نا/na: ن: بۆ یەكخستنە، تەنها یان لەگەڵ ووشان بەكاردەهێندرێت.

هێمای نەرێ کردنە بە واتات (بێ) دێت.

:: ناچم

:: ناڕۆم، واژی دەچم

:: دەنا نا ؟.

:: ئەدی نا ؟.

نائارام/naaram: نتـ:[ نا+ا ئارام]  

:: کوردستان بە شوێنێکی نائارام تەماشا بکرێت ؟ .

نائاسا/asa: نتـ:[ نا+ ئاسا] شێت، شێتۆکە، سەیر.[ ئینگـ : batty].

نائاسایی/naasayî: نچ:[ نا+ ئاسایی]

1 – سەیر، سەرسوورهێن

2 – بەد

3 – جێگای داخ و نەگونجان.

4 – ناشایستە، ناسروشتی.[ ئینگـ : Extraordinary].

:: ئه‌ردۆغان بۆ ماوه‌ی 3 مانگ باری نائاسایی راگه‌یاند.

:: نائاسایی لە كار و كردەوەی زایندەگیدا.

5 – [ دەر] دەگووترێت فلانە منداڵ نائاسایییە: ئەگەر زۆر لای دابێت لە ڕادەی ئاسایی لە ڕووی تەنی و هۆشی و رەوشتی دا. ئەگەر لادانەكە جیاوازییەكە بەرەو زیادی یان كەمی، هەرچەندە بەكارهێنانی هۆش بەكاردێت. [ ئینگـ : abnormal].

نائاشنا/naašina: ئانتـ:[ نا+ ئاشنا] بێگانە، نەشووناس، نەناس.

نائاشكرا/naašikira: ئانتـ:[ نا+ ئاشکرا] ڕوون نی یە، نادیار.

نائاکاری/naakarî: نچ:[ نا+ ئاکاری] ناڕەوشتی.[ ئینگـ : Amoral].

نائاگەهان/naagehan: ئانتـ:[ نا+ ئاگەهان] ئاگەهان.

نائامادە/naamade: نتـ:[ نا+ ئامادە] نەگونجاو، بێ مەیلی.

نائامادەیی/na amadeyî::

نائامادەبوون/na amadebûn::

نائاووس/naawus: ئانتـ:[ نا+ ئاووس] ئەستەویر، ئەستێور.

نائه‌رخه‌یان/na erxeyan: ئانتـ:[ نا+ ئەرخەیان] دڕدونگ،  گوماندار، دوودڵ.[ ئینگـ : Insecure، Unsure].

نائەسڵ/naesiľ: ئانتـ:[ نا+ ئەسڵ] ناحەسڵ _ ناعەسڵ، پیارە، زڕ.

نائەمین/naemîn: ئانتـ:[ نا+ ئەمین] پڕمەترسی، جێخۆف، جێمەترسی، مەترسيدار، ناهێمن، نەتەکن.

نائومێد/naumêd: ئانتـ:[ نا+ ئومێد( هومێد)] بەئاوات نەگەییو، بێ ئومێد، ئومێدبڕاو، بێ هێڤی، بێ هیوا، دڵ شکست، ڕەشبین، ناهومێد، هیوابڕاوو : كەسێك كە ئومێدی بڕابێت لە شتێك.[ ئینگـ : Hopeless].

نائومێدی/na umêdî: نچ: ئومێدبڕان لە شتێك، بێ هیوایی، دڵشکستی.

{

شەوێك پیاوێك لەبەفرا ما، نەمرد ئاگرێكی دووری دی

لەلای من، نائومێدی كفرە، ئەی ئەم ئاگرە چی !

}{ پیرەمێرد}.

نائومێد بوون/na umêdbûn: كتن: بێ هیوابوون.

نائومێد كردن/na umêd kirdin: كتپ: بێ هیواكردن.

نائێلێكترۆنی/na êlêktironî: نتـ:[ نا+ ئێلێكترۆنی]

نائینسافی/naînsafî: ئانتـ:[ ] نادادی.[ ئینگـ :Unjust ].

نائینسان/naînsan: ئانتـ:[ ] ناپیاو، ئاحیسان، نامرۆڤ، نامەرد.

ناباب/nabab: :[ فار] ناجۆر، ناپەسەند، بێ فرشك، پێچ، تڕۆ، گێڕ، لار، ناباو، ناجوور، نالەبار، نەبار، نەباو، نەژێهاتی، نەهێژا.

نابابەستە/nababesite: ئانتـ: غیرزەرووری.

ناباك/nabak: ئانتـ: بێ باك، بێ ترس، بێ پەروا.

ناباڵغ/na baľiẍ: ئانتـ: ناباڵق، نەباڵغ، نەگها.

ناباو/nabaw: ئانتـ:[ نا+ باو] بێ هەرمێن، شتێك كە باوی نەبێت، بێ برەو.

