بیابان biyaban

بیابان/biyaban: ن:[ پهـ : viyāpān] 1 – بێرون، ئیشکارۆ، بیاوان، بەیابان( کباک)، سه‌‌حرا : دەشتی چۆڵی کاکی بەکاکی.[ ئینگـ : Desert]. 2 – [ مجـ] مرۆڤێک کە دڵی چووبێت و بێهۆش کەوتبێت. بیابان بوون/biyabanbûn: کتن:[ مجـ][ بیابان+ بوون] دڵ لەهۆش خۆچوون و بێ هۆش کەوتن. :: دڵم بیابان بووە، دەبووڕێتەوە. { دڵم لە جۆشە، دەروونم گەلێک […]

درێژە... »

شاردران şardiran

شاردران/şardiran: کتپ: پۆشران :  ئەوانە شاردەو، قایم کردن.{ فەرهەنگی باشوور، ل، 487}  شاردرانەوە/şardiranewe: کتپ:[ کارابزری شارانەوە یە] شاریایۆ( وشەنامە، ل، 632) 1 – سەرگومکردن، بزرکرانی تشتێک، لەبەرچاوەوە لادانی چشتێک.{ گیو، ل، 620}  :: زانیارییەکان شاردرانەوە. :: کونە ڕەشەکانی حەسەنکێف، شاردرانەوە، کەوتنە ژێر ئاو، مێژوو بە ئاو نێژرا.{ نیشتمانە ئایینمان} 2 – ناشتاندن بە نهێنی. :: دواتر بەفرمانی […]

درێژە... »

هه‌ڤره hevre

هه‌ڤره/hevre: ئامتـ:[ کباک][ هەڤ+ رە] پێکەوە( کناو)، تەڤ، تێکڕا،  دگەل _  دگەلئێک، ڤێکرا، لگەل _ لەگەڵیەک، هەڤڕا .  :: ب هه‌ڤره/bi hevre: ئامتـ:[ کباک] بە پێکەوە.  { ب هەڤرە خوەزی ئەز و تە هەڤرە بن ب هەڤرە هەرن خۆرینێ وەر دی بهێرین کۆترا بن بانگ دین ب هەڤرە نارینێ دوینی کۆترا هێرا بووم ئاواز ژ جیر دخوینێ فیرابیل […]

درێژە... »

پەڕرە peřire

پەڕرە/peřire: ن:[ پیش] هەلاجی کردن . . ____________________ پەڕڕە/peřiře: ن:[ جێۆ] داوێنی بیابان. . . . .

درێژە... »

پەڕبەڵەکە peřbeľeke

پەڕبەڵەکە/peřbeľeke: نتـ:[ باڵ][ پەڕ+ بەڵەک+ ئە] باڵبەڵەکە، سەقری مێشخۆر، قجی بەڵەک، قجی چرواەش، چۆلەکەگرە :  باڵندەیەکە جروجانەوەر خۆرە. دندووکی بچووک و بەهێزە، قاچی بەقوەت و چنگی بەهێزە، لە شوێنی بەرز هەڵدەنشێت، بەرەو نێچیر لور دەبێتەوە. تیژفڕە و بەتەنیا دەژێت. لەسەر دار هێلانە دەکات [ لا : Laniidae  ] پەڕبەڵەکە ی بۆری بچووک/peřbeľekey borî biçûk : […]

درێژە... »

پێل pêl

پێل/pêl: ن: 1 – [ کباک، زا] شەپۆل _ شەپۆلـی گچکەی ئاو، شەپێلک _ شەپک، پێڵەک. 2 – [ کباک] دەشت، بیابان. بەپێل/bepêl: ئانتـ:[ بە+ پێل] بەشەپۆل، شەپۆڵدار. :: ئەم جاجمە بەپێلە. گومێکی بەپێلە. . . . .   

درێژە... »

گیادانە giyadane

گیادانە/giyadane: ن:[ ڕوو] گیندەڵ، میژورد : ڕووەکێکی گیایی یە، گوڵێکی بەنەوشەیی دەگرێت، دەروێندرێت و دەکرێت بە ئالیک. لە پۆلێکنکردنی زانستی ڕووەکدا دەکەوێتە خشتەی چەشنەوە، نێزیکی 140 ی هەیە. هەندێ جۆری پەپوولە لەناو گوڵی گیادانە گەرا دەخەن و سوودی لێ وەردەگرین بۆ سووری ژیانی پەپوولە.[ ئینگـ : Common Vetch]{ کەمالنامە، ل، 131}.  .  پۆلێنکردنی زانستی : Scientific […]

درێژە... »

ڕووپێو řûpêw

ڕووپێو/řûpêw: نفا:[ ئەند][ ڕوو+ پێو( پێوان)] پێوانی ڕووبەری زەوی.[ ئینگـ : land measuring] :: هه‌لی کار بۆ ڕووپێو.  ڕووپێوان/řûpêwan: کتپ:[ ئەند]  ڕووپێوانی جێۆلۆجی/řûpêwanî cêolocî: نتـ:[ ئەند] زەوی پێوانی جێۆلۆجی.[ ئینگـ : Suverying geogical]{ کەمالنامە، ل، 1358} ڕووپێوکردن/řûpêwkirdin: کتپ:[ ئەند][ ڕووپێو+ کردن] ڕووبەرگرتن.   ڕووپێوکردنی مەیدانی/řûpêwkirdinî meydanî: نتـ:[ ئەند][ ڕووپێوکردن+ ی+ مەیدانی]{ بەدران، ل، 112}.  ڕووپێوی/řûpêwî: نچ:[ ئەند][ ڕووپێو+ […]

درێژە... »