لێ/lê: ئمـ:[ کناو] لە ئەو، چەنە _ چنە( هـ)، تێدا، لەناو، وێ.  

  تێبینی
1 –  لەڕووی دۆزینەوەی دەوری( لێ) لە پرۆپۆزیشنەوە هاتووە و چۆنیەتی کارکردنی بۆ سەر ئەو بەرکارەی دەبێت فرمانی( پێچان) هەی بێت.
2 –  لێرەدا( لێ ) ڕۆڵی پێشگر دەبینێت، ئەگەرچی خۆی لە خۆێیدا پرۆپۆزیشنە، پرۆپۆزیشنی( لێ) سەرچاوەی لە پرۆپۆزیشنی( لە) وە وەرگێراوە. وەک

::  لە دارا دووام : لێی دووام.

3 – پێشگری ( لێ) لە ڕستە( مبتدا و خبر) دا دێن کە فرمانی ئاشکرایان نییە، وەک :

:: لێت ڕازیم

:: پێمان شادن.

ئەم ڕستانە لە کۆنی کۆندا فرمانی( بوون : Verb to be) یان هەبووە و سوواون، چونکە پێشگری فرمانیش هیچیان بە ناو و ڕاناوی نەلکاوەوە نانووسێت}.

{ زاراوەسازی، ل، 12}

:: لێم وەرنەگرت :: لەئەوم وەرنەگرت.

لێپیسبوون/lê: کتن:[ لێ+ پیس+ بوون]        

لێپیسکردن/lê: کتپ:[ لێ+ پیس+ کردن] نەخۆشییەك کە تەنەشە بکات و چاك نەبێتەوە.   

لێتێكچوون/lê: کتپ:[ لێ+ تێكچوون( تێك+ چوون)] بەسەرچوون.    

لێتێگەیشتن/lê: کتپ:[ لێ+ تێگەیشتن] چەنەئەنەیاوای. 

لێتۆژەوە/lê:: ڤەكوار.

لێتۆژەوەی دادوەری/lê:: ( مححق العدلی).

له‌جێ‌چوون/lê: کتن: (- ی ئێسک و جومگه) : Dislocate

لەجێ‌چوونی دیسک/lê: کتن: دیسک كه‌مه‌ر : Slipped disk

لێخەفتان/lê: کتن:[ لێ+ خەفتان] بەتەنگەوەبوون، هەوڵدان، سەسەرەکی.{ گیو، ل، ٨٤١}.  

لێخراو/lê: ئانفا:[ لێ+ خراو] لەکاردەرکراو.

لێخستن/lê: کتن:[ لێ+ خستن] لي خشاندن( کباك)، کوتان، لێدان. چنەوزتەی، چنەوستەی( هـ).{ تێبـ: گۆڕانكاری لە نێوان تیپی ( ز) و (س) دا هەیە}.

:: لێخە.

لێخشان/lê: کتن:[ لێ+ خشان] ليخڕان.

لێخشاندن/lê: کتن:[ لێ+ خشاندن] لێ خستن.

لێخۆشبوون/lê: کتن:[ لێ+ خۆش+ بوون] چنەوەش بییەی( هـ)، لێبوورین : Pardon

لێخواردن/lê: کتن:[ لێ+ خواردن] چنەوارڎەی.

لێخوازتن/lê: کتن:[ لێ+ خوازتن] چنەوازتەی.

لێخوازتن/lê: كتن: چنەوازتەی( هـ).

لێخوێندن/lê: كتن: چنەوانای _ چنەوەنەی( هـ)، تێداخوێندن.

لێخواستن/lê: کتن:[ لێ+ خواستن] چنەواستەی..{ تێبـ: گۆڕانكاری لە نێوان تیپی ( ز) و (س) دا هەیە}.

لێخوڕان/lê: کتن:[ لێ+ خوران] چنەووریای( هـ)، ئاژووان، ڕانران.

لێخوڕە/lê: ف:[ لێ+ خوڕە] باژۆ، بڕان.   

لێخستنەخوارەوە/lê: كتن: چەنەئەرە وزتەی( هـ). 

لێخوڕین/lê: کتن:[ لێ+ خوڕین] ئاژۆتن _ هاژووتن، ڕادان، ڕانادن _ ڕانان، باخێوی.

لێخۆشبوون/lê: كتن:[ لێ+ خۆش+ بوون] چنەوەش بییەی( هـ)،  لێبوورین.[ ئینگـ : Pardon].

لێخرانەخوارەوە/lêxistin: كتن:[ لێ+ لێخرانە+ خوارەوە] چەنەئەرەوزیای.

باژۆ/bajor: ف:[ باژإۆتن][ باری داخوازییە لەئێستادا] لێخۆرە.

لێخستن/lêxistin: كتن:[ لێ+ خستن] چنەوزتەی _  چنەوستەی، لێخستن. .{ تێبـ: گۆڕانكاری لە نێوان تیپی ( ز) و (س) دا هەیە}. 

لێخستنەخوارەوە/lêxistin: كتن:[ لێ+ خستن+ یەوە] چەنەئەرەوزتەی _  چەنەئەرەوستەی.