ناباوی/nabawî: نچ:

ناباوەر/nabawer: ئانتـ:

ناباوەری/nabawerî: نچ:

نابەجێ/nabecê: ئانتـ:[ نا+ بەجێ]

1 – بیڤا، قسەی قۆر، بێ تام، قسەی لابەلا، پووچ. بێجا، بێجێ، بێڤا، بێکيس، چەوت، دوور له جێی خۆ، له جێی خۆ نا، نابەجا، نادروست، ناڕاست، ناڕەوا، ناڕێك، ناماقووڵ، نەحەساو، نەدجهدا، نە ل جهێ خوە دا.

2 – نارەوا، شتی نابەجێ و نالەبار، بێجا.[ ئینگـ : Inapplicable].

نابەجێی/nabecêy: نچ:

نابەچە/nabeče: ئانتـ:

نابەختیار/nabextiyar: ئانتـ:

نابەدار/nabedar: ئانتـ:

نابەدڵ/nabediľ: ئانتـ:[ نا+ بە+ دڵ] ناپەسەند، شتێك كە نەچێتە دڵەوە، پێچەوانەی دڵخواز.

نابەدڵی/nabediľî: نچ: ناپەسەندی.

نابەرابەری/naberaberî: نچ:[ نا+ بەرامبەر] نابەرامبەری، نابەرانبەری، تاتەرازی، ناڕێکی.

نابەرامبەر/naberamber: ئانتـ:[ نا+ بەرامبەر] جیاواز، جۆراوجۆر، ناهاوسەنگ، نایەكسان، لەیەك نەچوون،

نابەرامبەری/naberamberî: نچ: ئاهاوسەنگی، جیاوازی، تاتەرازی، نابەرابەری _ نابەرانبەری، ناڕێکی، نایەكسانی.

نابەكار/nabekar: ئانتـ:[ نا+ بە+ كار] بەدكار، بەدكردەوە، بێ سوود، بێكار.

نابەكام/nabekam: ئانتـ: منداڵی بەر لە پأكردنەوەی نۆمانگ و نۆ أۆژەكەی لە دایك بووبێت.

{

حوجرەكە ئاوس بو، وەعدەی خۆی بەهارێ بوو بزێ

وەزعی مەهلی كەوتە پایز، نابەكام و ناتەواو

}{ نالـی}.

نابەڵەد/nabeľed: ئانتـ:[ نا+ بەڵەد] بەڕێ نەزان، پێنەزان، ڕێنەناس، کۆڵە، لێنەزان، نابەڵەگ، نابەڵەل، نابەڵەو، نابەڵەی، ناشی، نەشارەزا.

نابەهەنگام/nabehenigam: ئانتـ:[ كباك]:[ نا+ بەهەنگام] بێهەنگام.

نابەهرە/nabehire: ئانتـ:

نابزۆك/nabizok: ئانتـ:

نابزوون/nabizûn: ئانتـ:

نابینا/nabîna: ئانتـ:[ نا+ بینا( بینین)] ئێتون، ئيتۆن، بێچاو، حافز، قلاپووك، کۆر، کوور، کۆرە، کوێر، کيلکی کوڕ، گل، لور، مجرۆ، نەبينا، نەوين، نوخسان.  ڕوون، أۆشن. كوێر، كۆر، كۆرە، ئێتۆن. كوێر كۆر، ئاما. لاپی كوورێ، كوێر، نابینا.

نابینای/nabînay: نچ:[ نا+ بینا( بینین)] زلکوور، زلکوێر.

نابینایی/nabînayî: نچ:[ نا+ بینا( بینین)] کۆری، کوێری، مجرۆيی، نەدين، نەديتن.

ناپارێز/naparêz: ئانتـ:[ ] بێموبالات، پارێزنەکەر.

ناپارێزی/naparêzî: نچ: خۆ لەشت نەپاراستن، سڵ لە شتی تژسناك نەكردن.

ناپارێزکار/naparêzkar: ئانتـ:[ ] بێتەقوا، خراپەکار، خۆنەپارێز، دامێنپيس _ داوێنپيس، فاسق، گوناحکار، ناپارێزگار، ناپاك، ناپاکداو، ناپاکداوێن، ناپه رەێزگار، ناتاييك.

