دەر ¹ /der: ن:

1 .  بەر، چۆڵ، دەشت، دەراهیا( کباک)، ڤەر. 

:: دەر و دەشت. واتا دەرەوەی ئاوەدانی. 

2 . جێ، جێگا، جێگە، شوێن، نەماڵ : جێگایەک لە دەرەوەی شوێنێک( خانوو، شار، ووڵات) یان چشتێک بێت. 

:: دەرەوەی ماڵ.

:: ئەودەر : ئەو شوێنە.    

:: بچۆدەر: بڕۆ دەرەوە.

3 . بەرۆ( هـ)، بەروە : دیوی ئاشكرا و بیندراو. >< ژوورەوە.

4 . [ ئەند] دەرک، دەرگا _ دەرگە، دەروازە، دەری.[ ئینگـ: gate].

دەرەوە/derewe: ئاکتـ:[ دەر+ ەوە] 

دەرلە/derle: ئاکتـ:[ دەر+ لە] لەدەرەوە، لەدەرۆ، لەدەرێ، لەدەرەوەی.

دەرێ/derê: ئاكتـ:[ دەر+ ێ] دەرەوە.{ گیو، ل، 421}.

.

.

_______________

دەر ² /der: ن:[ نخ]

دەربوون : ئاوەڵەبوونی سەری برین و قوونێر و ئیتر. 

دەرکردن : ئاوەڵەکردنی سەری برین و قوونێر و ئیتر. 

.

.

دەرەز/derez: ن: درز : قەڵشتێكی باریكە.

دەرەست/derest: نتـ:

دەرەقی/dereqî: ن:[ توێ][ ع: درقی] سپەری : هۆرمۆن ڕژێنی دەرەقی.[ لا: theroxine]{ بەركوڵی، ل، 142}.

 تێبینی 
  thyr, thyro ئەم پێشگرانە كە بەواتای سپەری دێت لە زمانی كوردییدا بۆ زۆر زاراوەی زانستی توێكاری بەكاردێت

دەرەک/derek: نتـ: جێگای نەزانراو.

دەرەک و ژنەو/Derek û jinew: ن:[ ئەردە] سەرپۆش، دەمەوانە، زارپۆش.

دەرەکی/derekî: نچ: ئاوارە، بیانی، بێگانە، تەرەکەمە، خاریجی، دەرەوەیی، غەریبە، غەوارە، کەسنەناس، گەجە، لاپرە، لاپرەسەن، لاپرەسەنگ، لاپۆڕە، نائاشنا، ناسنەکردی، نەناس، نەنیاس، هاڤی : گیاندارێكە كە بێگانەبێت لەناو ئەو كۆمەڵەدا كە تێیدا دەژێت. 

گەرمی دەرەكی/germî derekî: نتـ:[ زیند][ ئینگـ: ectothermic ]{ ئە. قەرەداخی، ل، 60}.

دەرەگە/derege: نتـ:[ مكـ] بەندەر.

دەرەگۆژنەو/deregojinew: ن:[ هـ] دەرخۆنە: سەرپۆشی كووپەڵە و ئیتر.

دەرەلنگ/dereling: ن:[ هـ] دەلینگ : كونی خوارەوەی دەرپێ و پانتۆڵ و ڕانك و ئیترە كە پێی تێ هەڵدەكێشرێت.

دەرەنە/derene: ئانتـ:

دەرەنگ/dereng: ئان:[ كباك، زا] درەنگ، دێر.

دەرەنگ هێل/dereng hêl: نتـ:[ کباک] دوواخەر، وەدرەنگ خەر.

دەرەنگی/derengî: نچ:[ کباک] درەنگی.

دەرەو/derew: ئان:[ ئەردە][ دەر+ ئەو] ئەودەر، بەرۆ، بەروە، دەراهیا، دەرڤە، دەرۆ، دەرەوە، دەرێ، دەشت، ڤەر.

دەرەوە/derewe: ئاكتـ:[ دەر+ ئەوە] 

1 . دەر، دەرڤە _ دەرەڤە، دەشت، چۆل.

2 . هەندەران.

دەرەوەی خانە/dere: نتـ:[ زیند][ ئینگـ : extra celluler ]{ ئە. قەرەداخی، ل، 60}.

دەرەوەی/derewey: نچ: نەناس، نەناسراو، هاڤی.

دەرەوچین/derewçîn: ئانفا:[ کباک] درۆزن.

دەرەوكێر/derewkêr: ئانتـ:[ کباک] درۆزن.

دەرەوین/derewîn: ئانتـ:[ کباک] درۆزن.

دەرەوینۆ/derewîno: ئانتـ:[ هـ] درۆزن.

دەرەوڕۆیین/derewřoyîn: كتپ:[ ئەردە] چوونەدەرەوە.

دەرەوری/derewrî: نتـ: كە كەوتبێتە لای ژووروو.

