تل¹/til: ن:

1 – پاڵ لەسەرلێژایی. 

2 – تللۆر، تلۆر، خلۆر.

تلان/tilan: كتن:[ ئەردە][ تل+ ئان] خلان، خلێران، گلان، گلێران: سووڕان و تلخورادن لەسەرلا.

تلاندن/tilandin: كتپ:[ تلان+ دن] گلاندن، پلاندن، تلێرەوكردن، خلێرەوكردن.

تلاندنەوە/tilandinewe: كتپ:[ تلاندن+ ئەوە] گەوزاندنەوە، گلاندنەوە، بزواندن و تلپێدان لەسەرلا.

تلاوتل/tilautil: ئاكتـ:[ تل+ ئاو+ تل] گەوزین و تلۆر بە لاتەنیشتدا، گلورگل، خلەخل.

تلاوتلكردن/tilawtilkirdin: كتپ:[ تلاوتل+ كردن] خلۆركردنەوە، تلپركردنەوە.

تلانەوە/tilanewe: كتپ:[ تلان+ ئەوە] گلان : گەوزین و بزووتن لەسەرلا تەنیشت.

تلە/tile: نتـ:[ تل+ ئە][ ئەردە]

1 – دون، لەسەرتەپۆڵكەوەستاو، و‌ێستانی بەرد لە هەوراز و لێژڕێكیدا بەچەشنێكی وا، كەمێك تەكانی پێبدتێت، خلۆر دەبێتەوە. 

2 – بنتل: ئامرازێكە لە ژێر گاشەبەردان دادەنرێت تا خلۆریكاتەوە.

تلەوبوون/tilewbûn: كتن:[ تل+ ئەو+ بوون‎] بەربوونەوە، خلۆربوونەوە.

تلەوبوونەوە/tilewbûnewe: كتن:[ تل+ ئەو+ بوون+ ئەوە‎] گلاربوونەوە، جاڵەبوون.

تلەوكردن/tilewkirdin: كتن:[ تل+ ئەو+ كردن‎] بەردانەوە، خلۆركردنەوە.

تلبوونەوە/tilbûnewe:كتن:[ تل+ بوون + ئەوە] خلۆربوونەوە: كەوتن و سووڕانی لە لێژایەوە بەرەوخوار.

تلپێدان/tilpědan: كتپ:[ تل+ پێ+ دان] پاڵپێونان و خلۆركردنەوەی كەسێك یان شتێك لە سەر لێژایی.

تلخواردن/tilxwardin: كتن:[ تل+ خواردن] تلبوونەوە و خۆخلۆر كردنی مرۆڤ یان گیانلەبەر.

تلدان/tildan: كتپ:[ تل+ دان] پاڵپێوەنان، بەكەسێك یان تشتێك لەسەر لێژایی.

تلكردن/til kirdin: كتپ:[ تل‎+ كردن] پاڵپێوەنان و بزواندن كەسێك یان تشتێك لەسەرلێژایی.

تلكردنەوە/tilkirdinewe: كتپ:[ تل+ كردن+ ئەوە] جاڵەكردنەوە، خلۆركردنەوە.

تللۆر/tililor: نتـ:[ تل+ لۆر] بڕ: تلۆر.

تلنایۆ/tilnayo: چ:[ هـ ] تلاندنەوە.

تلۆر/tilor: نتـ:[ تل+ ئۆر( لور)]

1 – چلۆنایەتی داکەوتن و سووڕانەوەی تشتێک لە لێژایەوە بەرەو خوار، خلۆر، گلۆر، تللۆر، تلێر، جاڵە.

2 – درێژ ڕاكشاو لەسەر تەنیشت یان لەسەر زگ.

تلۆربوونەوە/tilorbûnewe: کتن:[ تلۆر+ بوون+ ئەوە]

1 – ڕاکشان لەسەر تەنیشت یان لەسەر زگ.

2 – داکەوتنی تشتێک لە لێژاییەوە، گلۆربوونەوەی شتێک لە هەورازەوە.

تلۆرکردنەوە/tilorkirdinewe: کتپ:[ تلۆر‎کردن‎+ ئەوە] جاڵەکردنەوە، تڵپێدان، خلۆرکردنەوە.

تلێر/tilěr: نتـ:[ تل+ ئێر] تلۆر، گلێر، حلێر.

تلێران/tilěr: كتن: تلان، تلۆربوونەوە.

تلێرەوبوون/tilěr: كتن: خلۆربوونەوە، خلێرەوبوون، گلەوبوون، گلۆربوونەوەتلێربوونەوە.

تلێن/tilěn: كتن:[ تل+ئین] .

.

بانتلێن/bantlên: کتن:[ هـ][ بان+ تلێن( تلان)] باگردان، بانگردێن، بانگە، باگوردان.

.

.

______________________

تل²/til: ن:[ توێ][ كباك] پەنجە.  

تلهی/tilhî: ن:[ كباك] تلی.

تلی/tilî: ن:[ كباك] قامك، پەنجە {

ئەو تلی یێن رەقیق، پور دامە فینجانا عەقیق

ئەو بادە یا توورین رەحیق، میننەت ب من وەهاب دا

}{جزیری}.

{ تلی لە قلی qilî یەوە هاتووە، بەو مانایەی كە وەك قل وایە. لە فارسی دا بووە بە سیلی silî كە مانای ڕەپكردنی پەنجەكانی دەستە. ( سیلی زدن) لە فارسیدا، مانای زللەلێدان بەبەری دەست و پەنجەكان بەكوردی كرماشانی شەقەسیلە sheqesîle ی پێدەڵێن}{ ج. نەبەز}.

تلیابەرانكێ/tilya berankě: نتـ:[ شكا] تلیابەرانێ.

تلیابەرانێ/tilya beraně: نتـ:[ كباك] پەنجەكەڵە، پەنجە گەورە، تلیاگردی، تلیاگزری.

تلیابەركلیچك /tilya berkilîčk: نتـ:[كباك] تلیابابلیچك، براتووتەڵەیە.

تلیادالاستۆكی/tilya dalastokî: نتـ:[ كباك] تلیاهلاڤێژك، دۆشاومژە، قامكی شادەیە.

تلیاقلیچك/tilya qlîčik: نتـ:[كباك] تلیاگچكە، تلیاقەرقووچك، تلیابا، قامكەتووتەڵەیە.

تلیاگچكە/tilya gičke: نتـ:[ كباك] بابلیچك، پەنجە تووتە – پەنجە بچكۆلە، قامكەچكۆلە، قەرەقۆچ، قلیچ، بابەلیچ.

تلیاگردی/tilya girdî: نتـ: پەنجە گەورە، بەرانك، ئەسپێ كوژە، پەنجەكەڵە، كەڵەموست، قامكامەزن.

تلیاناڤین/tilya navîn: نتـ:[ كباك] تلیاناڤچار، ئەرنەمووتە، پەنجەی نێوەڕاستە.

تلیك/tilîk: ئمـ:[ كباك، یەز] تلی، قامك.

.

.

_____________________________

تل³/til: ن: تۆڵ.

تلدار/tildar: ن: ئاووس، زگپڕ، تۆنپڕ، تۆڵدار.

تلداری/tildarĭ: نچ: ئاووسی، زگپڕی، تۆنپڕی، تۆڵداری.

.

.

.