ناپاك/napak: ئانتـ:[ نا+ پاك] ئاشوو، بيزەوەر، پتی، پڵتۆخ، پلك، پڵكن، پۆخی، پەڵۆ _ پەڵۆخ، پيس، پيسكراو، پيسوپۆخڵ، پيسوپەڵۆ، پيسوپەڵۆخ، تەنوا، چركی، چڵكن، چڵكن و ليشکن، چەپەڵ، چەلەم، چەوروچڵيك، دژوين، ڕيڤن، زيرگ، زيرگن، ڤەزخت، قرێژ، قلێر، قەرێژ، قەلێر، کڕێژاو، کڕێژاوی، کۆتی، کەرهە، کەسيف، گڵاو، گنار، گەرماخن، گەڤار، گەمار، گەندلخە، لەوتی، لەيمن، ليتۆکە، لێشکن، لێمن، لێيشن، ناپوخت، ناتەميز، ناتەميس، نەپاک، نەگريس، هەڕمی. خائن، زگڕەش، نەگریس _ نگریس، پیتۆكە. لییتۆكە, پیس.

ناپاكی/napakî: نچ: دڵ ڕەش، بەدنمەكی، دەست بأی., پيسی، تێوەردراوی، ناتەميسی.

ناپاكی كردن/napakîkirdin: كتپ:

ناپایەدار/napayedar: ئانتـ: بێ دەوام.

ناپەذێر/npeđêz: ئانتـ: قەبووڵنەکەر، نەخواز، نەخۆز، وەرنەگر، هەڵنەگر.

ناپەرپووتی/naperpûtî: ئانتـ: پنجڵی ( کهـ)،

ناپەروا/naperwa: ئانتـ: بێ پەروا، بێ ترس.

ناپەرهیزگار/naperhîzgar: ئانتـ: فاسق.

ناپەسەند/napesend: ئانتـ: خراب _ خراپ _ خراپە، خراو، خووز، دشت، زشت، کاری ناشيرين، کردەوەی نەباش، کەسن، گورنەبەش، ناحەز، نزم، ناپەسەن، نازەريف، ناشايەن، ناشرين _ ناشيرين، ناقابيل، نالەبار، نەتوباوە، نەچێ، نەڕند، نەشياو، نەهێژ، هەلهەلە، هەلەهەلە. بەد، ناشرین، ناپسن، شتێك كەبەردڵ نەگرێت.

ناپەسەندی/napesendî: نچ: خرابی، خراپی، خراوی، خووزی، زشتی، گورنەبەشی، نزمی، ناپەسنی، ناحەزی، نازەريفی، ناشايەنی، ناشرينی، ناشيرنی، ناشيرينی، ناقابيلی، نالەباری، نەچێيی، نەڕندی.

ناپەیدا/napeyda: ئانتـ:

ناپەیدایی/napeyidayî: نچ:

ناپتەو/napitew: ئانتـ: پش، فسەلۆك.

ناپرۆكان/napirokan: نتـ:

ناپرۆكێ/napirokê: نفا:

ناپوخت/napuxit: ئانتـ:[ نا+ پوخت] بێشێل، ناڕێک، ناجووان.

ناپوختە/napuxite: نتـ: خاو، بێ ئەزموون

ناپێورێ/napêwirê: ئانتـ:

ناپێویست/napêwîst: ئانتـ: زیادە، یەدەك.

ناپێویستی/napêwîstî: نچ:

ناپته‌وه/napitewe: نچ:[ ] ده‌رهه‌ست، ئه‌بستراكت، ناخۆیا، هه‌ڵماڵیاو.[ ئینگـ : Abstract].

ناپێیی/napêyîy: نتـ:[ نا+ پێیی] ناتەبایی. لە گۆڕانکاری.[ ئینگـ : Variance].

ناتاو/nataw: ئانتـ:[ نا+ تاو] نادروست، ناپوخت.

ناتایبەتی/nataybetî: نچ: ڕەمەكی.

ناتەبا/nateba: ئانتـ: ناسازگار، پێكەوە نەگونجاو.      

ناتەبایی/natebayî: نچ: ناڕێكی.

ناتەندروست/natendirust: ئانتـ: نەخۆش، دەرمەند.

ناتەندوستی/natendirustî: نچ:

ناتەوان/natewan: ئانتـ:[ ] بێتاب، بێتابشت، بێتاب و تووش، بێتاب وتين، بێتاقەت، بێتان، بێتڤاب، بێتوان، بێتووش، بێتين، بێحێل، بێدەس، بێدەست، بێدەستەڵات، بێدەسەڵات، بێزۆر، بێوزە، بێوەش، بێهێز،دەسنەڕۆيشتوو، زەعيف، کوش، کولافە، کەمدەس، کەمتين، ماندك، ماندگ، ماندوو، ماندی، مانگ، مانوو، مانيا، مانياگ، نزگ بڕيای، نزم، نوخسان، نەکاری، نەگۆمە،

ناتەوانیەتی ئاخافتن/natewanyetî axafitin: نتـ: [ نخ] زمان به‌ستران، ئافازی.[ ئینگـ : Aphasia]

ناتەواو/natewaw: ئانتـ:[ نا+ تەواو] ئەوشتەی كە تەواونەبێت، بەكەموكوڕی. پاندرووس( كباك).