دەرەوری/dere: ن:[ كشت][ هـ] باخی ناوچەم و دۆڵ.

دەرەوسۆر/derewsor: ن:[ ڕەنگ][ کباک] خەنەیی، سوورخون.

دەرەوكەفتن/derewkeftin: كتن:[ ئەردە] دەركەوتن، ئاشكرابوون.

دەربارە/derbare:: لەبارە، بۆئەوەی، باوەت.

دەرباز/derbaz: ن:[ ئای تی][ ئینگـ : Escape]

دەربازە/derbaze: ن:[ ئای تی] ئەو بەشەی گێەن (سێركت) كە سیگناڵە دەسكاریكراوەكی تێدایە.[ ئینگـ: Output]

دەربازۆک¹/derbaze: نتـ:[ توێ] بازندە _ بازواندە: جێگای بازنەیە لە باسكدا، مەچەكی دەستی.

دەربازۆک²/derbaze: نتـ:[ کباک] بازگە : جێگایەكە مرۆڤ بەبازدان بتوانێت بەسەریدا بپەڕێتەوە.{ گیوی، ل، 416}.

دەربایس/deryayis:: گیركردوو، پاوەند، پێ بەند، پێ بەستراو.

دەربەدەر/derbeder: نتـ:[ دەر+ بە+ دەر] ئاوارە، ئەوداڵ، بەردەڵبەرد، پەڕاگەندە_پەڕاگەنە، ڕەهندە، سەرگەردان، سأگووم، شلەودەر، وێڵ، هەتەر، هەڵەتە، هەڵداشتە.

دەربەدەربوون/derbederbûn: كتن:[ دەربەدەر+ بوون] ئاوارە بوون.

دەربەدەركردن/derbederkirdin: كتپ:[ دەربەدەر+ كردن] ئاوارەكردن.

دەربەدەری/derbederî: نچ:[ دەربەدەر+ ئی] ئاوارەیی، ئەوداڵی، سەگەردانی، هەتەرەیی.

دەربەست/derbest: نتـ:[ دەر+ بەست] پاپەی، دەربەند، گەڕۆك، گەڕ، وەدووكەوتوو.

دەربەسی/derbesî: ئانتـ: خەمخواری، بەتەنگەوەبوون، گوێ لێگرتن.

دەربەک/derbek: نتـ:[ ئای تی][ ئینگـ: Inlet].

دەربەند/derbend: ن:

1 – تەنگە _ تەنگەڵان، گەروو، گەلی. 

2 – كەنیۆن. [ ئینگـ : Canyon ].

دەربەندی تاج خاتوون/derbendî tac xatûn: ن:

دەربەندی زەنگی/derbendî zengî: ن:

دەربردن/derbirdin: کتپ:

دەربڕان/derbiřan: كتپ:[دەر+ بڕان][كارابزر]  .

دەربڕاو/derbiřaw: ف:[دەر+ بڕاو(بڕان)]     .

دەربڕین/derbiřîn: كتپ، ن:[دەر+ بڕین]

1 – دركاندن، دەرخستن، ئاشكراكردنی چشتێك كە لە دڵتدا شاردبێتەوە. 

2 – دەنگ بڵندكردن. 

3 – باشار، بەرگە، خۆڕاگرتن. 

4 – بەرامبەر پێوەستان دێت، دەروەست هاتن، دەرەقەت هاتن.

دەربڕین/derbiřîn::              

دەربڕینی جەستە/derbiřîn: نتـ:[واز][ئینگـ:Body expression]{ع. وەیس. ل. 31}.

دەربڕینی جوانی/derbiřîn: نتـ:[ واز][ئینگـ: Asthetic expression]{ع. وەیس. ل. 31}.

دەربڕین لەخود/derbiřîn: نتـ:[ واز] خۆدەربأین. [ئینگـ:self expression]{ع. وەیس. ل. 31}.

دەربست/derbist::

دەربستڤان/derbistvan::

دەربک/derbik::

دەربوواردن/derbuwardin::

دەربوون/derbûn::

دەربوونە/derbûne::

دەربێن/derbên::

دەربیجە/derbîce::

دەرپ/derip::

دەرپەڕ/derpeř: ف:[دەر+ پە‌ڕ( پەڕان)] دەركەوتوو.

دەرپەڕان/derpeřan: كتن:[دەر+ پەڕان] پۆقین، هاتنەدە رەوە، دەركەوتن.

دەرپەڕاندن/derpeřandin: كتپ:[دەر+ پە‌ڕاندن] پاڵپێنان، ( لە خۆ) دووركردنەوە.[ ئینگـ: Repulsion].

دەرپەرانن/derpeřanin: كتپ:[دەر+ پە‌ڕانن]         .  

دەرپەڕێن/derpeřěn: ئانفا:[دەر+ پە‌ڕێن( پەڕان)]            .

