گۆ/go: ن:[ زمان]

گۆت/go:

گۆتار/go:

گۆتن/go: ن:

گۆتنامە/go::

گۆهتن/goh: كتن:[ كباك] گۆتن، گوفتن.

.

ل گۆتنا/go::

لەگۆكەوتن/go::

لەگۆكەوتووە/go::

هێنانەگۆ/go: ن:

:: ئەو کاتەی ڕەنگەکان دێنەگۆ.{ هەمزە بایز}

.

.

_______________ 

گۆ/go: ن:

1 – هەست ( ئەندامی لەش).

-  توانای كاركردن بەسانایی ( پەنجەكانی دەست…).

گۆت/go: ئان: تەزیو، سأ، گۆد.

لەگۆچوون/go::

.

.

_______________________

گۆ/go: ن:[ بیر][ فیز] شێوەیەکی بازنەییی ئەندازەیییە لە بۆشاییی سێ ڕەهەندیدا، بریتییە لە سەرجەمی ڕووی تۆپێکی تەواو خڕ. ھەروەکوو بازنە کە ئەندازەیییانە تەنێکی دوو ڕەهەندییە، گۆش بیرکارییانە پێناسەکراوە وەکوو کۆمەڵە خاڵێک کە ھەموویان ھەمان دووریان (r {\displaystyle r} {\displaystyle r}) ھەیە لە خاڵێکی دیاری کراو، بەڵام لە بۆشاییی سێ ڕەهەندیدا. ئەم دوورییە (r {\displaystyle r} {\displaystyle r}) بریتییە لە نیوەتیرەی گۆیەکە، و خاڵە دیاریکراوەکە بریتییە لە چەق (ناوەڕاست)ی گۆیە بیرکارییەکە. بە درێژترین ڕاستەھێڵی ناو گۆیەکە، کە دوو خاڵی بەرانبەر یەکی گۆیەکە بەیەکەوە دەبەستێتەوە و بە چەقی گۆیەکەش تێپەڕدەبێت و درێژییەکەشی دوو ئەوەندەی درێژیی نیوەتیرەی گۆیەکەیە، دەوترێت تیرەی گۆیەکە.[ ئینگـ : Sphere]

1- خڕی.

2- چیچك، خڕیی سەریی مەمك.

3 – گرۆڤەر، تۆپ.[ ئینگـ : The globe، Sphere]

گۆی ئاسمانی/go: ن: گرۆڤەری ئاسمانی، تۆپ.[ ئینگـ : Celestial sphere]

گۆی زەوی/go: ن: خڕكەی زەوی. گرۆڤەری زەوی.[ ئینگـ : Earth]

گۆی مەمك/goy: نتـ:[] گۆپكە مەمك، چیچیڵە( ڕەوا)، چچك(كباك).

گۆیی/goy: ئان:[ گۆ+ یی] خڕی.

.

.

_________________________

گۆ/go: ن: تۆپ ( تێنس، یاریی، شەقێن).

.

.

.

 

 

 

 

 

 

گۆ شێوەیەکی بازنەییی ئەندازەیییە لە بۆشاییی سێ ڕەهەندیدا، بریتییە لە سەرجەمی ڕووی تۆپێکی تەواو خڕ. ھەروەکوو بازنە کە ئەندازەیییانە تەنێکی دوو ڕەهەندییە، گۆش بیرکارییانە پێناسەکراوە وەکوو کۆمەڵە خاڵێک کە ھەموویان ھەمان دووریان (r {\displaystyle r} {\displaystyle r}) ھەیە لە خاڵێکی دیاری کراو، بەڵام لە بۆشاییی سێ ڕەهەندیدا. ئەم دوورییە (r {\displaystyle r} {\displaystyle r}) بریتییە لە نیوەتیرەی گۆیەکە، و خاڵە دیاریکراوەکە بریتییە لە چەق (ناوەڕاست)ی گۆیە بیرکارییەکە. بە درێژترین ڕاستەھێڵی ناو گۆیەکە، کە دوو خاڵی بەرانبەر یەکی گۆیەکە بەیەکەوە دەبەستێتەوە و بە چەقی گۆیەکەش تێپەڕدەبێت و درێژییەکەشی دوو ئەوەندەی درێژیی نیوەتیرەی گۆیەکەیە، دەوترێت تیرەی گۆیەکە.

