مەرگ/merg: ن:[ ئاڤێسـ : akrham : مەهرکە] ئاکام، ناوی کردەی مردنە، یان : کۆتایی ھاتنی ژیانە و لە زیندەییزانیدا بە لەناوچوونی بێگەڕانەوەی نیشانەکانی ژین دەگوترێت. واتە سروەش دەرچوون لە ژیانی زیندوودا.

:: ئایا دوای مەرگ ژیان هەیە ؟.

{

گەلێکم ڕۆژگاری تاڵ و شیرین ڕابوارد، ئاخۆ
مەرگ مەودا دەدا دیسان ببینم سەردەمێکی تر!

}{ هێمن}

:: دەرکەوتەی دڵخوازی مەرگ.{ سەعید سلێمانی، }

{

بەپیری بەرەو پیری مەرگەرۆم
تەمەنی لاویم سوتا وەکو مۆم

}{ -}

:: مەرگی من ( بۆ سوێند دەبێت){ گیوی، ل، ٨٥٢ }

مەرگانی/merganî: نچ:[ هـ] کاتی هاتنی مەرگ.

مەرگەسات/mergesat: ئانتـ:[ مەرگ+ ئە+ سات] ساتەوەختی مەرگ.

مەرگ کەرڎەی بەجەژنە/merg kerđey be cejine: کتپ:[ هـ] مەرگ کردن بە جەژنە.

مەرگ و میر/merg û mîr: نتـ: مەرگ و تیاچون، ڕەوتی قڕتێکەوتن، مردنی زۆر لەناو ڕمە یان لەناو جەماوەردا پەیدا دەبێت.{ ناهید، ل، ٦٤٨}

.

ئاشی مەرگ/ašî merg: نتـ:[ مجـ][ ئاش+ ی+ مەرگ] دەزگای مەرگ.

:: ئاشی مەرگ.. لە ئۆشفیتز بۆ عەرعەر.{ ئیبراهیم مه‌لازاده‌}

بەمەرگ/be merg: ئانتـ:[ بە+ مەرگ]

:: یاری کردن بەمەرگ.

بەستەی مەرگ/bestey merg: نتـ:

بێمەرگ/bêmerg: ئانتـ:[ بێ+ مەرگ]

پاشمەرگ/pašmerg: نتـ:[ پاش+ مەرگ] منداڵێكە دوای مردنی باوكی لە دایك بووبێت.

پاشمەرگە/pašmerge: نتـ:[ پاش+ مەرگ+ ئە] پاشمەرگ.

تارمایی مەرگ/tarmayî merg: ئانتـ:[ تارمایی+ مەرگ]

جەژنی مەرگ/cejnî merg: نتـ:

جوانەمەرگ/ciwanemerg: نتـ:

جوانەمەرگ بوون/ciwanemerg bûn: ن:

چیرۆکەکانی مەرگ/čîrokekanî merg: نتـ:

خەلافەتی مەرگ/xelafetî merg: نتـ:

دەریای مەرگ/deryay merg: نتـ:

ڕارەوی مەرگ/řařewî merg: نتـ:

ڕووبەڕوی مەرگ بوونەوە/řûbeřûy merg bûnewe: نتـ:

ڕێبازی مەرگ/řêbazî merg: نتـ:

ڕێگای مەرگ/řêgay merg: نتـ:

:: پەنابەرانی كورد چیرۆكی رێگای مەرگ دەگێڕنەوە.

ساڵی مەرگ/saľî merg: نتـ:

سەرەمەرگ/seremerg: ن:

سزای مەرگ/sizay merg: نتـ:

سنوورەکانی مەرگ/sinûrekanî merg: نتـ:

شەقامی مەرگ/šeqamî merg: ن:

فەرمانی مەرگ/fermanî merg: ن:

گرێبەستی مەرگ/girêbestî merg: ن:

گۆمی مەرگ/gomî merg: نتـ:

:: گۆمەقازان لە دەڤەری شارباژێر، بەگۆمە مەرگ ناسراوە.{ شەن پرێس 

لەسەر لێواری مەرگ/le ser lêwarî merg: ن:

لەمەرگ ڕزگاربوون/le merg řizgarbûn: ن:

نەخۆشی مەرگ/nexošî merg: ن:

ووڵاتی مەرگ/wuľatî merg: نتـ:

هاوڕێی مەرگ/hawřêy samerg: نتـ:

یاسای مەرگ/yasay merg: نتـ:

.

.

_____________________

مەرگەمار/mergemar: نتـ:[ ڕوو] تەڵەمار ؛ گیایێکە لە کوردستان زۆرە لەقەدیمدا ‌هاڕاوەی میوەکەی لەگەڵ زرنیقدا گەردێكی لێدروست دەبوو کە ماری کوێردەکرد، بۆ سیاتیک ( پەنمانی دەمار) بەکەڵکە. ( پانەترو، خاروک).{ ناهید، ل، ٦٤٨}

.

.

_____________________

مەرگەمەلە/mergemele: نتـ:[ وەر]   

.

.

_____________________

مەرگەموش/mergemuš: نتـ:[ کیمیـ] مەرگەمویش، ژەهرەئارسینک، ژەهری مشککوژ..{ ناهید، ل، ٦٤٨}

.

.

.

.

.