دەرپەڕێندراو/derpeřndiraw: ئاففا:[دەر+ پە‌ڕێندراو( پەڕین)] ئاگرین، لە مەگمای پتەوڕەق شكڵ گرتوو.[ئینگـ:Extrusive ].

دەرپەڕین/derpeřîn: كتن:[ دەر+ پەڕین] بەلقاندن( كباك)، بڵقدان، قەڵبەزین، هەڵقوڵین.

دەرپەڕینەری وزە/derpeřînerî wize: نتـ:[زیند][دەر+ پە‌أ( پەڕان)][ئینگـ: exergonic]{ئە. قەرەداخی، ل، 124}.

دەرپەڕیوو/derpeřîû: ئانفا:[دەر+ پە‌أیوو ( پەڕان)]1- بەل، ڕاپەأیوو: چشتێك لە شوێنێكی دەرچوو بێت. 2- بڵندتر لە دەوروبەری خۆی.

دەرپۆش/derpoş: نفا:[]

دەرپۆشان/derpoşan: كتن:[]

دەرپۆشی/derpoşî: نچ:[زیند][ئینگـ:perimetrium]{ئە. قەرەداخی، ل، 84}.

دەرپۆشین/derpoşî: كتن:[]

دەرپێ/derpê: نتـ:[ دەر+ پێ] پابەرە _ پابەرێ( هـ) _ پاپۆش( ل)، پاوەرە_ پاوەرێ، دامانپۆش (كهـ)، ساتان.{تیبـ: جاران دەرپێ تەنها بۆ نێرینە بەكاردەهێندراو و ئاوالكراس بۆ مێینە، بەڵان هەنووكە بۆ هەر دووڕەگەز بەكاردێت}.

دەرچا/derça: ن: پاكوتە، لەجێی خۆوە پێ هەڵێنان و بەزەوی دادان.

دەرچاڤ/derçav: نتـ:[دەر+ چاڤ] دەستەسڕ، دەستەسڕی دەست.

دەرچە/derçe: ن:[دەر+چە] دەرە، دەریچە – دەربیجە،  : دەرگەی بچووک، كونی بچووك، كەڵێن.

دەرچەپەر/derçeper::

دەرچەی كشان/derçey kişan: نتـ: (چـمام التردد)

دەرچەی ڕێكخەر/derçey řêkxer: نتـ: ( چـمام منـزم)

دەرچەی سەردڵ/derçey serdiľ: نتـ: دەرچەی ژوورەوەی ناو دڵ.

دەرچەی زووڕنا/derçey zûřna::

دەرچەڕاندن/derçeřandin: كتپ: دەركردن، وەدەرنان.

دەرچڕاندن/derçiřandin: كتپ:[دەر+ چڕاندن] دەرپەڕاندن.

دەرچوقسە/derçuqise: ن:[ رۆژک، ل] خانەخراپ.

دەرچین ¹ /derçîn: ن: قەرتاڵە، تریان.

دەرچین ² /derçîn: ف: بڕۆینەدەر.

دەرچینە/derçîne: ن: قەرتاڵە، تریان.

دەرچینک/derçînik: ن: قەرتاڵە، تریان.  

دەرحەسین/derĥesîn: ن:[ باد] خلیسكان.

دەرخ¹/derix: ن:[ کباک] پنچک، چكۆڵەی چەقیو، داری كورت، درەخت، شەتڵ، نەمام.

دەرخ²/derix: ن:[ ع: درخ] ئەزبەر، ڕەوان، لەبەر.

دەرخ كردن/derix kirdin: كتپ: ئەزبەركردن، ڕەوان كردن، لەبەركردن.

دەرخەر¹/derxer: نفا:[ پێش][ دەر+ خەر( خستن)] بژاركەر، پاكەوەكەر، پەیجۆ، پەخواز، دووركەر، لابەر، وە دەرخەر.

خۆدەرخەر/xoderxer: ئانفا: ئەو كەسەیە بەخۆی دەفشێت و خۆی ڕادەنێت.

دەرخستن/derxistin: كتپ:[ دەر+ خستن]

1 . ئاشكراكردن، پیشاندن، خستنە( پێش چاو، دەشت، ڕوو)، خویاكرن، دەربڕین، دەرێ خستن، نیشان دان، وونارا، وەرزین: ساخكردنەوەی چشتێك. 

2 . بڵاوكردنەوە، دەردان، وەدەرنان. 

3 . دووراوێژتن، فڕێدان، كردنە دەرەوە، هەڵأشتن، هەڵێنجان.

دەرخەر²/derxer: نفا:[ پێش][ دەر+ خەر( خستن)] دەرمانێكی گیراوەوەیە لە وێنەگەرێتیدا كە لە پێشدا وێنەی تێدەخرێت و دەری دەخات، واتە وێنەكەی دەردەخات.

دەرخەل/derxel: ئانتـ:[ گەر] ساختەكار، فێڵباز.