ناتەواوە/natewawe: نتـ:

ناتەواوێتی/natewawêtî: نچ:      

ناتەواوی/natewawî: نچ: كەموكوڕی.

ناتوانا/natwana: ئانتـ: سستی.

ناتوندوتیژی/na tund û tîjî: نچ:[ ] بێ توند وتیژی، بەرهەڵستکاریی پاسیڤانە.[ ئینگـ : Nonviolence].

ناجۆر/nacor: ئانتـ: ناڕێك، تەوش، خراپ، بەد، ::

ناجێگیر/nacêgîr: ئانتـ: بگۆر، تێپەر، له‌ئاڵوگۆڕی، ناڵێ‌به‌جێ.[ ئینگـ : Unstable].

ناچار/načar: نتـ: بێچارە، بێدەرەتان، بێشانس، بێشەنس، پاپا، چاريناچار، خوايی نەخوايی، داماو، دەستەوەستان، سەستەوسان، مەجبووری، زەروور، قالەنجمان، مايی، مەجبوور، مەحتەل، مەژبوور، ناچار، ناحيلاج، ناعيلاج، نەچاری، نەچار، وادار، واداشت.

ناچاركردن/načar kirdin:: خستنه‌ ئه‌ستۆ، هه‌ڵپێچان،.[ ئینگـ : Bind].

ناچالاك/načalak: ئانتـ: بێ جوولە، بێ هەست.

ناچالاكی/načalakî: نچ: بێ جوولەیی، بێ هەستی.

ناچه‌شن/načešin: ئانتـ:[ ] ناهاوڕێك، تێكه‌ڵاو.[ ئینگـ : Heterogeneous].

ناچێ/načê: ف:[ ن +چوون] شتێك لەشتێك نەشێت.

ناچی/načî: ف:[نا+ چی(چوون)] نڕاوا.

ناچیز/načîz: نتـ: بێ ووجود. بێ ئەرزش. ندك، كم.

ناچیزە/načîze: نتـ: ئافرەتی ناكەس و ناڕەسەن، ئەوژنەی كە سەرپێچی لە مێردی دەكات.

ناحەز/naĥez: ئانتـ:[ نا+ حەز] دوژمن، ناشیرین، كرێت، نەتەپاو، (پژ)، دزێو.  

ناحەزانە/naĥezane: ئاکتـ:  

ناحەزێتی/naĥezêtî: نچ:  

ناحەزی/naĥezî: نچ: دوژمنایەتی، أقەبەرەكی، ناشیرینی، خراپی، دزێوی

ناحەق/naĥeq: ئانتـ:  

ناحەقێتی/naĥeqêtî: نچ:  

ناحەقی/naĥeqî: نچ:  

ناحەقی كردن/naĥeqî kirdin: کتپ:

ناخاترجه‌م/naxatircem: ئانتـ:[ ] دڕدونگ، نائه‌رخه‌یان، گوماندار، دوودڵ.[ ئینگـ : Insecure، Unsure].

ناخار/naxar: ئانتـ:[ رۆژك، سـنـ] ب کەندال و کۆر، بەژك، بەکەند و کڵۆ، بەکەند و لەند، شڤ، گڕ، گڕناڵ، ناتەخت، ناڕێك، ناساف، ناقۆڵا، نالەبار، ناهەموار، نەبۆڕ، نەتاشراو، نەواڵ. زبر، بەدفەڕ، شەرئەنگیز.

ناخاس/naxas: ئانتـ:[ نا+ خاس] بەد: كەسێك یان شتێك كە چاك نەبێت.

ناخۆئاگا/naxoaga: ئانتـ:[ ] ناله‌سه‌رخۆ،  ژێروشیار.[ ئینگـ : Subconsciouce].

ناخۆش/naxoš: ئانتـ:[ ] بێتام، گول، نێوەش.

:: تام ناخۆش

::  دەنگ ناخۆش.

بۆن ناخۆش/bon naxoš: کتن:[ ] بۆگەن، بۆگەنيو، سفتۆ، سێفتۆ، گەن، گەنار، گەند، گەنی، گەنيگ، گەنيو.

پێ ناخۆش/pênaxoš: کتن:[ ] دڵ نەخواز، دڵ نەگر، سەنگول، ناپەسەند، نەشياو.

