[ کوردستان] جێۆگرافیای کوردستان

: ناوی شار، دەڤەر، شارۆچکە، ناوچە، گوند، لادێ، زنجیرەچیا، شاخ، گرد، تەپۆلکە، دەریاچە، ڕووبار، گۆم، چەم، ڕۆخانە و هەمووناوێک پەیوەندی بە کورستانەوە هەبێت لێرە کۆدەکرێتەوە.   

: ناوی هۆز و ئێلەکانی کورد. 

.

 ئابادان    ئابدانان ئارارات ئاراس  ئاریۆس  ئارچاک ئارۆن
  ئارووناوا  ئارێز        
   ئازگەلە    ئاسپەهان  ئاسۆس  ئاش قەڵا  ئاڤان  ئاڤکەڤر
 ئاڤۆک   ئاقدیش  ئاکرێ  ئاکۆ   ئالان   ئالتین
 ئاگری          
 ئالدووش  ئالشتر  ئالوونی  ئاڵاڵ  ئامانۆس  ئامەد  ئامەرا
ئاڵکاوێ
           
 ئامۆد  ئامێدی  ئاوەسپی  ئاوده‌ڵ  ئایناخی  ئاوەکە  ئاغبڵاغ 
 ئەترووش  ئەحمەندە        
   ئەرخەنی  ئەردەڵ  ئەردێخان  ئەرزڕۆم : ئەرزیڕۆم  ئەرزنجانی   ئەرزنگان
 ئەرکەواز  ئەزگڵە  ئەزنا  ئەسەداوا  ئەستوولی    
ئاسناوێ      ئەمیرئاوا  ئەگین ئەگینی ژێرین ئەلجەواز
 ئەلکێ  ئەلیشتەر  ئەلیگوودەرز  ئەندیمشک  ئەنتاکیا  ئەهرەم  ئەیوان
 ئۆخلێ  ئۆمێدییە    
 ئێلح  ئێوۆغلی ئیسلاملوو
 ئیدر  ئیلام  ئیلیچ ئیبراھیم خانی دەلۆ      

.

 باب : حەلەب  باتمان  باخ مەلێک  بازەرگان (شار)  بازید  باسقیل  باشان
باڵاگیر          باشت  بانە : کوردستان
 بەندەر دەیلەم  بەندەر گناوە  بەھار (ھەمەدان)  بەھبەھان  بەردەڕەش  بەدرە  بەھمەئی (لێکەک)
   بسمل  بنەسڵاوە  بناوێن      
 بوژنۆرد : خۆراسانی باکوور  بۆرازجان  بۆرووجن  بۆکان  بۆن (چوارمەحاڵ و بەختیاری)  بۆنگلان
بێکلۆی خواروو بێکلۆی سەروو بۆیرەحمەد بێژاوێ  بێرەجووک  بێسنی
    بیمزۆرتە  بێشیر بێتریان  
 بینگۆل   بیجاڕ : کوردستان  بیارە  بێناسە بابخاڵاوێ    

.

 پاپێڵ : لورستان  پاسوور  پاسینی ژێرین  پالۆ  پانۆس  پاوە
 پەڕەخ         پۆڵێ
 پردێ  پرسووس  پلوور  پلەموریە  پشدەر پێگەڵە
 پۆلدەشت   پووشاوێ پرداوێ
 پێرتاگە  پێنجوێن
 پیران  پیرانشار : ورمێ پێروان

.

 تاتۆس  تازاوای سەلاس  تەقتەق  تەلەعفەر تاجیناوێ تاچیناوێ تاژەندەرێ
 تلکێف    
 تۆحید    
 تووت تووختەوان تووسرکان
 تێرجان
 تیکاب  تیربێسپی

.

 جەرابلوس : حەلەب  جەسان جەڵدیان
 جزیر  جمنی        
 جۆلەمێرگ
 جوانڕۆ  جورنی ڕەش جبریلاوێ

.

 چەلێ  چەمچەماڵ : کەرکووک  چەمچەمال : کرماشان  چەوار  چەولیگ چەمشگەزەک  چەکشە
 چلگرد  چنار، دیاربەکر  چنگوش  چەلاش چەشمەگۆل
 چۆمان      
 چوخووڕ  چورام    
 چێرمک  چێرمە  چێغابەل  چێلکان چەپەراوێ

.

حاجیاوا حازرۆ
حەزۆ حەڕان حەسکیف حەسەن قەڵا حەسیچە، حەسیچ حەوتکل  حەویجە
حەسەن نووران

.

 خارپێت  خاموور  خانەقین  خانسوور خانلەر
 خەلات  خەلفەتی  خەلیفان، سۆران  خەتای  خەبات خورشت
 خنووس
 خۆزات  خۆی        
 خوورمەوج          
 خوڕەماوە  خورمەڵە        
 خیزان
         

.

