľ: نتـ:[ داس+ ماڵ] دەغڵ یان گیایەکە پڕ لە درک و داڵ بێت یان بە ملاولاویدا شکابێتەوە و باش دروێنەنەکرێت.

داسماڵی دەکەن/dasmaľî deken: شڕ: واتای بە نارێکی دەیدروونەوە، پاککردنەوەی گیایە بەداس.

داسماڵە/dasmaľe: نتـ:[ داساماڵ+ ئە] داسێکە لە هەندێک شوێنان بۆ گیا دروون بەکاردێندرێت.

لەداس بەزین /le das bezîn: کتن:[ مکـ، دەر] لەداس پەڕین، هاتۆتەدروێنە.

لەداس پەڕین/le das peřîn: نتـ: هاتنەدروێنە.  

داسۆک/dasok: نتـ:[ داس+ ئۆک] داسی گچکە، داسوولکە.

داسووک/dasǔk: ن:[ کباک] داسی چکۆڵەیە بۆ دروونەوەی گیا و دڕوو و ئیتر. داسقاڵە، داسک، داسۆک، داسووگ،  داسوولکە.  

داسووگ/dasǔg: ن:[ کباک] داسۆک، داسوویلک.  

داسوولکە/dasǔlike: نتـ:[ کهـ] داسوولک، داسووکە، داسی گچکە.

داسی/dasî: نچ:[ داس+ ئی]

1- کەوانەیی.  

2- ئەوەی پێوەندی بە( داس)ـەوە هەبێت.  

.

دەمەداس/das: نتـ:[ دەم+ ئە+ داس+]  بەشە ئاسنەکەی داسە، پێش کاکردن لە هەسان دەدرێت واتا تێژدەکرێت. بەشی دەسکەکەی لە داردروست دەکرێت. دەمە داس لە شێوەی كەوانەیە واتە وەك نیوە مانگ وایە.

تەورداس/das: ن:[ کشت]

.

.