پێ ناخۆشبوون/pênaxošbûn: کتن:[ ] بێحاڵبوون، بيماربوون، بێماربوون، بێهێزبوون، پێخۆش نەبوون، پێ ناڕەحەت بوون، تووشی نەخۆشی هاتن، خەستەبوون، دەردمەن بوون، دەردمەندبوون، دەردناك بوون، دەردەداربوون، دڵ پەسەندنەکردن، دڵنەگرتن، ڕەنبوون، ژانداربوون، ژانقەتيش، ژانکەردش، ژانۆبوون، ژانين، ژانينی، لەدڵ گران هاتن، لێ دڕدۆنگ بوون، لێ بێزاربوون، لەشبەباربوون، ناخۆشبوون، ناساخبوون، ناساز بوون، ناساغبوون، ناساقبوون، ناوەشبيەی، ناوەش کەوتەی، نەخۆش بوون، نەخۆشکەفتن، نەخۆش کەوتن، نەساخ بوون، نەسازبوون، نەساغبوون، نەوەسەبوون، نەوەشبيەی، نێوەش بوون، نێوه شبوون.

ناخۆش کردن/naxoškirdin: ئانتـ:[ ]

ناخۆشی/pênaxošî: نچ:[ ] ته‌نگه‌تاوكردن، ناره‌حه‌تی.[ ئینگـ : Discomfort].

ناخۆیا/naxoya: نچ:[ ] ده‌رهه‌ست، ئه‌بستراكت، ناپته‌وه، هه‌ڵماڵیاو..[ ئینگـ : Abstract].

ناخوا/naxiwa: ئانتـ:

ناخوای/naxiway: نچ:

ناخواست/naxiwast: ئانتـ:

ناخواستە/naxiwaste: نتـ:

ناخوڕە/naxure: ئانتـ: ناخواستە

ناخودا/naxuda: ئانتـ: پاپۆڕوان، پاپۆڕەوان، خەفتان، کەشتيڤان، کەشتيوان، کەشتيەوان، گەميڤان، گەميوان، گەميەوان، ناخوا، ناخون، ناوەوان.

ناخوداپه‌ره‌ستی/naxuda peristî: ئانتـ: نكۆڵی هه‌بوونی خودا.[ ئینگـ : Atheism].

نادادپەروەری/nadadperwerî: نچ:[ ] بێدادی، بێ ئینسافی. [ ئینگـ :Injustice ].

نادادی/nadadî: ئانتـ:[ ] نائینسافی.[ ئینگـ :Unjust ].

نادروست/nadirust: ئانتـ: ناڕاست.[ ئینگـ : Wrong].

نادروست/nadirust: نچ:[ ] ناگونجاو.[ ئینگـ :  Incorrect ،Inappropriate].

نادیار/nadiyar: ئانتـ:[ ] ئاوا _ ئاوەها، ئوندا، بزر، بەرپيوار، بەرپێوار، بەرزە، بەزر، پيوار، پێوار، داپۆشراو، زايە، شاراوە، شرتوگوم، ڤاری، گم، گمی، گوم، گوم بووگ، ناخويا، نوخوم، نەپەندی، نەپەنی، نەديار، نەديو، ون، ونا، ونبوو، وندا، وندابوو، وەندا، هەست پێنەکراو. شاراوە، ناڕوون، هەڵی تێكەلاو، بێ لایەن، بێ سنوور، وەشارتوو، بەرپیوار.گۆنگ پۆشراو نەناسراو، نەزانراو، نادیار.

1 – ئامادەنەبوو، بزر، لەوێ نەبوون.[ ئینگـ : Absentee].

2 – ته‌موژاوی، ناڕوون.[ ئینگـ : Vague].

نادیاربوون/nadiyarbûn: کتن: بەرپێواربوون، حازرنەبوون، خەيب بوون، غەيب بوون، کەوتنەنەهێنی، گمبيەی، گوم بوون، گومبيەی، نەبينبوون، نەديوبوون، وونبوون، وندابوون، وندابين، هليان.

نادیاركردن/nadiyarkirdin: کتپ: شاردنەوە

نادیاری/nadiyarî: ئانتـ:[ ] ئامادەنەبوون، بزری، لەوێ نەبوون.[ ئینگـ : Absence].

نادڵنیا/nadiľniya: ئانتـ:

نادڵنیابوون/nadiľniyabûn: کتن:

نادڵنیاكردن/nadiľniyakirdin: کتپ:

نادڵنیایی/nadiľniyayî: نچ:

نادان/nadan: کتن:

نادار/nadar: ئانتـ:

نادەروێش/naderwêš: نتـ:

نادیدە/nadîde: نفا:

ناڕاست/nařast: ئانتـ: نادروست.[ ئینگـ : Wrong، Incorrect].

