کەو ¹ /kew: ن: [ باڵ][ هـ] بەق، خاسەکەو، ژەرەژ( هـ)، قتک، كەبک، کەوێ سۆر:Kewê sor ( كباک) : باڵندەیەكە لە تۆرەمەی قەرقاوڵ. 33 سانتیمەترە، پشتی بۆرە، باڵی ڕێڕێیە، چاو و دندووک و قاچی سوورە. زۆرتر بەجووت یان لە دەستەی بچووكدا دەبینرێت. زستانان دەستەکەیان زۆرتر دەبێت. لە كاتی مەترسیدا كەمتر ھەڵدەفڕێت و یان خۆی حەشار دەدات یان بەرەو ھەوراز ڕا دەكات. پەلەوەرێكی كێوییە كەویش دەكرێت.[ ناوی زانستی : alectoris chukar]

ناوی باڵندەیەکی پەل کوورتی شاخییە و ماڵیش دەکرێت، کەو بەژن و باڵایەکی بچووکی هەیە، درێژییەکەی (15 – 20 ) سم دەبێت، سەری کەو (1 – 3) سم دەبێت، چاوی خڕ و سوورە و دەنووک و قاچی سوورە، لەکوردستان کەو زۆر هەیە، بەپێی سروشتی ئەو شوێنەی تیایدا دەژی ڕەنگی دەگۆڕێت، بەتایبەتی ڕەنگی بەردی ئەو ناوچەیە دەگرێت کە لێی دەژێت، زۆر بەکەمی لەسەر دار دەنیشێتەوە و خاوەنی دەنگێکی زۆرخۆشە و نرخێكی گرانی هەیە، لە( 10 – 15) مانگ جووت دەبن، کەوی وا هەیە ( 24 ) هێلکە دەکات.

  پۆلێنکردنی زانستی
 فەرمانڕەوایی  هۆبە پۆل  پلە  خێزان ژێرخێزان  چەشن 
 جیهانی زیندەوەر    پەتکدارەکان  باڵندە مراوی شێوەگیی فەسانێیەکان   کەو

 

  پۆلێنکردنی کەو پێی تەمەن : 

1 . باڕەکەو/bařekew: نتـ:[ باڕە+ کەو] فەرخەکەو یان کەوی یەک ساڵە. [ ئینگـ : Baby partridge]

2 . شاباڕ/šabař: نتـ:[ شا+ باڕ] کەوی دوو ساڵە.

3 . خرتەکەو/xirtekew: نتـ:[ خرتە+ کەو] کەوی سێ ساڵە. 

4 . سەرەکەو/serekew: نتـ:[ باڕە+ کەو] کەوی ( 4 – 5) ساڵە. 

5 . پیرەکەو/pîrekew: نتـ:[ باڕە+ کەو] کەوی ( 5 ) ساڵ زیاتر.

[ دەنگ][ دەقاسپێنێت، قاسپاندن]

{

بۆ خەت و خاڵی ملی شیرین کە وەک کەو ڕێژرا
ھەر ئەزەل خوێنی دڵی فەرھاد و خوسرەو ڕێژرا

}{ حەمدی}

کەوی بۆر/kewî bor: ئانتـ:[ باڵ] چێلکەو، چیرکەو، کەوی بۆغە : کەوێکە کە بخوێنێت.

کەوی چیر/kewî čîr: ئانتـ:[ باڵ] کەوی بۆر

کەوی کەنگەر/kewî kenger: ئانتـ:[ باڵ] کەوێکە ڵال  بێت و نە خوێنێت.

کەوی مێ/kewî mê: ئانتـ:[ باڵ] چێڵ، مێکەو.

کەوی نێر/kewî nêr: ئانتـ:[ باڵ] بەق : باڵندەیێکی خاڵ و میل داری لاق و دندووک سووری بۆرە لە کۆتر گەورەترە.

  

ڕاوەکەو/řawekew: نتـ:[ ڕاو+ ئە+ کەو]

سۆسکەکەو/soskekew: نتـ:[ سۆسکە+ کەو]

شەڕەکەو/šeřekew: نتـ:[ شەڕ+ ئە+ کەو]

فەرخەکەو/ferixekew: نتـ: باڕەکەو، گەوار _ گوار : بێچووی کەو.

قاسپەی کەو/qasipey kew: نتـ:[ دەنگ][ قاسپە+ ی+ کەو]

گۆشتی کەو/goštî kew: نتـ:[ گۆشت+ ی+ کەو]

:: خواردنی گٶشتی کەو.

هێلانەی کەو/hêlaney kew: نتـ:[ هێلانە+ ی+ کەو]

.

.

____________

کەو ² /kew: ن:[ ڕەنگ][ فە] ڕەنگی شین.

:: زەوی کەورە بووە : واتا زەوی شین بووە.{ جافایەتی}.

.

.

____________

کەو ³ /kew: ن:[ کەرەستە] سەرەد( کباک، باد)، سەرەند _ سەرەن، بێژنگی کونزل : کە بۆ بێژانەوە و پاکردنی نیسک و نۆک بەکاردەهێندرێت. کە چووتە ناوزمانەوانیشەوە و وەک دەڵێن.

:: بابەتەکەم شەن و کەو کرد؛ واتە هەڵەبژێرم کرد، پۆختم کردەوە لە وشەی نەگونجاو.{ هیوا}

.

.

.

.