زافه‌ران/zaferan: ن:[ ڕوو][ ع : زعفران ] زەعفەران، زه‌حفه‌ران، زافران، زفرو، زەردی، زەردی باخی :  ڕووەكێكی ڕەنگ پڕتەقاڵییە زەرد باوە، ڕووه‌کێکه‌ له‌ تیره‌ی زه‌مه‌قییه‌کان یان سەوسەنییەکان [ ئینگـ : Iridées] له‌ سه‌ر سه‌لک ده‌ڕوێت و زیاتر له‌ چه‌ند ساڵان و هه‌موو ساڵ له‌ سه‌ر هه‌مان سه‌لک ده‌ڕوێته‌وه‌.

.

زەعفەران بۆ جوانكردنی ڕەنگی سەر سفرە و خوانەكان و بۆن خۆشكردنی بەكاریدەهێنرێت.

.

سوودەکانی زافەران بۆ لەشی مرۆف :

  • كۆئەندامی هەرس بەهێز دەكات 
  • ئازاری گەدە و غازاتی ناو سك ناهێڵێت.
  • لەگەڵ هەڵكشانی تەمەندا زەعفەران خانەكانی چاو بەهێزدەكات و ڕێگری دەكات لە كزبونی چاوەكان, هەروەها ئەگەری لەدەستدانی هەستی بینینیش لە تەمەنی پیریدا كەم دەكاتەوە.
  • ئەم ڕووەكە دەوڵەمەندە بە ماددەی دژە ئۆكسیدەكان.  
  • دەوڵەمەندە بە چەندین ماددەی خۆراكی و ڤیتامینی جیاواز.
  • ماددەی (كرۆسین)ی تێدایە, ئەم مادەیە دەتوانێت خانەكانی مێشك و شادەمارەكان لە تەسك بونەوە بپارێزێت, هەروەها ماددەی (میلین)ی تێدایە كە بەرگری خانەكان بەهێزدەكات.
  • ئەو دەرمانانەی بۆ چارەسەر كردنی كێشە دەرونییەكان بەكاردەهێنرێت.
  • زەعفەران لە لێنانی چا و قاوە و دروستكردنی شیرینیدا بەكاردەهێنرێت.
  • زافەران خۆراکێکی باشە بۆ دەرکردنی ژەهر لە لەش.

[ لا : Crocus sativus – C. cancellatus][ ئینگـ : Saffron, Crocus]

.

.

.

{ سەرچاوە :

www.kurdflora.com

www.speenews.com}

.