ڕێباز/řêbaz: نتـ:[ ڕێ+ باز( )]

1 – راگوزار، راگووزەر، ڕەواز، ڕێواز، ڕێپێلگە، ڕێگەی هاتوچۆی زۆر.

2 – رابگار: كەسێک لە ڕێ دەڕوات بۆ گەشت.{ هەژار، ل، 364}.

3 – جێبەجێ.

4 – ڕەوت، ڕەوش( ژیان)، ڕێڕەو، بۆچوون.[ ئینگـ : بۆچوون : Approach]

5 -[ فەلسە] ئادگار، شێوە، فیگۆر، فۆرم.

6 -[ ماف] چۆنیەتی، دەستوور، ڕێس _ ڕێسا، كالا، یاسا.

7 – ب بوار.

8 –  ئایدیۆلۆژی، رێبیر، بیرۆكه.[ ئینگـ : Ideology].  

ڕێبازگە/řêbazge: نتـ:[ ڕێباز+ گە] ئایینـزا، مەزەب( مذهب)، ڕێڕەو، ڕەوشت لە ئاییندا.

ڕێبازكاركردن/řêbaz karkirdin: كتپ: دادوەری كردن.

ڕێبازی/řêbazî: نتـ: ئاماژەیە بۆ شێوازێکی تایبەتی یان ڕەوتێك لە زانستێکدا کە هاوواتای پاشگری( ism)ی زمانی لاتینی دێت.
.
 گوڵبژێریک لە جۆرەکانی ڕێباز 

ڕێبازی ئەدەبی/řêbazî edebî: نتـ:

رێبازگه‌ی ئیگزیستنسیالیزم/řêbazgey îgizîstinsiyalizm: نتـ: هه‌بوونخوازی، بوونگه‌ری.[ ئینگـ : Existentialism] 

ڕێبازی پێداویستی/řêbazî pêdawîstî: نتـ: به‌ڕێوه‌به‌ری به ‌گوێره‌ی بارودۆخ و هه‌لومه‌رجه‌کان هه‌ڵده‌سه‌نگێنن. له‌م ڕێبازه‌دا شتێک به‌ ناوی باشترین نییه‌، به‌ڵکوو ئه‌مه‌ پێداویستییه‌کانه‌، بۆمان ده‌رده‌خا که‌ له‌م ” بابه‌ته‌ تایبه‌تییه‌دا ” چ شێوازێک له‌ به‌ڕێوه‌به‌ری باشترینه‌؛ به‌ جۆرێ که‌ له‌وانه‌یه‌ بۆ یه‌ک شت له‌ هه‌لومه‌رجێکدا به‌ڕێوه‌به‌ری میکانیکی باشترین بێ و له‌ هه‌لومه‌رجێکی تردا به‌ڕێوه‌به‌ری ئورگانیکی.

ڕێبازی تەلارسازی/řêbazî hunerî telarsazî: نتـ: .

ڕێبازی تەلارسازی گۆتیک/řêbazî hunerî telarsazî gotîk: نتـ: .  [ ئینگـ : Gothic]

ڕێبازی جادویی/řêbazî caduyî: نتـ:  بنه‌مای ئه‌م ڕیالیزمه‌ به‌کارهێنان و تێکه‌ڵکردنی خه‌یاڵ و ئه‌فسانه‌ و دابونه‌ریت و کلتوری نه‌ته‌وه‌ییه‌ له‌ناو داهێنانه‌ ئه‌ده‌بیه‌کاندا. ئه‌م ڕیالیزمه‌ له‌ داهێنانی نوسه‌رانی ئه‌مریکای لاتینه‌ به‌تایبه‌تیش ( گابریل گارسیا مارکیز) که‌ چه‌ندین ڕۆمانی له‌سه‌ر بنه‌مای ئه‌م ڕیالیزمه‌ نووسیوه‌.

ڕێبازی سیستێمە کۆمەڵاتییەکان/řêbazî sîstême komeľatîyekan: نتـ: روانگه‌ی سیسته‌می له‌ ساڵی 1960 به‌ملاوه‌ پێی نایه‌ دنیای به‌ڕێوه‌به‌ریه‌وه‌. لایه‌نگرانی ئه‌م ڕێبازه‌ له‌ سه‌ر ئه‌و باوڕه‌ن که‌ بۆچوونی سیسته‌می باشترین شێوه‌یه‌ بۆ یه‌کانگیربوونی چه‌مک و شێوازه‌ جۆراوجۆره‌کانی به‌ڕێوه‌به‌ری و ڕێک که‌وتن له‌ سه‌ر ڕێبازێکی داگر و ته‌واو.