لێخوێندن/lêxistin: كتن:[ لێ+ خستن+ یەوە] چنەوانای _  چنەوەنەی( هـ)، تێداخوێندن. 

لێخوران/lê: كتن: چنەووریای( هـ).

لێدابڕان/ê dabiř an : كتن:[ لێ+ دابڕان] چەنەئەرەبڕیای( هـ).

لێدابڕین/ê dabiřan: كتن:[ لێ+ دابڕان] چەنەئەرەبڕیەی( هـ).

لێداچۆڕاندن/ê dabiřan: كتن:[ لێ+ داچۆڕاندن] چەنەئەرە چوڕنای.

لێداچۆڕین/ê dabiřan: كتن:[ لێ+ داچۆڕین] چەنەئەرەچۆڕیای.

لێداخوران/ê dabiřan: كتن:[ لێدا+ خوران] چەنەئەرەوریای.

لێدادڕان/ê dabiřan: كتن:[ لێدا+ دڕان] چەنەئەرەدڕیای.

لێدادڕین/dabiřan: كتن:[ لێدا+ دڕین] چەنەئەرەدڕیەی.

لێداڕووخان/dabiřan: كتن:[ لێدا+ ڕووخان] چنەووڕایەرە _  چەنەئەرەوڕای( هـ).

لێداڕووخاندن/dabiřan: كتن:[ لێدا+ ڕووخاندن] چەنەئەرەوڕنای _ چنەووڕنایەرە.

لێداكران/lêdan: كتن:[ لێ+ دان] چەنەئەرەكریای.

لێداكردن/lêdan: كتن:[ لێ+ دان] چەنەئەرەكەرڎەی

لێداكەوتن/lêdan: كتن:[ لێ+ دان] چەنەئەرەكۆتەی

لێداماڵران/dabiřan: كتن:[ لێدا+ ماڵران] چەنەئەرەماڵیای _ چەنەئەرەمەڕیای.

لێداماڵین/dabiřan: كتن:[ لێدا+ ماڵین] چەنەئەرەماڵای.

لێداهاڕان/lědan: کتپ:[ لێدا+ هاڕان] چەنەئەرەهاڕایای.

لێداهاڕین/lêdan: کتپ:[ لێدا+ هاڕین] چنەهاڕایەرە _ چەنەئەرەهاڕای.

لێدەرچوون/lê: كتن: چنەئەرەزیای( هـ). 

لێداكران/lê: كتن: چەنەئەرەكریای( هـ). 

لێداكەوتن/lê: كتن: چەنەئەرەكۆتەی( هـ). 

لێداكردن/lê: كتن: چەنەئەرەكەرڎەی( هـ). 

لێداماڵین/lê: كتن: چەنەئەرە ماڵای( هـ). 

لێداماڵران/lê: كتن: چەنەئەرە ماڵیای( هـ). 

لێ دابڕان/lê: كتن: چەنەئەرەبڕیای( هـ). 

لێدابڕین/lê: كتن: چەنەئەرەبڕیەی( هـ). 

لێدەرهێنان/lê: كتن: چەنەئەرەتەكنای( هـ).

لێداچۆڕین/lê: كتن: چەنەئەرەچۆڕیای( هـ). 

لێداچۆڕاندن/lê: كتن: چەنەئەرەچوڕنای( هـ). 

لێدادڕان/lê: كتن: چەنەئەرەدڕیای( هـ). 

لێدادڕین/lê: كتن: چەنەئەرەدڕیەی( هـ). 

لێدڕانین/lê: كتن: چەنەئەرەڕنیەی( هـ).  

لێدوان/lêdan: کتپ:[ لێدا+ دوان] ئاخاوتن، لێدوان : Oration

1 – به‌ڵگه، گۆڤانی، ده‌لیل: باس، وتووێژ، شێوه‌ی بیر(كرنه‌وه). [ ئینگـ : Reasoning].

لێدوان/lêdan: کتپ:[ لێدا+ دوان] باس و خواس کردن.

لێده‌ركاری/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرکردن] داشكاندنه‌وه، كه‌مكردنه‌وه‌ی كۆی موو‌چه‌ له كاتی حیسابكردنی باجدا. [ ئینگـ : ‌Deduction, Reduction].  

لێده‌ركردن/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرکردن] كه‌مكردنی.[ ئینگـ : Subtraction].

لێدەرهێنان/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان] چەنەئەرەتەكنای.

لێڕووخان/lêdan: کتپ:[ لێ+ ] چنەووڕای( هـ). 

لێدانران/: كتن:.چەنەئەرەنریای/čene ere niryay: كتپ:[ هـ][ كارا بزر][ چەنە+ ئەرە+ نریای( نیای)] .

لێدانان/lê: كتن: چەنەئەرەنیای( هـ)، تیادانان _ تێدانان.

لێداخوران/lê: كتن: چەنەئەرە وریای( هـ). 

لێداڕووخان/lê: كتن: چەنەئەرە وڕای( هـ). 

لێداڕووخاندن/lê: كتن: چەنەئەرەوڕنای( هـ). 

لێڕاخستن/lê: كتن: چەنەئەرەیاوای( هـ)، تیاڕاخستن.