دەرخک/derxik: ن:[ واز][ کباک] پەل، قەڵەم، قەلبە، هەلووک: دارێكی كورتە هەردووسەری پەلن.

دەرخكەر/derixker: نتـ:[ هـ] دەرخكەرە.

دەرخ كریای/derix kiryay: كتن:[ هـ] دەرخكران.

دەرخ كەرڎەی/derix kerðey: كتپ:[ هـ] دەرخ كردن.{ وشەنامە، ل، 473}.

دەرخۆنە¹/derxone: ن: دەرخوونە. دەرخووینك( كباک)، خوانكە.

دەرخووانە/derxuwane: ن:[ پیش] پنە _ پنێ، خوان _ خوانكە، دەرخۆنە _ دەرخوون، ڕەپكە، فەرشە ( هـ): دۆشەگی نانی، تەختە ودەپێكە ئەنگوتكەنانی لەسەر پان دەكرێتەوە.

دەرخوون/derxûn: نتـ:[ كباک] دەرخۆنە.

دەرخوینک/derxwînk: نتـ: دەرخۆنەی دار.

دەرخۆنە²/derxone: ن:[ نخ، ئاژ] لێهاتن، سندان : نەخۆشیەكی یەكسمە.{ هەژار، ل، 310}.

دەرخوارد¹/derxward: نتـ:[ دەر+ خوارد (خورد)] هاوزێ، هاوشان، هاولف.

:: زارا دەرخواردی دارا نیە.

دەرخورد/derxurd: نتـ:[ فار]

1 – هاوزێ، هاوشان، هاولف، دەرخوارد. 

2 – شیاو، لایەق، لاییق.

:: دارا دەرخواردی سەرهەنگی نیە.

دەرخوارد(ڎ)²/derxward(ð): نتـ:[ هـ] دەرخوارد.

دەرخواردان/derxwarðdan: كتپ:[ دەرخوراد+ دان]

1 – پەنەواردەیی ( هـ) : پێخواردنی چشتێك بەیەكێك بەزۆر. 

2 – [ ä] وردەوردە تێوەردان و تێكەڵكردنی چشتێكی ورد لەگەڵ چشتێكی شل.

:: ئاردەكەی دەرخواردی سەمەنیەكە دا.

دەرخوارد(ڎ)دای/derxward(ð) day: كتپ: دەرخواردان. {وشەنامە، ل، 473}.

دەرخواردە/derxwarde: نتـ:[ ئای تی] ئەوبەشەی گێەن( سێركت) كە سیگناڵ وەردەگرێت.[ ئینگـ: Input].

دەرخواس/derxwas: ئانتـ:[ هـ] دەرخواست، داوا، تەڵەب.

دەرد/derd: ن:

1 – ئارێشە، ڕیپ، مەینەتی.

2 – ژان، ئێش، نەخۆشی، نەخۆشین.

دەرد/derd: ئان: زیا( ناوچەی زیانبەركەوتووی جین).[ئینگـ: lesion].

دەردەپوولەكە/derdepûleke: نتـ:[ نخ] نەخۆشییەكی پێستە پوولەكە دەردەكات.[ ئینگـ: psoriasis]{پەزیشكی، ل، 285}.  

دەردەدار/derdedar: نتـ:[ دەرد+ ئە+ دار]

1 – نەخۆش، ناساخ، خەستە. 

2 – پڕئێش، خەفەتبار.

دەردەری خولی/derderî xulî: نتـ:[زیند][ئینگـ:merocrine]{ئە. قەرەداخی، ل، 70}.  

دەردەری دەرەكی/derderî derekî: نتـ:[زیند][ئینگـ:exocrine]{ئە. قەرەداخی، ل، 130}.

دەردەس/derdes: ئانفا: گرتنی، گیرۆدە، قەتیس كراو، حەپسكراو.

دەردەس بوون/derdesbûn: کتن: خۆبەدەستەوەدان، مل دان، رازی بوون، مل لاوەنان.

دەردەس كردن/derdeskirdin: کتپ:

1 – بڵاوكردنەوە، پشاندن، پژاندن، بڵاوەپێ كردن، خستنەناودەم.

2 – بەندكردن، گرتن، بەندی خانە.

دەردەسک/derd: ئان:

دەردەسەری پێدان/d derd: ئان: سەرئێشاندن.

دەردەفیل/derde fîl: ئان:[ نخ][ ئینگـ:Tyriasis ]{ پەزیشكی، ل، 392}.

دەردەقامچی/derd: نتـ:[نخ][ئینگـ:flagellosis]{ئە. قەرەداخی، ل، 67}.

دەردەقوز/derde quz: نتـ:[ نخ][ ئینگـ:vulvo pathy]{ پەزیشكی، ل، 418}.

دەردە لووی أیشاڵی دەماری/derd: نتـ، شأ:[نخ] دەردە لووی أیشاڵی دەماری[ئینگـ:Neurofibromatosis] {ئە. قەرەداخی، ل، 67}.

