ئاماده‌/amade: ن: ئه‌یڤه‌ز _ ئه‌یواز، په‌یت، ته‌یار، ته‌داره‌ک، ساز، حازر، پێش هات، به‌رهه‌‌ڤ، له‌سه‌رپێ : حالـی که‌سێک بۆ به ‌جێ گه‌یاندنی کارێک ساز و حازر به‌ ده‌ست بێت.

::  هه‌موو ئاماده‌ی خزمه‌تن.

{  

یه‌کێ وه‌ن، هه‌ر وه‌خت نیشان ئاماده‌ن

کێشاوبه‌ر شیه‌و ئه‌و نیشان داده‌ن

}{مه‌وله‌وی}.

ئاماده‌باش/amadebaŝ: نتـ:[ سەز][ ئاماده‌+ باش] ته‌یار.

ئاماده‌باشی/amadebaŝî: نچ:[ ئاماده‌+ باشی] خۆحازرکردنی.

ئاماده‌باشی ده‌روونی/amadebaŝî derǔ: نچ:[ واز][ ئاماده‌+ باش+ی+ ده‌روون+ی] ووره‌دان به‌خۆ.

ئاماده‌بوون/amadebŭn: کتن:[ ئاماده‌+ بوون]

{ ‌ڤا‌ڤێرکردنی ئه‌م فرمانه‌ وایه‌ :  ئاماده‌ببووم، ئاماده‌بووم، ئاماده‌ده‌بم، ئاماده‌م، ئاماده‌ببوومایه‌}

1 – ساز وبه ‌ده‌سته‌وه‌بوون بۆ ڕاپه‌راندنی فرمان و جێ به‌جێکردنی کاروئیش، وه‌خۆکه‌وتن، هلستن، دروست یاخۆ کردن، په‌رداخ بوون، ئه‌‌ڤه‌زین.

:: هه‌ر ده‌م ئاماده‌م بۆ خزمه‌ت کردنی زمانی کوردی.

2 – ده‌ر : ئاماده‌بوونی فێربوون به ‌ئاسانی، ئه‌م زاراوه‌یه‌ جیاوازه‌ له ‌گه‌ڵ( Ability ) که‌ واته ‌( توان)ی ڕاپه‌راندنی کرده‌یی[ ئینگـ: Aptitude].

ئاماده‌بوون له‌ دادگا/amadebŭn le dadga: نتـ:[ ماف] سه‌رده‌رنان، سه‌رهه‌ڵدان.[ ئینگـ: Appear]

ئاماده‌کار/amadekar: نفا:[ ئاماده‌+ کار( کردن)] ئه‌و که‌سه‌ی که‌ کارێک ئاماده‌ ده‌کات.

ئاماده‌که‌ر/amadeker: نفا:[ ئاماده‌+ که‌ر( کردن)] سازکار، ته‌داره‌ککار، وه‌خۆخه‌ر، قومراخکه‌ر، گونجێن. [ ئینگـ : adaptar].

ئاماده‌که‌رڎه‌ی/amadekerdey: چ:[ هـ] ئامادە‌کردن.

ئاماده‌کراو/amadekiraw: ئانفا:[ ئاماده ‌+ کراو ( کردن)]

1- ئاماده‌کریاگ، ته‌یارکریاگ، سازکراو، حازروبزر.

2- پاکوپوخت، پاکوخاوێن.

ئاماده‌کردن/amadakirdin: کتپ:[ ئاماده‌+ کردن] هه‌لاله‌ کردن، به‌رهه‌‌ڤ کردن، سازدان و حازرکردنی یه‌کێک یان شتێک بۆ مه‌به‌ستێک یان بۆجێبه‌جێ کردنی فرمانێک.

: نه‌ریمام خۆی ئاماده‌کردووه. ‌

:: لیژنه‌ی ئاماده‌کردن و ژووره‌که‌ ئاماده‌یه‌ فه‌رموون.

ئاماده‌کردنی فێرکاران/amadakirdinî fêrkaran: نتـ: 

ئاماده‌کریاگ/amade kiryag: ئانفا: سازکراو، په‌رداخ کراو.

ئاماده‌گی/amadegî: نچ: ئاماده‌یی.

ئاماده‌نه‌بوو/amdenebû: نفا:[ ئاماده‌+ نه‌ + بوو( بوون)] بیرپەرتەوازە، بێ ئاگا : فەرمانبەرێک کە لە کاتی دیاریکراو لە سەر کارەکەی ئامادە نابێت.

