A A A

هەلووک ¹ /helûk: ن:[ واز] ئەلیک، پەلووک، پەلیک( هـ)، ئەلگ مەلگ( کباش، کرما)، تڕانێ، سنجووقانێ، سنچووقێن، هەلەرە، هەلویک( ڕۆژ، کە)، هەلیک، هڵوو: لەتی پچووک لەدووداری گەمەیەکی منداڵان.{ کوردیپێدیا}{ سواران ولدبیگی}

: هەلووک و دارهەلووک :c هەردوو دارەکەی یاری هەلووکێن.{ مەردۆخ، ب 2، ل، 790}

: دارهەلووک؛ دارە درێژەکەی گەمەی هەلووکێنە. 

[ مجـ] وەکی هەلووکە : گورجوگۆڵە و زۆر ئەجووڵێت وەک داری هەلووک. 

هەلووکان/helûk: نتـ:[ واز] هەلووکێن، هەلویکان( ڕۆژ، کە) : گەمەیەکی زارۆکانە بەدارێکی دوبستی لە دارێکی پچووک دەدەن.{ هەمبانەبۆرینە، ل، 1000}{ گیوی، ل، 922}

هەلووکانێ/helûk: نتـ:[ واز] ئەلیکانە _ ئەلیکانێ، پەلووکانێ، هەلووکانە،  هەلیکانە _ هەلیکانێ، پەلیکانێ، هەلیکوپەلیک.{ هاوڕێ جەلال}

هەلووکێن/helûkên: ن:[ واز] پەلیکانێ.

هەلوێکان/helûk: ن:[ واز] هەلەرە. 

 تێبینی 
  لەیاری« پەلیکانێ – هەلووک» وشەی« پەلیک» ڕیشەی دەچێتەوە بۆ مێژوویێکی زێدە کۆنی زمانی کوردی. لە کۆنی هەرە کۆنەوە پشگری« یک» بۆ نیسبەت بەکارهاتوە، بەڵام دەنگی « ک»ـەکەی سواوە و ئێستا ماوەتەوە دەنگی« ی».{ زاراوەسازی، ل، 11}

  لەخوێندنەوەمدا دیتوومە، مامۆستایانی تۆژینەوە لە پەهلەوی و بەرەژوورتر دوو وشەیان دۆزیوەتەوە تا ئێستا پاشگری« یک» یان پێوە ماوە، ئەوانیش دوو وشەی« تاریک، نزدیک»ـن. لەڕێی قیاسەوە ئاشکرایە وشەی« پەلیک» یش بریتییە لە« پەل + یک» چونکە ئەو دارە بچووکەی پێی دەگوترێ« پەلیک» لەسەرێکیەوە« پەل» دەکرێت تاکوو بە« دەسپەل» لێی بدرێت و هەڵبەزێتەوە.

 لەسەرنج گرتنی خۆمەوە وەهای بۆ دەچم کە ڕێژەیێکی نیسبەتی کوردی وک« پەنامەکی، شەوەکی، دەرەکی» شێوەیێکی گۆڕاوی ئەو ڕێژەی نیسبەتی کۆن کە بەهۆی« یک» پێک دەهات واتە لە بنەڕەتدا« شەویک، دەریک، پەنامیک…» بوون و لە بەکارهێنانی بێ نووسیندا گۆڕاون.

 دارۆچکەیێکی یەک لە یارییەکۆنینەكانی كوردەوارییە.{ زاراوەسازی، ل، 13}

{ مەسعوود محەمەد، زاراوەسازی}

هڵوو/hiľû: ن:[ واز] هەلووک.  

.

.

________________

هەلووک ² /helûk: ن:[ ئەند]

1 . داری داڕەڕای خانوو.{ هەمبانەبۆرینە، ل، 1000} 

2 . دەسەک : تەختە بچووکەکانی سەر دارەڕای خانوو کە پەردوو هەڵدەگیرێت.{ مەردۆخ، ب 2، ل، 790}

.

.

.

.