دەردی تێ/derdî tě: ن: هەشینۆك، سووركە، كەفتەیی.

دەردی هەڵأشتن/derdî heľřiŝtin: كتن: پۆأیین (ل) _ پۆأیان، سكاڵاهەڵأشتن.

دەردە بۆماوەیی/derde bomaweyî: نتـ:[زیند، نخ][ئینگـ:genetic illness].

دەردان/derdan: كتن:[دەر+دان] [ئینگـ: secretion].

دەردانی دەرەكی/derdanî derekî: كتن:[دەر+دان] [ئینگـ: External secretion].

دەردانی ناوەكی/derdanî nawekî: كتن:[دەر+دان] [ئینگـ: Internal secretion]{ پەزیشكی، ل، 319}.

دەرزی/derzî: ن: دەرزیلە، چەلێ. [ئینگـ: Safetypin].

دەرزی/derzî: ن: شرینقە، سرنج. [ئینگـ:Squirt، Syringe].

دەرزی ئیفلیجی زارۆیان/derzî: نتـ: دەرزی شەپڵەی زارۆیان. [ئینگـ:Polio jab].

دەرزی موگناتیس/derzî: نتـ:[] دەرزی ئاسن فڕێن، دەرزی قیبلەنما.

دەرزیلەیی/derzîleyî: نچ:

1 – [ ڕوو] گیای دەرزیلەیی. 

2 – [ جێۆ] بەو كریستاڵانە دەگوترێت كە شێوەی دەرزیلەیان هەیە. [ ئینگـ : Acicular ]{ زەوی ناسی، ل، 7}.  

شێوەی دەرزیلەیی/derzîleyî: نچ:[جێۆ][ئینگـ: Aciform]

دەرزیی/derzî: نچ: هەر شتێكی وەكوو دەرزی بێت بۆ نموونە گەڵا.[ئینگـ: Needle].

دەرزی گیا/derzî: ن:[أوو] دڕەیلێ. [Bot: Actinomeris Heliamthoides. Fam: Compositae]

دەرس/ders: ن:[ ع] وانە.

دەرسۆك/ders: ن:[ باد] دەستەسأ.{ گیوی، ل، 419}.

دەرس/ders::

دەرش/derŝ::[ئاڤێسـ: پروودەرش: زووبین]

دەرشۆ/derŝ: نتـ:[ كباك] بستوگە، كافك، كۆدینە، كووپەڵە _ كووپەڵۆكە، كووپك. شاڵی كاسە و كەوچكان.

دەرش/derŝ::

دەرف/derf::

بەركەش/berkeŝ: ن:[كباك] سینی، دەرفەت.

بەرێ/berě: ن:[ه ] دەركە، دەرگا.

بەرشی یەی/berŝî yey: ن:[ه ] دڤرچوون. هاتنەدەر، دەركەوتن، لەجێ چوون، لەگەچوون.

بەركەردەی/berkerdey: كتن، چ:[ هـ]دەركردن.

دەرك/d: ن:[ كناو، هل][(دەر+ ك) سوككراوەی (دەرگ ودەرگا)یە]

1 – دەر، دەری، دەرگا:{ دەركی مۆركرێت : واتا: بمرێت و میری دەست بەسەرماڵ و سامانی دابگرێت}{ئد}. 

2 – ڕێڕەو.

دەركاوان/d: نتـ:[ توێ][دەركا (دەرگا)+ وان] كونی نێوان گەدەو ڕیخۆلەی دوانزەگرێ: پیلورەس.

دەركە/d: نتـ:[ كناو، هل] دەرگا، بەركە.

دەرك وبان/d: نـتـ: [دەرك + و + بان] بەردەرگانە، دەوروبەری ماڵ.  

دەرك و دوو/d: نتـ:[دەرك+ و+ دوو] ماڵ و حاڵ.

دەرك و دووكان/d: نتـ:[دەرك+ و+ دووكان] بریتی یە لەدەزگای دەوڵەت.

دەرك/d: نفا:[ع: لە(ادرك)ـەوە هاتووە] تێگەیشتن: من دەركم نەكردبوو كەوەهایە.

دەرك كردن/d: كتپ: تێ گەیشتن.

دەرك پێ كردن/d: كتپ: زانین، هەست كردن.

دەركە/d: ن:[ دەركردن ]بـهێنەدەر، دەرخە، دەرێنە.     

دەروو/a: ن: منفژ.

دەركراو/a: ن: فڕێدراو، هاڤێتی.

دەركەبەش/d::

دەركەتن/d: كتن:[دەر+( واو/ ف)ی نێوەند سوواوە لە كەوتن( كەفتن)]. 1- چوونەدەر، دەرچوون، ئاشكرابوون، دیاربوون.

دەركەفتن/d: كتن:[         ] دەركەوتن.