ناره‌حه‌ت/nařeĥet: ئانتـ:[ ] ئاشووفتە، ئاشەف،  ئاڵۆزکاو، ئەنيگرێ، ئەوگار، ئەرەچڵەکيا، بەختوباهر، بێئاپۆر، بێپەرگال، بيربڵاو، بيرکەم، بێسەروبەر، بێسەرەوبەره، بێقڕام، بێکەيف، پڕووزگار، پشێو، پۆشەکاو، پەرێش، پەرێشان، پەرێشانحاڵ، پەرێشان و بڵەو، پەژێو، پەست، پەشۆکاو، پەشێو، پەکەر، پەنزەهار، پێچەڵپووچ، پێچەڵۆك، ترساو، ترسيای، تێکچوو، تێکچووی، تێکەڵاو، تێکەڵپێکەڵ، تێکەڵ و ئاڵۆزاو، چۆرت، چولسە، چەواشە، حاڵ پەرێشان، حاڵ شڕ، حاڵ شپرزە، خەجڵاو، خەمبار، خەياڵاوی، داچڵەکاو، داچڵەکياگ، داچڵەکيو، دژيا، دڵ بريندار، دڵپەرت، دڵپەشێو، دڵتەنگ، دڵکرمێ، دەسەسەر، ڕاتڵەکاو، ڕاچڵەکاو، ڕەتبڵاو، ڕێژاو، زڵه قاو، زڵه قياگ، ژاکاو، ژاکيا، ژاکياگ، ژلوق، ژلوقياگ، ژليقياگ، ژوولياگ، ژەڵمسە، سەرسووڕماو، سەرگەردان، سەرلێتێکچوو، سەرلێشێواو، شاپرزا، شاپرزە، شاش، شپرزە، شپرزياگ، شپڕێو، شڕ، شوڕ، شلووق، شڵەژاو، شڵەقاو، شەرپەزە، شەپرزياگ، شەق، شەقوشڕ، شەمزاو، شێواگ، شێواو، شێويا، شێوياگ، شێوياو، فکرپ هرێشان، کز، کۆڵەوار، کەساس، کەلەلا، کەمبير، کەمزەين، کەمهۆش، کەنەفت، لات، لێکدراو، مشەوە ش، ناڕێك، ناکۆك، نيگەران، واقوڕماو، هاڵۆز، هاڵۆزاو، هۆرشێويا، هەراسان، هەڵشێواو، هەڵشێوياگ.

ناره‌حه‌تی/nařeĥetî: ئانتـ:[ ]

1 – گێچه‌ڵ، ده‌ردیسه‌ر، ئازار .[ ئینگـ :Inconvenience ].

2 – ته‌نگه‌تاوكردن، ناخۆشی.[ ئینگـ : Discomfort].

ناڕەحەتی وازلێهێنان/nařeĥetî wazlêhênan:::: سەختی وازلێ هێنان.

ناڕه‌زا/nařeza: ئانتـ: ئازارديتوو، ئازاردراو، برك، بێمەيل، تۆراو، تووڕە، جونگە، دڵ ئێشاو، دڵخۆر، دڵخورد، دڵخوەر، دڵڕەنج، دڵڕەنجاو، دڵشکاو، دڵشکست، دڵشکستە، دڵشکە، دڵشکەست، دڵشکەستە، دڵگران، دڵگەرم، دڵگير، دڵمای، دڵمەڕيا، دڵمەن، دڵمەند، دڵمێڕيا، دڵ نارەحەت، دهۆ، ڕووگير، ڕەنجاو، ڕەنجيا، ڕەنجياگ، زوور، زوير، زوێر، زيز، سڵ و قوشقی، سەرگران، سەرگەشتە، عاجز، عێجز، عێدز، قارس، قاڵس، قەڵس، قەهری، قينکەردە، لالووت، لووتخوار، لووتەلا، ملول، مەلول، ناڕازی، ناڕازی کراو، ناقايل، ناموافيق.

ناڕه‌زایی/nařezayî: نچ: تووڕەيی، جاڕزی، جەهر، چاوتاريکبوون، چەڵتين، ڕق، ڕك، زووری، زويری، زوێری، کين، سەربادان، سەروادان، قەڵسی، ناخۆشی، ناڕازيبوون، ناقايلی، وەڕسی، وەڕەزی، وێڕسی، پێڕازی نەبوون، ڕالەسەرنەبوون، ڕازی نەبوون، ڕالێنەبوون، ڕەدا نەبوون، ڕەزانەبوون، ڕەزامەندی لەسەرنەبوون، قادی نەبوون، قايلنەبوون، ناڕەدايی، ناڕەزامەندی، ناقايلی، نەقايلی.

نارەزايی دەربڕين/nařeza berbiřîn: کتپ: دەربڕينی ناڕەزايی، سەربادان، سەرزڤڕاندن، سەرلێبادان، لچ هەڵقرچاندن، لچ هەڵقوتاندن، ليچ هەڵقرچاندن.

ناڕه‌سمی/nařesmî: ئانتـ: نافه‌رمی.[ ئینگـ : Informal].