لێڕووخاندن/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان] چنە ووڕنای( هـ).

لێسەندن/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان] چەنەئەسانای ( هـ). 

لێسەندن/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان] چەنەئەسای( هـ). 

لێسەندنەوە/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان] چەنەئەسایۆ

لێسەندن/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان] چەنەئەنە سانای. 

لێسەندنەوە/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان] چەنەئەوە ئەسانای ( هـ). 

لێدەركردن/: كتپ: : كەمكردن: Subtraction

لێدەرچوون/lêdan: كتن:[ لێ+ دان] چنەئەرەزیای.

لێدەرهێنان/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان]

لێدۆینەوە/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان] چەنەئەوە ئیستەی

لێدووان/lêduwan: كتن:[ لێ+ دووان] لەئەودووان.

لێدەرهێنان/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان]

لێڕاخستن/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان] چەنەئەرە یاوای، تیاڕاخستن.

لێڕۆیین/: کتن: چنەلوای، تێداچوون.

لێدەرهێنان/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان]

لێده‌ركردن/: كتپ:، كه‌مكردنی : Subtraction

لێڕووخان/: كتن: چنەووڕای. 

لێداڕووخان/: كتن: چنەووڕایەرە. 

لێڕووخاندن/: كتن: چنەووڕنای

لێداڕووخاندن/: كتن: چنەووڕنایەرە. 

لەت لێفڕێدان/: كتن: هەڵپەڕاندن، لەكۆڵبوونەوە، پارچەلێفڕێدان.

لێقەومان/:: باركەوتوو، باركەوتە. 2- داماو، لێقەوماو.

لێكەوتنەخوارەوە/lêdan: كتن:[ لێ+ دان] چنەئەرە كۆتەی، چەنەئەرەكۆتەی( هـ). 

لێكردنەدەرەوە/lêdan: كتن:[ لێ+ دان] چەنەئەرەزنیەی.

لێ/:: پەڕین:  كتن:1- لەگۆچوونی ئەندام بەهۆی سەرماوە، سڕبوون لە سەرمادا. 2-  لەرزینی پەلكی چاو. پەڕیو: ئان: لێكراوەوە، فرێدراو، ئاوارە، بەڕیدە پەڕێن: كتن:[ كشت] لێكەوتن. لابەر.

لێزان/::

لێزانی/::

لێزانین/::

لێ سەندنەوە/::

لێ سەندنەوەی ڕەگەزنامە/::

لێسەوە/::

لێکەوتن/:: پەڕێن، لابەر.

لێفڕێدەر/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان] پەڕینەر، لێكەرەوە.

لێفڕان/lěêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان] چەنەئەڕفای( هـ). 

لێفڕاندن/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان] چەنە ئەڕفانای( هـ). 

لێ گرتن/lědan: کتپ:[ لێ+ گرتن] چنەگرتەی( هـ). 

لێ گرتنەوە/lědan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان] چنە گرتەیۆ( هـ). 

لێ گیربوون/lědan: کتپ:[ لێ+ گیربوون] چنە گیربییەی( هـ). 

لێ گیركردن/lědan: کتپ:[ لێ+ گیرکردن] چنەگیركەرڎەی( هـ). 

لێگەڕان/: کتپ:[ لێ+ گەڕان]

لێگەڕانی تەواو/:::

لێگەڕانی بەبنۆس/:::

لێگەڕانی كەت/:::

لێگرتنەوە/lê: كتن: چەنەكەردەیۆ( هـ)، چەنەكەردییو.

لێكەوتنەخوارەوە/lê: كتن: چنەئەرەكۆتەی( هـ). 

لێ گرتن/lê: كتن: چنەگرتەی( هـ). 

لێ گرتنەوە/lê: كتن: چنەگرتەیۆ( هـ). 

لێ گیر بوون/lê: كتن: چنەگیربییەی( هـ). 

لێ گیركردن/lê: كتن: چنەگیركەرڎەی( هـ). 

لێپڕانەوە/lê: كتن: چنە لاڵیایۆ( هـ). 

لێڕۆیین/lê: كتن:. چنە لوای( هـ)، تێداچوون.

لێمان/: کتن:[ ] ( هـ). 

لێگرتنەوە/: کتن: چەنەكەردەیۆ ( هـ)، چەنەكەردییو.

لێلادان/ladan::: لێی لا دەدات.

لێم/: ن:[ لێ+ م] لەمن.

بەڕێوەبەری لێپێچانەوە/beřêweberî lêpêçanewe : نتـ: ( مدیر المحاسبە).

.

.

________________________

– لێ/: ئاک:[ کباک] 

1 – بەڵام، لێبەلێ، كەچی، وەلێ.   

2 – چونكە.  

3 – ئۆخ، بەلآن، بۆیە.  

:: لەكاتی قسەكردن دەگەل ژنان بەكاردەهێندرێت.

.

.

___________________

– لێ/ – lê:

::  زارا+ لێ : زارالێ.

::  خوشک+ ۆ+ لێ : خوشکۆلێ.

::  فاتم+ ی+ لێ : فاتمیلێ.

.

.

.

.