لێ/lê: ئمـ:[ کناو] لە ئەو، چەنە _ چنە( هـ)، تێدا، لەناو، وێ.  

{ تێبینی :

1 –  لە ڕووی دۆزینەوەی دەوری( لێ) لە پرۆپۆزیشنەوە هاتووە و چۆنیەتی کارکردنی بۆ سەر ئەو بەرکارەی دەبێت فرمانی( پێچان) هەی بێت.

2 –  لێرەدا( لێ ) ڕۆڵی پێشگر دەبینێت، ئەگەرچی خۆی لە خۆێیدا پرۆپۆزیشنە، پرۆپۆزیشنی( لێ) سەرچاوەی لە پرۆپۆزیشنی( لە) وە وەرگێراوە. وەک

::  لە دارا دووام : لێی دووام.

3 – پێشگری ( لێ) لە ڕستە( مبتدا و خبر) دا دێن کە فرمانی ئاشکرایان نییە، وەک :

:: لێت ڕازیم

:: پێمان شادن.

ئەم ڕستانە لە کۆنی کۆندا فرمانی ( بوون : Verb to be) یان هەبووە و سوواون، چونکە پێشگری فرمانیش هیچیان بە ناو و ڕاناوی نەلکاوەوە نانووسێت}.

{ زاراوەسازی، ل، 12}

:: لێم وەرنەگرت :: لەئەوم وەرنەگرت.

لێبردن/lêbirdin: کتن:[ لێ+ بردن] تێڕاکردن، تێڕۆکردن.  

لێبردنەوە/lêbirdinewe: کتن:[ لێ+ بردن+ ئەوە] چەنەئەوەبەرڎەی( هـ)، تێدابردنەوە.

لێبڕینەوە/lêbiřînewe: کتپ:[ لێ+ بڕین+ ئەوە] چەنەئەوە بڕیەی( هـ)، لێگرتنەوە.

لێبووە/lê: نفا: پەڕیو.  

لێبووردە/lê: نفا:[ لێبووردن] چنەویەرڎە( هـ)، بەخشەر، چاوپۆش.

لێبووردەر/lê: نفا:[ لێبووردن] بەخشەر، چاوپۆشیکەر.  

لێبووردن/lê: كتن: بەخشین، چاوپۆشی، چنەویەرڎەی( هـ)، خۆکردنەقوربانی، وازلێهێنان.

لێبووردوو/lê: نفا:[ لێبووردن]

لێبوردن خوازی/lêburdin::

لێبوردن خواستن/lêburdin::

لێبوردنی گشتی/lêburdin::

لێبووردوو/lê: نفا:[ لێبووردن] لەخۆخۆشبوو، گیانفیدا.

لێبوورین/lê: کتن:[ لێبوورین] بەخشین، لێبووردن، چناویەرد، لێوەڕوونەهێنان، بوورین، بەسەرچوون، وەڕوونەدانەوە.   

لێبوون/lêbirdin: êکتن:[ لێ+ بوون] لێوەبوون، وەبوون.

لێبوونەوە/lêbirdin: کتن:[ لێ+ بوون+ ئەوە] پەڕاندراو، جووبوونەوە، چەنەئەوەبییەی( هـ)، تەواوبوون _ تەواوکردن، کۆتایی بەکاردان، گەڵا لەداربوونەوە، لەکاربوونەوە، لێفڕێدراو، لێكبوونەوە، لێكجوێزبوونەوە.  

لێبینین/lêb: کتن: چنەوینای. 

لێبینران/lêb: کتن: چنەوینیای.

لێپاكبوونەوە/lê: کتپ:

لێپاككردنەوە/lê: کتپ: چەنە ئەوە پاك كەرڎەی.

لێپەڕاندنەوە/lê: کتپ:[ لێ+ پەڕاندنەوە] چەنە ئەوە پڕنای.

لێپەڕینەوە/lê: کتپ:[ لێ+ پەڕینەوە] چەنە ئەوە پڕای.

لێپڕانەوە/lê: کتپ:[ لێ+ پڕانەوە] چنەلاڵیایۆ.