قەبارە[دەستکاری]

قەبارەی گۆیێک لەڕێی ئەم ھاوکێشەیەوە دەدۆزرێتەوە:

V = 4 3 π r 3 {\displaystyle \!V={\frac {4}{3}}\pi r^{3}} {\displaystyle \!V={\frac {4}{3}}\pi r^{3}}

π {\displaystyle \pi } {\displaystyle \pi } نەگۆڕێکە و بە نزیکی یەکسانە بە (٣.١٤١٦).

r {\displaystyle r} {\displaystyle r} نیوەتیرەی گۆیەکەیە.

 

r – نیوەتیرەی گۆ

ڕووبەری ڕوو[دەستکاری]

ڕووبەری ڕووی گۆیێک لەڕێی ئەم ھاوکێشەیەوە دەدۆزرێتەوە:

A = 4 π r 2 {\displaystyle \!A=4\pi r^{2}} {\displaystyle \!A=4\pi r^{2}}

گۆ شێوەیەکی بازنەییی ئەندازەیییە لە بۆشاییی سێ ڕەهەندیدا، بریتییە لە سەرجەمی ڕووی تۆپێکی تەواو خڕ. ھەروەکوو بازنە کە ئەندازەیییانە تەنێکی دوو ڕەهەندییە، گۆش بیرکارییانە پێناسەکراوە وەکوو کۆمەڵە خاڵێک کە ھەموویان ھەمان دووریان (r {\displaystyle r} {\displaystyle r}) ھەیە لە خاڵێکی دیاری کراو، بەڵام لە بۆشاییی سێ ڕەهەندیدا. ئەم دوورییە (r {\displaystyle r} {\displaystyle r}) بریتییە لە نیوەتیرەی گۆیەکە، و خاڵە دیاریکراوەکە بریتییە لە چەق (ناوەڕاست)ی گۆیە بیرکارییەکە. بە درێژترین ڕاستەھێڵی ناو گۆیەکە، کە دوو خاڵی بەرانبەر یەکی گۆیەکە بەیەکەوە دەبەستێتەوە و بە چەقی گۆیەکەش تێپەڕدەبێت و درێژییەکەشی دوو ئەوەندەی درێژیی نیوەتیرەی گۆیەکەیە، دەوترێت تیرەی گۆیەکە.

قەبارە[دەستکاری]

قەبارەی گۆیێک لەڕێی ئەم ھاوکێشەیەوە دەدۆزرێتەوە:

V = 4 3 π r 3 {\displaystyle \!V={\frac {4}{3}}\pi r^{3}} {\displaystyle \!V={\frac {4}{3}}\pi r^{3}}

π {\displaystyle \pi } {\displaystyle \pi } نەگۆڕێکە و بە نزیکی یەکسانە بە (٣.١٤١٦).

r {\displaystyle r} {\displaystyle r} نیوەتیرەی گۆیەکەیە.

 

r – نیوەتیرەی گۆ

ڕووبەری ڕوو[دەستکاری]

ڕووبەری ڕووی گۆیێک لەڕێی ئەم ھاوکێشەیەوە دەدۆزرێتەوە:

A = 4 π r 2 {\displaystyle \!A=4\pi r^{2}} {\displaystyle \!A=4\pi r^{2}}

گۆ شێوەیەکی بازنەییی ئەندازەیییە لە بۆشاییی سێ ڕەهەندیدا، بریتییە لە سەرجەمی ڕووی تۆپێکی تەواو خڕ. ھەروەکوو بازنە کە ئەندازەیییانە تەنێکی دوو ڕەهەندییە، گۆش بیرکارییانە پێناسەکراوە وەکوو کۆمەڵە خاڵێک کە ھەموویان ھەمان دووریان (r {\displaystyle r} {\displaystyle r}) ھەیە لە خاڵێکی دیاری کراو، بەڵام لە بۆشاییی سێ ڕەهەندیدا. ئەم دوورییە (r {\displaystyle r} {\displaystyle r}) بریتییە لە نیوەتیرەی گۆیەکە، و خاڵە دیاریکراوەکە بریتییە لە چەق (ناوەڕاست)ی گۆیە بیرکارییەکە. بە درێژترین ڕاستەھێڵی ناو گۆیەکە، کە دوو خاڵی بەرانبەر یەکی گۆیەکە بەیەکەوە دەبەستێتەوە و بە چەقی گۆیەکەش تێپەڕدەبێت و درێژییەکەشی دوو ئەوەندەی درێژیی نیوەتیرەی گۆیەکەیە، دەوترێت تیرەی گۆیەکە.