 داری ھێنی  داڕێژە  داقووق   
 دەپ  دەڕەشار  دەربەندیخان  دەرەکێ   دەروێنە  دەشتەبێڵ  دواوان
 دبس دژپێڵ : خووستان   دزڵی  دۆستەگ     
 دووبز  دووتاخ  دووزخورماتوو  دووروود  دووگۆمان  دووگۆنبەدان  دووکان
 دھۆک دووربە  دێشەمس  دێ گورج  
 دێرسیم   دێدەشت : کۆھگیلوویە   دێرک، سووریا  دێلوڕان دێرک  دێولان دێنا (سی سەخت)
 دیواندەرە  دیمەک  دیلۆک   دیربێسی دڕوو    

.

 ڕامشێر  ڕامھورموز  ڕانیە
 ڕەشقەلاس  ڕەواندز  ڕەوانسەر
 ڕبات  ڕحا ٠ ڕها 
 ڕۆری   
 ڕوانسەر ریمێلان

 

 زاخۆ  زمێ
 زەڕینە
 زێدکان

.

 ژیوار

.

سامان ساینقەڵا سەرگیز  سەوڵاوا
سەتەر سەحنە سەراو دەورە سەراوباغ سەراوڵە سەرپێڵی زەھاو سەردەشت : ورمێ
سەرگۆل سەرمەس سەری کانی سەری کانی، پارێزگای حەسیچە سەقز سەمسوور سەمیساد
سەوڵاوا سەید سادق سەرپێڵ  سەرپیر سەوجە سۆفیان سەنگەرێ
سلێمانی سنجق  سنە  سلین : سڵێن  سەرگیز سەردەرێ
 سۆران          
سوومار            
 سونقوڕ سوێرەک  سۆفێنانە سێکانی   سینگان  سیاوان
 سی سەخت سیدەکان سێرت سیلۆپی سێواس  سێمێل  سێوەڵە

.

شائاباد شارستانی بانە  شارباژێر  شارەزوور شاری کورد  شاوانە   شاوانێ
 شەنبۆ  شەقڵاوە  شەلەمزار  شڵەمڕە  شەمزینان
 شرنەخ : شرناخ  شنۆ  شنگال  شیوە بیرۆ
 شووشتەر    
 شوێشە      شێخان 
 شێخان      

.

عاموودێ
عەفرین عاڵیاوێ

.

فارسان فارقین
فیروورەق

.

 قابلجەواز  قامیشلۆ
 قەرس  قەرەقولاک  قەرەکۆسە  قەرەموسالیان  قەرەیازی  قەسری شیرین  قەلادزە
 قەرەداغ   قەرەقووش  قەتوور قوڕووشاوێ  قەرەسەقەل قەزەناوێ  قەڵاتیان
 قسلە  قوبین  قولپ قوروە
 قۆچان : خۆرستانی ڕەزەوی   قوڵەشار  قۆریان

.

 کاراز  کامیاران  کانی ڕەش  کانیی غەزاڵان کانی بەرد کانی سۆرک کانی سپی
 کەبان  کەرجەوس  کەرکووک  کەلار  کەماخ  کەنگەوەر، کەنگاوەر  کەلجی
 کەماڵە کەبوودەر ئاھەنگ         
 کرماشان  کرن  کوردستان  کفری 
   کۆبانی    کۆلیک  کۆیە کۆھگیلوویە
 کوودەشت  کووزران  کوخان
 کوڕڕەی میانە   کیسەڵاوێ

.

 گاوارە
 گەرجان  گەڤەر  گەردەنەی ژاڵانە   گەچساران (دووگۆنبەدان) گوندەوێڵە گرکاشان
 گردەشێخاڵ  گرێ سپی  گەڵاز 
 گۆمان  گیرە       گورگاوێ گوندی مام برایم
 گیادین  گێغی  گێل  گیەڵان گیرکێ لیگێ  گێلان
           

.

لالی
لجێ لوڕدێگان لوومار لێکەک لێندە  لۆرکان 

.

 مادەن  مارگوون  مازگێرد  ماکۆ( ماکو)  مامەکی  مدیاد  ماوەت
 ماداکتۆ          
 مەرعەش  مەریوان : کوردستان  مەسجێد سولەیمان  مەلایێر  مەلەتی  مەنگوڕ  مەھاباد
 مەخموور  مەرچەلمی مەنبج گوندی مەلاعیسا      
 مرند       مڕە    
 مۆتکی (قەزا)  مۆسە      
 مورموری  مووسڵ  مووش میراوێ
 مێردین  مێرگەسۆر    مێھران  
 میانڕیان  میاندواو : ورمێ

.

 نووراوا
 نەغەدە  نەڵاس نەڵۆس  نەڵیوان
 نگل   
 نوین   
 نیاوەن

.