ڕێبازی ڤەرساندن/řêbazî versandin: كتپ:[ ڕێباز+ ی+ ڤەرساندن][ بع: گریقە التقویە].

ڕێبازی قادری/řêbazî qadirî: نتـ: [ ئاین، ئیسلام] تەریقەتی قادری : ئەم رێبازە دەگەرێتەوە بۆ شێخ عەبدولقادری گەیلانی (٤٧٠ک _ ٥١٦ک)- ( ١٠٧٩ز _ ١١١٦ز) ھەندێک لە توێژەران بە کوردیدا دەنێن بەو پێەی کە ناوچەی گەیلان دەکەوێتەباشووری دەریاچەی قەزوینەوە و لەم ناوچیەشدا کوردێکی زۆری لێیە بەڵام بەڵگەی پێویست نیە بۆ سەلماندنی ئەم بیرۆکەیە.  ئەم ڕێبازە لە کوردستاندا لقی تەریقەتی کەسنەزانی و ولیانیی لێ دەبێتەوە.

ڕێبازی كلاسیک/řêbazî kilasîk: نتـ: ڕێبازی کۆن : كلاسیزم : په‌یڕه‌ویی له رێبازگه‌لی یۆنان و رۆم، رێچكه‌ی (ستایل)ی كه‌ون له وێژه و هونه‌ردا، رێبارێک له هونه‌ر و ئه‌ده‌بیاتدا : Classicis

ڕێبازی نەقشبەندی/řêbazî neqişbendî: نتـ: [ ئاین، ئیسلام]

ڕێبازی نوێخوازانه‌/řêbazî nwêxwazane: نتـ: ئه‌مڕۆ له‌ تێکه‌ڵ بوونی ڕێبازی کلاسیک و نۆکلاسیک پێکهاتووه‌. لایه‌نگرانی تازه‌ی ئه‌م بزاڤه‌ زانستییه‌ له‌ سه‌ر به‌کارهێنانی که‌مپیوته‌ر و ئامێره‌ بڕیارده‌ره‌کان جه‌خت ده‌که‌نه‌وه‌. بیرۆکڤانانی ئه‌مڕۆی پێوه‌نده‌ مرۆییه‌کان، باس له‌ چاکسازی و داڕشتنه‌وه‌ی ڕێکخراوه‌کان ده‌که‌ن.

ڕێبازی نیوکلاسیک/řêbazî nîwkilasîk: نتـ:[ ] نۆکلاسیکه‌کان له‌ سه‌ر ئه‌و باوڕه‌ن که‌ به‌ڕێوه‌به‌ری ده‌بێ سه‌رنجی زۆرتر به‌ که‌سه‌کان بدات، به‌ واتایه‌کی تر بگۆڕه‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان کاریگه‌رترن له‌ بگۆڕه‌ فیزیکییه‌کان.

{ مێژوو : له‌ ساڵی 1920 ز. که‌ ڕۆژاوا تووشی شکستی ئابووری بوو، بڕێ له‌ زانایانی زانسته‌ کۆمه‌لایه‌تییه‌کان به‌ ڕێبه‌ری ئه‌ڵتۆن مایۆ ده‌ستیان کرد به‌ لێکۆڵینه‌وه‌ له‌ سه‌ر چۆنیه‌تی کاردانه‌وه‌ی کارمه‌ندان له‌ به‌رامبه‌ر ڕێژه‌ی به‌رهه‌مهێنان له‌ ئه‌گه‌ری گۆڕانی هه‌لومه‌رجه‌کانی کار، داڕشتنه‌وه‌ی کار و هانده‌ره‌کانی به‌ڕێوه‌به‌ری. به‌شێکی زۆری ئه‌م کاره‌ له‌ کۆمپانیای ڤێستێرن ئه‌له‌کتریک له‌ شاری هاسۆرن ڕوویدا. دوایی ئه‌م لێکۆڵینه‌وه‌یان به‌ لێکۆڵینه‌وه‌ی هاسۆرن ناو نا}.

ڕێبازی هونەری/řêbazî hunerî: نتـ: .

.

.

____________________________

ڕێباز/řěbaz: ن:[ ناڤ] ناوە بۆ توخمی نێرینە.

.

.

.

.