قەبارە[دەستکاری]

قەبارەی گۆیێک لەڕێی ئەم ھاوکێشەیەوە دەدۆزرێتەوە:

V = 4 3 π r 3 {\displaystyle \!V={\frac {4}{3}}\pi r^{3}} {\displaystyle \!V={\frac {4}{3}}\pi r^{3}}

π {\displaystyle \pi } {\displaystyle \pi } نەگۆڕێکە و بە نزیکی یەکسانە بە (٣.١٤١٦).

r {\displaystyle r} {\displaystyle r} نیوەتیرەی گۆیەکەیە.

 

r – نیوەتیرەی گۆ

ڕووبەری ڕوو[دەستکاری]

ڕووبەری ڕووی گۆیێک لەڕێی ئەم ھاوکێشەیەوە دەدۆزرێتەوە:

A = 4 π r 2 {\displaystyle \!A=4\pi r^{2}} {\displaystyle \!A=4\pi r^{2}}

گۆ شێوەیەکی بازنەییی ئەندازەیییە لە بۆشاییی سێ ڕەهەندیدا، بریتییە لە سەرجەمی ڕووی تۆپێکی تەواو خڕ. ھەروەکوو بازنە کە ئەندازەیییانە تەنێکی دوو ڕەهەندییە، گۆش بیرکارییانە پێناسەکراوە وەکوو کۆمەڵە خاڵێک کە ھەموویان ھەمان دووریان (r {\displaystyle r} {\displaystyle r}) ھەیە لە خاڵێکی دیاری کراو، بەڵام لە بۆشاییی سێ ڕەهەندیدا. ئەم دوورییە (r {\displaystyle r} {\displaystyle r}) بریتییە لە نیوەتیرەی گۆیەکە، و خاڵە دیاریکراوەکە بریتییە لە چەق (ناوەڕاست)ی گۆیە بیرکارییەکە. بە درێژترین ڕاستەھێڵی ناو گۆیەکە، کە دوو خاڵی بەرانبەر یەکی گۆیەکە بەیەکەوە دەبەستێتەوە و بە چەقی گۆیەکەش تێپەڕدەبێت و درێژییەکەشی دوو ئەوەندەی درێژیی نیوەتیرەی گۆیەکەیە، دەوترێت تیرەی گۆیەکە.

قەبارە[دەستکاری]

قەبارەی گۆیێک لەڕێی ئەم ھاوکێشەیەوە دەدۆزرێتەوە:

V = 4 3 π r 3 {\displaystyle \!V={\frac {4}{3}}\pi r^{3}} {\displaystyle \!V={\frac {4}{3}}\pi r^{3}}

π {\displaystyle \pi } {\displaystyle \pi } نەگۆڕێکە و بە نزیکی یەکسانە بە (٣.١٤١٦).

r {\displaystyle r} {\displaystyle r} نیوەتیرەی گۆیەکەیە.

 

r – نیوەتیرەی گۆ

ڕووبەری ڕوو[دەستکاری]

ڕووبەری ڕووی گۆیێک لەڕێی ئەم ھاوکێشەیەوە دەدۆزرێتەوە:

A = 4 π r 2 {\displaystyle \!A=4\pi r^{2}} {\displaystyle \!A=4\pi r^{2}}

قەبارەی گۆیێک لەڕێی ئەم ھاوکێشەیەوە دەدۆزرێتەوە:

V = 4 3 π r 3 {\displaystyle \!V={\frac {4}{3}}\pi r^{3}} {\displaystyle \!V={\frac {4}{3}}\pi r^{3}}

π {\displaystyle \pi } {\displaystyle \pi } نەگۆڕێکە و بە نزیکی یەکسانە بە (٣.١٤١٦).

r {\displaystyle r} {\displaystyle r} نیوەتیرەی گۆیەکەیە.

قەبارەی گۆیێک لەڕێی ئەم ھاوکێشەیەوە دەدۆزرێتەوە:

V = 4 3 π r 3 {\displaystyle \!V={\frac {4}{3}}\pi r^{3}} {\displaystyle \!V={\frac {4}{3}}\pi r^{3}}

π {\displaystyle \pi } {\displaystyle \pi } نەگۆڕێکە و بە نزیکی یەکسانە بە (٣.١٤١٦).

r {\displaystyle r} {\displaystyle r} نیوەتیرەی گۆیەکەیە.