 وان
 وەیسیان     وەسوێنە
 ورمێ  وێرانشار وڕووگڕ : لورستان  وەرگەوێر

.

 هەباساوا
ھەرسین ھەڵەبجە ھەڵەشی ھەمەدان ھەمەیل ھەولێر ھەوەنج
ھیندیجان ھێنێ ( هەکاری : حەکاری)  ھێ

.

 یاسووج : کۆهگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد

.

لێندە (لێندە)

مارگوون (مارگوون)

ئادیەمان

ئالدووش (ئالدووش)

بێسنی (بێسنی)

تووت (تووت)

چێلکان (چێلکان)

سنجق (سنجق)

سەرگۆل (سەرگۆل)

سەمسوور (سەمسوور)

سەمیساد (سەمیساد)

کۆلیک (کۆلیک)

ئاگری

ئاڤکەڤر (ئاڤکەڤر)

بازید (بازید)

پانۆس (پانۆس)

خاموور (خاموور)

دووتاخ (دووتاخ)

زێدکان (زێدکان)

قەرەکۆسە (قەرەکۆسە)

گیادین (گیادین)

ئەرزگان (ئەرزگان)

ئەگین (ئەگین)

ئیلیچ (ئیلیچ)

تێرجان (تێرجان)

جمنی (جمنی)

ڕەفاعیە (ڕەفاعیە)

قەرەقولاک (قەرەقولاک)

کەماخ (کەماخ)

مۆسە (مۆسە)

ئەرزیڕۆم

ئاش قەڵا (ئاش قەڵا)

ئاڤنیک (ئاڤنیک)

ئۆخلێ (ئۆخلێ)

ئەرزیڕۆم (ئەرزیڕۆم)

پاسینی ژێرین (پاسینی ژێرین)

تاتۆس (تاتۆس)

چێرمک (چێرمک)

حەسەن قەڵا (حەسەن قەڵا)

خنووس (خنووس)

گۆگسی (قەرەیازی)

ئیدر

باشان (باشان)

تێشبەروون (تێشبەروون)

ڕەشقەلاس (ڕەشقەلاس)

قولپ (قولپ)

باتمان

ئێلح (ئێلح)

حەسکیف (حەسکیف)

حەزۆ (حەزۆ)

کەرجەوس (کەرجەوس)

قابلجەواز (قابلجەواز)

قوبین (قوبین)

بدلیس

ئەلجەواز (ئەلجەواز)

بدلیس (بدلیس)

تووختەوان (تووختەوان)

چوخووڕ (چوخووڕ)

خەلات (خەلات)

خیزان (خیزان)

مۆتکی (مۆتکی)

بینگۆل

بۆنگلان

چۆنەک

چەولیگ

چێرمە

داری ھێنی

کانی ڕەش

گێغی

ھۆسنەک

حەکاری

جۆلەمێرگ

چەلێ

شەمزینان

گەڤەر

خارپێت

ئەگینی ژێرین

باسقیل

پالۆ

خارپێت

دەپ

قەرەباخان

کەبان

گۆلی ھەزار

مادەن

دیاربەکر

ئەرخەنی (ئەرخەنی)

ئەگل (ئەگل)

بسمل (بسمل)

پاسوور (پاسوور)

پیران (پیران)

چنار (چنار)

چنگوش (چنگوش)

چێرمووگ (چێرمووگ)

حازرۆ (حازرۆ)

دیاربەکر (ئامەد)

فارقین (فارقین)

کاراز (کاراز)

لیجێ (لیجێ)

ھێنێ (ھێنێ)

دێرسم

پلوور

پلەموریە

پێرتاگە

چەمیشگەزەک

خۆزات

قسلە

مازگێرد

مامەکی

ڕحا

بێرەجووگ

پیرسووس

جورنی ڕەش

حەڕان

خەلفەتی

ڕحا

سەری کانی

سوێرەک

کانیی غەزاڵان

وێرانشار

ھەوەنج

سێرت

تللۆ

خسخێر

دھ

سێرت

شێروان

مسرج

ھاوێل

شرنەخ

ئەلکێ

باسان

جزیر

سلۆپیان

شرنەخ

قیلابان

ھەزەخ

عوسمانیە

باخچە

تۆپراب قەڵا

عوسمانیە

ھاروونیە

عەنتاب

ئیسلاحیە

بێلکیس

تلبشار

دیلۆک

جینگیڤە

شاھیدبەی

شاھیدکامیل

عارابان

کورودەرە

گرگامێش

قەرس

دیخۆر

جلاوز

ساریقامیش

سەلیم

کاخزمان

قەرس

کلیس

سپەناق

عەلیی مەنتار

کلیس

گرێ موراد

مووش

دێرخاس

کۆپ

ملازگرد

مووش

گمگم

دھۆک

ئاکرێ (ئاکرێ)