ئاماده‌نه‌بوون⁄amdenebûn: کتن:[ ئاماده‌ + نه‌ + بوون]

1 – ناوگری( نه‌) که ‌ده‌چێته‌ نێوان وشه‌ی ئاماده‌وبوونه‌وه‌، که ‌له‌ دۆخی ئه‌رێییه‌وه‌ ده‌گۆرێت بۆ دۆخی نه‌رێیی.

2 -[ کباک] تونه‌تی : tunetî. 

3 – [ ئاب][ ئینگـ : Absence].

ئاماده‌نه‌بوون لەسەر کار⁄amdenebûn leser kar: کتن، شڕ:[ ئاب][ ئاماده‌نه‌بوون+ لەسەر+ کار][ ئینگـ : Absent without  leave ].

ئاماده‌نه‌بوونی بێ پاساو⁄amdenebûnî bê pasaw: کتن، شڕ:[ ئاب][ ئاماده‌نه‌بوون+ بێ+ پاساو].

ئاماده‌یی¹/amadeyî: نچ: سازیی و ته‌یاریی، حازربه‌ده‌ستی

:: ئاماده‌یی خۆی پێشاندا بۆ هاوکاریی.

.

بەرێوەبەرایەتی ئامادەکاری ناوه‌ند و تاقيگە/beřêweberayetî amadekarî nawend û taqîge: نتـ:[ بەرێوەبەرایەتی+ ئامادەکاری+ ناوه‌ند+ و+ تاقيگە]

نائامادە/naamade: نتـ:[ نا+ ئامادە] نەگونجاو، بێ مەیلی.

نائامادەیی/na amadeyî::

نائامادەبوون/na amadebûn::

.

.

______________________________

ئاماده‌یی²/amadeyî: نچ:

1- دوا پله‌ی خوێندن له ‌قوتابخانه ‌له ‌گه‌ڵ گه‌واهیی وه‌رگرتنێک، بۆ ئه‌وه‌ی قوتابی بتوانێت به‌ پله‌یه‌کی باش بچێته‌ ناو زانکۆوه‌.

{ تێبـ : له‌هه‌ندێ وڵات قوتابخانه‌ سێ قۆناخه‌. ئه‌ویش : سه‌ره‌تایی که ‌شه‌ش ساڵه‌. ناوه‌ندی که‌ سێ ساڵه‌، ئاماده‌یی که‌سێ ساله‌.( شێوازی به‌ریتانیا)  یاخود سه‌ره‌تایی و ناوه‌ندی پێکه‌وه‌ بن به‌ نۆ یان به‌ ده‌ه ساڵ ته‌واوده‌کرێت و ئاماده‌یش هه‌ر به‌سێ ساڵ ته‌واو ده‌کرێت }.

2- له‌ساڵی نه‌وه‌ته‌کان به‌ دواوه‌ گه‌ڵێک جۆری ئاماده‌یی په‌یدا بووه‌ که ‌خوێندکار بتوانێت به ‌گوێره‌ی ئه‌و خوێنده‌ی که‌ گه‌ره‌کێتی ئاماده‌یی ته‌واوبکات.

 3- وشه‌یه‌کی تازه‌داتاشراو و وه‌رگێردراوه‌ له ‌زمانی کوردیی دا که‌ له‌ عه‌ره‌بییه‌وه‌، که ‌ئه‌ویش له ‌زمانی لاتینی و گرێکییه‌وه‌  وه‌ریگرتووه‌. ئه‌م وشه‌ یه‌ به ‌ڕه‌سه‌ن ده‌گه‌رێته‌وه‌ بۆ gymnásion واتای ( مه‌یدانی وه‌رزش کردن) تێت که ‌شاگرده‌کانیان مه‌شقیان پێ ده‌کردرا له‌ یۆنانی دێرییندا. له‌ گه‌ڵ کاتدا مه‌یدانی وه‌رزشکاری بووته‌ مه‌ڵبه‌ندی فێرگه‌ی زانستی

:: هرزی ساغ له‌ له‌شی ساغ دایه‌.

جۆره‌کانی قوتابخانه‌ی ئاماده‌یی وه‌ک :

زانیاری

وێژه‌یی( زمانه‌وانی)،

بازرگانی

پیشه‌سازی

کشتوکالی

.

.

.

.