ناڕه‌سەن/nanařesen: ئانتـ:  بيج، بيچ، بيژ، بيژك، بيژڵك، بيژمۆتە، بيژميلەك، بيژوو، بيژی، بيژيلەك، بيژيی، پيچ، پيژ، پينج، توخمەتخێڵ، توخمەتەخێڵ، توخمەحيز، جاڕوو، چەتيم، چەتيمۆك، حەرامزادە، دەڕەك، زۆڵ، زۆڵەزا، زوێڵ، سنۆتە، سنۆرتە، سووتار، شەلووف، قومەزە، هەزارڕەگ.

ناڕەوا/nařewa: ئانتـ:[ ] نابەجێ، نالەبار.[ ئینگـ : Inapplicable].

ناڕەوایی/nařewayî: نچ:[ ] بێدادی، ناهەقی.[ ئینگـ : Injustice]

ناڕەوشتی/nařewštî: ئانتـ: نائاکاری.[ ئینگـ : Amoral].

ناڕوون/nařûn: نچ:[ ] ته‌موژاوی، نادیار.[ ئینگـ : Vague].

ناڕێك/nařêk: نچ:[ ]

ناڕێكی/nařêkî: نچ:[ ] ڕێك نەبوون، دژبيری، لەگەڵدانەبوون، ناڕێکاتی، ناهەڤگری، ناهەمبازی، ناهەمڕايی، نايەوڕايی، يەکنەگرتوويی.

نازانمانیه‌تی/nazanimanyetî: نچ:[ ] زانستی ناشیاو : روانگه‌ێك له زانستیی تیۆری كه نكۆڵی له شیاوی زانیاری ده‌كات.[ ئینگـ : Agnosticism ].

ناساز/nasaz: ئانتـ: ناساغ.[ ئینگـ :Ill، Bad].

ناسازان/nasazan: ئانتـ: كێشه‌وبه‌ره، ململانێ.[ ئینگـ : Conflict].

ناسازگار/nasazgar: ئانتـ:

ناساغ/nasaz: ئانتـ: ناساز.[ ئینگـ :Ill، Bad].

ناشایستە/našayiste:

ناشیایەتی/našyayetî: نج: بێئەزموونی، بێتەجرەبەيی، لێنەزانی، نەزانی.

ناشەرعی/našeräî: ئانتـ:[ ] ناقانوونی.[ ئینگـ : Illicit، Illegal ].

ناشیرین/našîrîn: ئانتـ: بەد، ناپەسەند، رەزاگران، ناحەز.

ناشیرین بوون/našîrînbûn: کتن:

ناشیرین كردن/našîrînkirdin: کتپ:

ناشیرین تر/našîrîntir: ئانتـ:

ناشیرین ترین/našîrîntirîn: ئانتـ:

ناشاد/našad: ئانتـ:

ناشادبوون/našadbûn: کتن:

ناشاد كردن/našadkirdin: کتپ:

ناشادی/našadî: نچ:

ناشارەزا/našareza: ئانتـ:

نافه‌رمی/nafermî: ئانتـ: ناڕەسمی.[ ئینگـ : Informal].

نافرەجا‌/nafireca: ئانتـ: باقۆرە، باڵەبان، بلەزەندەر، بلەوحەز، بۆره زەلام، بوغرا، بەئۆك، بەرتەڵاش، بەلام، تاپاز، تڕتڕە، تڕچماق، تەژە، تەژەی ناقۆڵا، چوارهەنگڵ، چەتەوڵ، حوت، حەچلۆس، حەپۆنە، حەپەنتی، زرت، زڕتك، زرتە، زرتەبۆر، زڕتەزەلام، زڕوزەلام، زڕەمێر، زلحۆ، زلحورت، زلحۆرت، زلحۆل، زلك، زلوحۆل، زەبەلاح، زەپەزەپە، زەگزەگە، زەگوردە، زەگەردۆك، زەلامی بێئاوەز، زەلامی دانەتاشراو، زەلامی ناقۆڵا، فيلۆ، فيلەندەر، قۆقۆ، قەبەداڵ، کەتوکڵفت، کەڵان، کێران، گۆپۆ، گەلحۆ، گەلۆر، گەلۆرە، گەوەزە، لاهۆرە، لۆزەندەر، لەندەهۆر، ناقۆڵا، نەترەبۆق، نێرەحەيتە، نێرەزەلام، ناتربيت.

ناقانوونی/naqanûnî: ئانتـ:[ ] نایاسایی.[ ئینگـ : Illicit].

ناکارا/nakara: ئانتـ: .[ ئینگـ : Passive].

ناکۆکی/nakokî: ئانتـ: دژوێژی نێوان دوو دیتندا یان دوو دیددا.[ ئینگـ : Antinomy].

ناگرنگ/nagiring: ئانتـ:[ ] بێبايەخ، بێبايی، بێقيمەت، بێنرخ.

ناگونجاو/naguncaw: نچ:[ ] نادروست.[ ئینگـ : Inappropriate].