ئامێدی (ئامێدی)

بەردەڕەش (بەردەڕەش)

دھۆک (دھۆک)

زاخۆ (زاخۆ)

سێمێل (سێمێل)

شێخان (شێخان)

سلێمانی

پشدەر (قەڵادزێ)

پێنجوێن (پێنجوێن)

دووکان (دووکان)

دەربەندیخان (دەربەندیخان)

ڕانیە (ڕانیە)

سلێمانی (سلێمانی)

سەیدسادق (سەید سادق)

شارباژێڕ (چوارتا)

شارەزوور (ھەڵەبجەی تازە)

قەرەداغ (قەرەداغ)

ماوەت (ماوەت)

کەرکووک

داقووق (داقووق)

دووبز (دووبز)

حەویجە (حەویجە)

کەرکووک (کەرکووک)

گەرمیان

بەدرە (بەدرە)

چەمچەماڵ (چەمچەماڵ)

خانەقین (خانەقین)

دووزخورماتوو (دووزخورماتوو)

کەلار (کەلار)

کفری (کفری)

مەندەلی (مەندەلی)

نەینەوا

تلکێف (تلکێف)

تەلەعفەر (تەلەعفەر)

حەمدانیە (قەرەقووش)

شنگال (شنگال)

مووسڵ (مووسڵ)

ھەولێر

چۆمان (چۆمان)

خەبات (خەبات)

دەشتی ھەولێر (بنەسڵاوە)

ڕەواندز (ڕەواندز)

سۆران (سۆران)

شەقڵاوە (شەقڵاوە)

کۆیە (کۆیە)

مەخموور (مەخموور)

مێرگەسۆر (مێرگەسۆر)

ھەولێر (ھەولێر)

ھەڵەبجە

شارەبان

ئازەربایجانی ڕۆژاوا

بۆکان (بۆکان)

پۆلدەشت (پۆلدەشت)

پیرانشار (پیرانشار)

تیکاب (تیکاب)

چاڵدێران (سیاھچەشمە)

چایپارە (قەرەزیائەددین)

خۆی (خۆی)

ساینقەڵا (ساینقەڵا)

سەردەشت (سەردەشت)

سەڵماس (سەڵماس)

شنۆ (شنۆ)

شەوت (شەوت)

ماکۆ (ماکۆ)

مەھاباد (مەھاباد)

میاندواو (میاندواو)

نەغەدە (نەغەدە)

ورمێ (ورمێ)

ئیلام

ئاودانان (ئاودانان)

ئەیوان (ئەیوان)

ئیلام (ئیلام)

دێلوڕان (دێلوڕان)

چەرداوڕ (سەراوڵە)

دەڕەشار (دەڕەشار)

مەڵگشای (ئەرکەواز)

مێران (مێھران)

چوارمەحاڵ و بەختیاری

ئەردەڵ (ئەردەڵ)

بۆرووجن (بۆرووجن)

شەھری کورد (شەھری کورد)

فارسان (فارسان)

کووھڕەنگ (چلگرد)

کییار (شەلەمزار)

لوڕدێگان (لوڕدێگان)

کرماشان

ئارووناوا (ئارووناوا)

پاوە (پاوە)

جوانڕۆ (جوانڕۆ)

داڵاھۆ (کرن، گاوارە)

ڕوانسەر (ڕوانسەر)

سونقوڕ (سونقوڕ)

سەرپێڵی زەھاو (سەرپێڵی زەھاو)

سەلاسی باوەجانی (تازاوای سەلاس)

سەحنە (سەحنە)

قەسری شیرین (قەسری شیرین)

کرماشان (کرماشان)

کەنگەوەر (کەنگەوەر)

گیەڵان (گیەڵان)

ھەرسین (ھەرسین)

کوردستان

بانە (بانە)

بیجاڕ (بیجاڕ)

دیواندەرە (دیواندەرە)

دێولان (دێولان)

سنە (سنە)

سەقز (سەقز)

سەوڵاوا (سەوڵاوا)

قوروە (قوروە)

کامیاران (کامیاران)

مەریوان (مەریوان)

لوڕستان

ئەزنا (ئەزنا)

ئەلیگوودەرز (ئەلیگوودەرز)

ورووگڕ (ورووگڕ)

پاپێڵ (پاپێڵ)

خوڕەماوە (خوڕەماوە)

دووروود (دووروود)

دەورە (سەراو دەورە)

دڵفان (نووراوا)

سلسلە (ئەلیشتەر)

کوودەشت (کوودەشت)

ڕوومێشکان (چێغابەل)

ھەمەدان

تووسرکان (تووسرکان)

ئەسەداوا (ئەسەداوا)

مەلایێر (مەلایێر)

نیاوەن (نیاوەن)

بەھار (بەھار)

 

.

.

.