باڵندە/baľinde: ن:[ باڵ][ باڵ+ ند+ ئە] باڵدار، پەڕەندە، پەلەوەر، مەل: گیاندارێك كە بەباڵ بفڕێت، ئێسك و كركراكەدارە، هێلكەكەرە، بە سییەكانی هەناسە دەدات، خوێنی گەرمە، وەلەشی پۆشراوە بەپەر، وەپەلەكانی پێشەوەی گۆراوە بۆ شێوەی باڵ دەنووكی داخراوە وقووپاوە بۆ ژوورەوە، هەندێكیان ڕووەك خۆرە، هەندێكیان گۆشت خۆرە. گەورەو بچووكیان جیاوازی زۆرە، گەڵێك چەشنیان هەیە. [ ئینگـ :  Fowl ، Bird]

ئۆرنیتۆلۆژی/ornîtolojî: ن:[ باڵ][ گر: ornis ، ornithus+ logi] زانستێكه‌ ده‌رباره‌ی باڵنده‌، باڵنده‌ناسی: خوێندنێكه‌ ده‌رباره‌ی شێوه‌ ساغله‌می باڵنده‌.

ئۆرنیتۆزی/ornîtozî: ن:[ پز] خوێندنێكه‌ ده‌رباره‌ی نه‌خۆشێكانی باڵنده‌.: نه‌خۆشێكانی په‌په‌غا، نه‌خۆشێكانی كۆتر.

.

جیکەجیکی باڵندە/denuk lêdan: کتپ: [ ئینگـ : Peep].

دەنوك لێدان/denuk lêdan: کتپ: [ ئینگـ : Peck].

.

باڵندەی خانەكی/baľindey xanekî: نتـ: باڵندەی كەوی. 

باڵندەی دەنوك گەورە/baľinde: نتـ:[ باڵ] [ ئینگـ :  Macrorhynchus]

باڵندەی ڕاو/baľindey řaw: نتـ: باڵندەیەكە كە دەخرێتە شوێمێكی بڵندەوە بۆئەوەی بخوێنێت و ڕاوی باڵندەی تری پێ بكرێت وەك كەو.

باڵندەی ڕەشەبا/baľindey řešeba: نتـ: [ ئینگـ : Petrel].

باڵندەی زەریایی/baľinde: نتـ:[ باڵ]

باڵندەی شەوەكیەكان/baľindey ŝewekyekan: نتـ:[باڵندە+ شەوەكیەكان] ئەو باڵندانەی كە بە شەو ئەغیارو ڕاو دەكەن.[ ئینگـ : Nightly birds]

باڵندە كۆچەرەكان/baľinde kočerekan: نتـ: وەك : پەڕەسێڵكە، لەقلەق، پێ بەقونەی سەربەكڵاو، دەنوك بێلە، رەش بەشە، ڕەوڕەوە، قورینگ، قولەشكێنە، قەل مراوی، ماسی خۆرە، ماسی گرە.

باڵندەی گۆشت خۆرەكان/baľindey goŝt xorekan: نتـ: هەندێكیان بەشەو هەندێكیان بەرۆژ ڕاو دەكەن: باز، داڵ، هەڵۆ، كۆلارە، سیساركە كەچەڵە، كوندەبەبوو.

باڵندەی ماری/baľindey marî: نتـ: باڵندەیەكی ئاوی مل درێژە لە مەسینە، خۆی مت دەكات، دەتوانێت خۆی نووقم لە ئاودا ملی خۆی پێچاوپێچ دەكات. (parter) .

باڵندەی ماڵی/baľinde: نتـ:[ باڵ]

باڵندەی نێچیر/baľinde: نتـ:[ باڵ] [ ئینگـ :  Game birds]

باڵندە نیشتە جێ بووە هەمیشەیەكان/baľindey nîŝtecěbǔe hemîŝeyekan: نتـ: بولبول، پۆپنەكی، پۆأ، چرگ، جوڕە، گەڵوازە، چۆلەكە، داركونكەرە، دالاش، زیقاوە، سروەڤانگ، ریشۆڵە، قاژوو، قەشقەڕە، قەلەباچكە، كاسەڵە، شینكە، كاك هەڵتەكێنە، كۆتر، كوۆكوۆە، هەوێردە، هەڵۆ.  

باڵندەی هاورەگەز/baľinde: نتـ:[ باڵ]

.

باڵندە مریشکییەکان/baľinde: نتـ:[ باڵ] [ ئینگـ : Calli forms]

. . جووت کردنی باڵندەی نێر و مێ/baľinde: کتپ:[ باڵ] [ ئینگـ : Birds copulation]

. . هۆزی باڵندە مریشکییەکان/baľinde: نتـ:[ باڵ] [ ئینگـ : Gallifrmes]

.

باڵندە/baľinde: ن:[ باڵ] [ ئینگـ :  Bird]

باڵندە/baľinde: ن:[ باڵ] [ ئینگـ :  Bird]

.

ئەنفلۆێنزای باڵندە/baľinde: نتـ:[ باڵ] [ ئینگـ : Avian Influenza].

ئیفلیجی باڵندە/baľinde: نتـ:[ باڵ] [ ئینگـ : Fowl paralysis]

تاعونی باڵندە/baľinde: نتـ:[ باڵ] [ ئینگـ : Fowl pest]

دانکەی باڵندە/baľinde: نتـ:[ باڵ] [ ئینگـ : Avian pox، Fowl pox].

سیلی باڵندە/baľinde: نتـ:[ باڵ] [ ئینگـ : Avian tuberculosis].

کۆرێزای باڵندە/baľinde: نتـ:[ باڵ] [ ئینگـ :  Fowl coryza]

کولێرای باڵندە/baľinde: نتـ:[ باڵ] [ ئینگـ : Fowl cholera]

گەنەی باڵندە/baľinde: نتـ:[ باڵ] [ ئینگـ : Fowl tick]

گرانەتای باڵندە/baľinde: نتـ:[ باڵ] [ ئینگـ : Fowl typhoid]

وەناقی باڵندە/baľinde: نتـ:[ باڵ][ ئینگـ : Angina].

.

.

.

.