نالەبار/nalebar: ئانتـ:[ ] نابەجێ، ناڕەوا.[ ئینگـ : Inapplicable].

ناله‌سه‌رخۆ/naleserxo: ئانتـ:[ ] ناخۆئاگا، ژێروشیار.[ ئینگـ : Subconsciouce].

نامەرد/namerd: ئانتـ:[ ] ئاکارناپەسند، ئاکارناشيرين، ئەلۆجەلۆ، بايی توورێك، بڵح، بۆرەپياگ و نەناس، بەدئەدا، بەهيچی، بێئابڕوو، بێئاکار، بێئيحتوبار، بێبايەخ، بێبەها، بێبەهرە، بێتەشە، بێسەروپا، بێسەروپێ، بێفەڕ، بێقەدر، بێکارە، بێنرخ، بێهيمەت، پاکوت، پاڵکەتی، پڕپۆل، پنتی، پەست، پيژپيژە، تورووندی، تووين، تەوەل، تێشکاو، جڵف، جەورە، چارەپيس، چالاخ، چاوبەل، چوننە، چەورە، حەلۆجەلۆ، حيز، حيزەڵ، حيزەڵە، خۆڕي و تۆڕی، خونك، خوێڕی، خێڕۆ، دڵنزم، ڕەش و ڕووت، ڕووتوڕەجاڵ، ڕەپوڕووت، ڕووتەکەوپووتەکە، ڕووتەوپووتە، ڕەجاڵە، ڕەزيل، ڕەوشت ناشيرين، ڕيپاڵ، ڕيپۆڵ، زارۆمارۆ، زڕبەهر، زڕچۆنە، زنخ، زەليل، سنۆتە، سنۆرتە، سووك، سووكوچرووك، سەکەماتی، سێبەندی، شڕە، شڵفت، شەلاتی، عەلۆجەلۆ، فەليتە، قرت، کۆتی، کووڕنەبەش، کۆڵانی، کەم، کەم ئابڕوو، کەمتەرخ، کەمنرخ، گرز، گدی، گناس، گەدە و گودە، لاپۆتی، لات، لات و لووت، لات و لەوا، لۆتی، لۆتي و پۆتی، مناڵوکاڵ، منالومەزن، مندارومەزن، مۆش، ناڕەواج، ناقابيل، نز، نزم، نزە، نفز، نڤژ، نەتشت، نەهێژا، ولخی، وڵخی، هاش، هۆڤەبەر، هوو، هووردار، هەتمچەرەك، هەتيمچە، هەتيوچە، هەتيومچ، هەتيومەتيو، هەرچی پەرچی، هەرچي وپەرچی، هاش، هەرزە، هيچ، هيچ و پووچ، يارمباز، يارەمەز.

نامەعقوول/nameäqûl: ئانتـ:[ ]

ناموناسیب/namunasîb: ئانتـ:[ ]

ناوازه/nawaze: نچ:[ ] نائاسای، ئاوڕێیی/ لادانی، دوور له سروشت .[ ئینگـ : Abnormal]. 

ناوەخت/nawexit: نچ:[ ] بێکات، بێگاڤ، بێواده ، بێ وەخت.

. . بەناوەختی/be nawexitî: نچ:[ ] بێگاڤی، نابەوەخت، نەخوازتراو، نەخوازراو.

ناوشیار/nawišyar: نچ:[ ] نائاگا.[ ئینگـ : Unscouncious].

ناوشیاری/nawišyarî: نچ:[ ] نائاگایی.[ ئینگـ : Unscounciousness].

ناهاوئاهەنگ/nahawaheng: ئانتـ:[ ] ئاڵۆز، قرخەمەرە زێ، ناتەبا، ناجوور، ناکۆك، نايێکدەست.

ناهاوئاهەنگی/nahawahengî: ئانتـ:[ ] ناجووری، نايێکدەستی.

ناهاوڕەنگ/nahawřeng: ئانتـ:[ ] ڕەنگ لێك جيا، لەيەك ڕەنگ نا.

ناهاوڕێك/nahawřêk: ئانتـ:[ ] ناچه‌شن، تێكه‌ڵاو.[ ئینگـ : Heterogeneous].

ناهاوشان/nahawšan: ئانتـ:[ ] ناهاوکووف.

ناهەقی/naheqî: نچ:[ ] بێدادی، ناڕەوایی.[ ئینگـ : Injustice].

نایاسایی/nayasayî: ئانتـ:[ ] ناقانوونی، ناشەرعی.[ ئینگـ : Illicit، Illegal ، Unlawful ].

نایەكسانی/nayeksanî: ئانتـ:[ ] نابه‌رابه‌ری .[ ئینگـ : Inequality].

.

.

____________________

نا/na / N: یان ئان.

.

.

_____________________

ناء/na: ن: نا، نە، نەخێر، نەو، ناو، چ.

.

.

.

.