دەركەفتە/d: ئانفا:[باری رابأدووی نزیكی تاكی سێ هەمە لە دەركەوتن. ] 1- لەماڵدا نەماو، دەرچووگ. 2- ئاژەڵی ئاوەكی: گیانداری تەرەوتوونابوو، ئاوارە. 3- ئاشكرابووگ.

دەركەر/d:: پاڵپێوەنەر.

دەركەشان/d::

دەركەڤان/d: نتـ:باكك: [دەركە+ ڤان] دەرگەوان، دەركەوان.

دەركەنار/d: ن:[دەر+ كەنار]1-: ڕوو: دارودەوەنێكە بۆ ڕازاندنەوەی باخچەكان دەڕوێندرێت. 2- شیراز، پەراوێزی نووسراو، . 3- چمك. 4- بێ لایەن، خۆدەكارنەگەێین.  دەركەناربوون/d: كتن:[دەر+ كەنار+بوون] پەربوون، گۆشەگیربوون لە شوێنێك.

دەركەناركردن/d: كتپ:[دەر+ كەنار+ كردن] شاردنەوە.

دەركەنارگرتن/d: كتن:[دەر+ كەنار+گرتن] گۆشەگیربوون.

دەركەناری/d: نچ:[دەر+ كەنار+ئی] گۆشەگیری.

دەركەوان/d:: [دەركە+ وان] دەركەڤان، نگاوان، قەرەوڵ، كوێخادەرگا، دەرگاوان: خزمەتكاری بەردەرگا.

دەركەوانەئەشكەوت/derkewaneyî: نچ:[زیند][ئینگـ:pyloric antrum]{ئە. قەرەداخی، ل، 97}.

دەركەوانەیی/derkewaneyî: نچ:[زیند][ئینگـ:pyloric]{ئە،قەرەداخی . ل. 27}.

دەركەوتن/d: كتن:[دەر+ كەوتن(كەفتن)]1- دیاربوون، دۆزینەوە، نمایان بوون، دەرهاتن، سەردان، هەڵ هاتن، باتی كردن . 2- كەوتنەدەر، ڕۆشن كردن، ڕووناكی، دیاربوون، سەرهەڵدان، ئاشكرابوون.

دەركەوتە/d: ئانفا:[باری رابأدووی نزیكی تاكی سێ هەمە لە دەركەوتن. ] دەركەفتە، دەركەوتوو.

دەركەوتنی ڕووخسارەبابەت/derkewtinîřuxsare babet: نتـ:[زیند][ئینگـ:phenocopy]{ئە. قەرەداخی. ل . 128}.

دەركەوتوو/d: ئانفا:[ باری ڕابردووی تاكی سێ هەمە لە دەركەوتن]1- بیندراو، تەماشاكراو، شایەتی، لێ دراو. 2- زەڵام، هاتووە پێشچاو. 3- دیار، ئاشكرا، كەسێكە چووبێتە دەرەوە.

دەركەوتی/d: ئانفا: باكك: دەركەوتوو، دەركەفتە.

دەركردان/d::

دەركران/d: كتپ:[ كارابزر] ڕاونران، دوورخستنەوە، ڤەورین، قەوتین، خورمین.:: دەركران لە قوتابخانە.

دەركراو/d: ئانفا:[ دەر+ كراو(كردن)][ باری سێ هەمی تاكی ڕابردووە] دەركریاگ، وەدەرنراو، بەرهەڵداكراو، بەرێ خراو _ وەرێخراو: شاربەدەركراو . 2- لێكەمكراو: حیسابەكەت لێ دەردەكرێت.

دەركراو بەسووكایەتی/d: شڕ: تڕۆ، تڕۆكردن، ئابأووبردن.

دەركرد/d: ف:[دەر+ كرد( كردن)] پەنگاوخوادنەوە، ئیق خواردنەوە، پەنگانەوە.

دەركردە/d: ف:[ ] بردە، 1- ماڵێك كەبۆ دەرەوەی مەڵبەند دەنێردرێت. 2- سادرات.

دەركردن/derkirdin: كتپ:[دەر+ كردن] 

1 – وەدەرنان، دەرپەڕاندن، چفان، دوورخستن، تارنان، ناراندن. 

2 – بەنەشتەر كردنەوەی برین. 

3 – نەهێشتن لە شوێنێك یان فڕێدانەدەدەرەوە. 

4 – لك لێ دەرچوون : دارەكە لكی دەركردووە

5- لە حیساب یان فرۆشراو كەم كردن. 

6 – هەڵپەسارتن، بەردان، ئازادكردن. 

7 – رەدكردنەوەی گازندە (دادخوازی). پاسدان( دزە)، قاودان، وازلێ هێنان بەزویری نەك بەخۆشی دەركردن.

دەركرن/derkirdin: كتپ:[دەر+ كرن][کباک]

دەركردنی چەقی/derkirdinî:: دەرپەڕاندنی چەقی.

دەركردنی یەكجارەكی/derkirdinî: كتپ: تاركردن، لە جێ ئاوارەكردن.

دەركردنی یاریكەر/derkirdinî yarîker: نتـ:[واز][ئینگـ:disqualify exclude]{رەنج. ل. 72}.

دەركردنی ناڕەوا/derkirdinî nařewa: نتـ:[ئاب] وەدەرنانی ناڕەوا. [ئینگـ:wrongful dismissal]{كارگێری، ل، 301}.

دەركریاگ/d: ئانفا:[رۆژك، سنـ] دەركراو.

دەركریاو/d: ئانفا:[كباش، گگ] دەركریاگ، دەركراو.

دەركری/d: ئانفا:

سەرلێ دەركردن/serlěderkirdin: كتپ:[سەر+لێ+ دەر+ كردن]لێ زانین، دەرهێنان.

یاسادەركردن/derkirdin: كتپ:[ ماف][دەر+ كردن] پەسەند كردنی یاسا، كانۆن _ قانون دەركردن.

دەركشان/d:: [دەر+ كشان] شتێک لە شتێک دەرهاتن: خەنجەردەركشاوە.

دەركوت/d: نفا:[دەر+ كوت(كوتان)] دەرتەقێن، زەنگی دەرگا: .

دەركوتك/d: نفا:[دەركوت+ك] دەرتەقێن، دەركوت.

دەركوتان/d::

دەركێشە/d: ن:[] بۆهەرئامرازێک شتی پێ دەبكێشرێت وەك (گاز).

دەركێشان/d: كتپ:[دەر+ كێشان] هەڵكێشان، باریک لەناوئەستوور هێنانەدەر.

دەركێشانی ڕووەك لەزەوی/d::

دەركێشراو/d: ئانفا:[دەركێشان] شتێك لە شتێك هێندرابێتە دەرەوە.

دەرگا/d: ن:[ پهـ : dargāh][ ئای تی] دەرگە، دەركە. هەر جۆر‌ە چوونە ناوگە یان چوونە دەرگەیەكی ڕایەلە.  

دەرگاخستنەسەرپشت/d: كتن: دەرگاكردنەوە.

دەرگاداخەر/d: نفا: كلۆن، كڵۆم، كۆڵۆم.

دەرگاداخستن/d: كتپ: بەسران، گیران.

دەرگاكردن/d: كتپ: 1- دەرگادروست كردن.

دەرگاكوت/d::

دەرگاكوتە/d: ئانتـ:[] خوێری یە، ماڵانگەڕە.

دەرگا كوتان/d::

دەرگالێدان/d:: دەرگا كوتان،

دەرگاوان/d: نتـ: كوێخا دەرگا. قەرەوڵ، دەروازەوان.

دەرگە/d:: دەر، دەركە، دەرگەی دوو دەری. دەروو.

دەرگانە/d: نتـ:[ H][دەرگا+ ئانە]1- ئاستانە_ ئاسانە، پێشگا، دەروازانە، ڕێسمە. 2 – دەڵاقە، پەنجەرە، دوو دەری. 4- پڕڕەس( ئەردە)، پاگا _ پاگە، شان، بگار، پەی: شوێن پێ یە لە كەناری بیران بۆ چوونەخوارەوە و هاتنە سەرەوە، پەیژەی ناو بیر.

دەرگانە/d: نتـ:[دەرگا+ ئانە]1- بنكە، پایگە، مەكۆ.: جێ نووسینی قەواڵە. 2-[ ئاب] دراوێ كە بۆچوونە ژوورەوە دەبێت بدرێت.

دەرگابوون/d: ن: نخ: تەقینی دومەڵ و برین. دەربوونی برین لە خۆیەوە.

دەرگابێن/d:: پارچە بەنێكە لە خوری بێت یان لە موو بۆ بەستنی دەمی مەشكەو كونگە بەكاردێت.

دەرگاخن/d: ئان: تژی، پڕاوپڕ.

دەرگاژەنانە/d: نتـ: دەرگوشادانە.

دەرگاكردن/d: كتپ: 1- دەرگادروست كردن. 2- كردنەوەی زاری برین.

دەرگەڕان/dergeřan: كتن:[ پز] لە خرتكەچوون.[ ئینگـ:Sprain ]{ پەزیشكی، ل، 336}.

دەرگەشە/d: ن: (نمو الخارجی)

دەرگەهـ/d: ن: دەرگە.

دەرگەهڤان/d: ئان:[ کباک] دەرگەڤان، دەرگاوان، دەركەوان. دەركەڤان.[ ئینگـ : gate keeper]

دەرگست/d: ن: دەزگیران، دەرگستی.

دەرگڤانك/d: ن:1- دەرخۆنە. 2- سەرقاپی كووپەوگۆزە.

دەرگۆكە/d:: هەواكێش.

دەرگوش/d: ن: 1- لانک، بێشک، لاندک. 2- جۆلانەی تێدانوستنی منداڵ.  

دەرگوشک/d: ن: 1- دەرگوش، لانک، بێشک، لاندک،

دەرگوشین/d: كتن: باكك: ڕاژانی لانک و هیتر.

دەرگوشادانە/d: ن: رۆژک: دەرگاژەنانە: بانگ هێشتن لە هۆی چوونە خانووی نوێ وە.  

دەرگووش/a: ن: لاندک، لانكە، لانک.

دەرگووشدەم/d:: باكک: فریودەر.

دەرگێری/d:: شەر ، تێكئالان.

دەرگیر/d: ئان: گرفتار.

دەرگێل/d: ن: هـ: گەرۆک.

دەرگیل/d: ن: چەپەر، دەرگا لە شوڵ چندراو.

دەرلنگ/d: ن:[ کباک، كە] دەلینگ.

دەرمال/dermal: نتـ:[ کباک][ دەر+ مال] بریتی یە لە كارەكەری ماڵی گەورە، قەرەواش.

دەرمالە/dermal: نتـ:[ کباک] پەروار، دابەستە: ووڵاخ و ئاژەڵی دابەستراو.

دەرمالكری/dermal: نتـ: ووڵاخ و ئاژەڵی دابەستراو.

دەرماڵی/d: ن:[ ئاژ] كار، بەرخ یان گۆڵكێك بەهۆی درەنگ لە دایكبوونییەوە لە ناو ماڵان بەخێو دەكرێت. خانەزا و نەكرابنە ناو كارەگەل یان بەرخەگەل یان گووێلكەگەلانەوە.

دەرماڵ/dermaľ: نتـ:[ H][ دەر+ ماڵ]1-[ دەر] ئاسانە_ ئاستانە، بەردەرگا، بەرماڵ، پێشخانوو، پێشماڵ، وەرێزان. 2-[ ئەردە] دادگا، سەرا، دیوان، كۆشكی شاهی. 3- كەمەربەندی ڕەشماڵان.   

دەرماڵە/dermaľ: نتـ: [ ئاب] .  

دەرماڵەی ساڵانە/dermaľey saľane: نتـ:[ ئاب][ ئینگـ : Yuppie ]{ كارگێری، ل، 303}.

دەرماڵەی گۆڕاو/dermaľey gořaw: نتـ:[ ئاب][ ئینگـ : variable annuity]{ كارگێری، ل، 292}.

دەرماندە/derman: ئان: داماو، تێماو.

دەرمەنە/d: ئان:[ كباش، ل] دەرماندە، داماو.

دەرمانەئازار/d: ن:[ ڕوو] گوڵەدەوری: گیڕێیكە لە سەقز و سەردەشت و هەورامان زۆرە بۆ كۆلنج بەكەڵكە.( فار: اقرارحا){ ناهید، ل، 442}.

دەرمانەحەفوو/d: ن:[ ڕوو] دأكەبووڵینە، دأكەكەوە، دأووەشینە : وردكراوی ساقەت و گەڵاكەی لەگەڵ سركەدا بۆ برین و جێی چزووی دووپشك و مار بەكەڵكە.( فار: خارنقرهای){ ناهید، ل، 442}.

دەرمانەدیان/d: ن:[ ڕوو] گیای كەفێنە.( فار: گیڕە چابونی){ ناهید، ل، 442}.

دەرمانەگوێ/d: ن:[ ڕوو] گیای مارەمێ، دارچێویش : بۆ كوشتنی هوورگی ناو گوێ بەكەڵكە. (فار: گل مریم) { ناهید، ل، 442}.

دەرمانەگیز/d: ن:[ ڕوو] گیایێكە دژی دەڵەمێزییە.[ Bot: Archangelica Officinalis]{ ناهید، ل، 442}.

دەرمان پرژاندن/derman: كتپ:[مەكینە].

دەرمو/d: ن:[ كباش، ل] دەرمان.

دەرمەجێل/d: نتـ:[ ئەردە] دەرمەنجەڵ: پەنجەرەی كونكون لەدار كە ئەودیوی لێ دیاربێت.

دەرمەجێلە/d: نتـ:[ ئەردە] دەرمەجێل.

دەرمەچار/d: ن:[ فار] سنوور.

دەرمەشک/d: ن:[ باد] ڕەحەتی: چەرمێكە دەرگاو زاری مەشكەی پێ دەبەسترێت.

دەرمەنجەڵە/d: ن:[ ئەردە] چەپەر: دەرگا لە توول تەنراو.

دەرمەنجڵە/d: ن:[ ئەردە] دەرمەنجەڵە.

.

دەرمۆر/dermor: نتـ: سەرمۆر.

دەرمۆركردن/dermorkirdin: كتپ: سەرمۆركردن.

.

دەرمێو/dermêw: نتـ: مێوی هەنگوینی.

.

.

.

.