لێپرس/lê: نتـ:[ لێ+ پرس] پرسیارکەر، لێپرسراو، بەرپرسیار، پرسکەر، پرسیار.      

لێپرسه‌‌ری گشتی/lê::[ لێ+ پرس+ ئەر] كارمه‌ندێكی ده‌وڵه‌تی كه له مه‌رگی به‌گومان ده‌كۆڵێته‌وه.[ ئینگـ : Coroner].                                  

لێپرسران/lê: کتن:[ لێ+ پرس+ ئان]                     

لێپرسراوی/lê: نتـ:[ لێ+ پرسراوی] بەرپرسیاری.        

لێپرسین/lê: کتن:[ لێ+ پرس+ ین] پرسیارلێکردن.                           

لێپرسینەوە/lê: کتن:[ لێ+ پرس+ ین+ ئەوە]    [ ئینگـ : Questioning ، Inquiry ].

لێپرسەری گشتی/lê: کتن: كارمه‌ندێكی ده‌وڵه‌تی كه له مه‌رگی به‌گومان ده‌كۆڵێته‌وه.[ ئینگـ : Coroner] . 

لێپرسینەوە لە شایەت/lê: نتـ:[ لێ+ پرس]   

لێپرسینی شایەت/lê: نتـ:[ لێ+ پرس]    [ ئینگـ : Examination of a witness].   

لێپێچانەوە/lê: کتپ:[ لێ+ پێچان+ ئەوە] پرسینەوە لە سەر چشتێك، سۆراغ کردن. ( محاسبە للاعمال).

لێپێچانەوەی ناوەندی/lê: نتـ: المحاسبە المركزیە.

لێبڕانەوە/lê dabiřan : كتن:[ لێ+ بڕان+ ئەوە] چەنەئەوە بڕیای( هـ).

لێپیسبوون/lê: کتن:[ لێ+ پیس+ بوون]        

لێپیسکردن/lê: کتپ:[ لێ+ پیس+ کردن] نەخۆشییەك کە تەنەشە بکات و چاك نەبێتەوە.   

لێتێكچوون/lê: کتپ:[ لێ+ تێكچوون( تێك+ چوون)] بەسەرچوون.    

لێتێگەیشتن/lê: کتپ:[ لێ+ تێگەیشتن] چەنەئەنەیاوای. 

لێتۆژەوە/lê:: ڤەكوار.

لێتۆژەوەی دادوەری/lê:: ( مححق العدلی).

له‌جێ‌چوون (- ی ئێسک و جومگه) : Dislocate
له جێ‌چوونی دیسک، دیسک كه‌مه‌ر : Slipped disk

لێخەفتان/lê: کتن:[ لێ+ خەفتان] بەتەنگەوەبوون، هەوڵدان، سەسەرەکی.{ گیو، ل، ٨٤١}.  

لێخراو/lê: ئانفا:[ لێ+ خراو] لەکاردەرکراو.

لێخستن/lê: کتن:[ لێ+ خستن] لي خشاندن( کباك)، کوتان، لێدان. چنەوزتەی، چنەوستەی( هـ).{ تێبـ: گۆڕانكاری لە نێوان تیپی ( ز) و (س) دا هەیە}.

:: لێخە.

لێخشان/lê: کتن:[ لێ+ خشان] ليخڕان.

لێخشاندن/lê: کتن:[ لێ+ خشاندن] لێ خستن.

لێخۆشبوون/lê: کتن:[ لێ+ خۆش+ بوون]

لێخواردن/lê: کتن:[ لێ+ خواردن] چنەوارڎەی.

لێخوازتن/lê: کتن:[ لێ+ خوازتن] چنەوازتەی.

لێخۆشبوون، لێبوورین : Pardon

چنە وارڎەی/čine wariđey: كتن:[ هـ][ چنە+ وارڎەی] لێ خورادن.
چنە وازتەی/čine waztey: كتن:[ هـ][ چنە+ وازتەی] لێخوازتن.
چنە واستەی/čine wastey: كتن:[ هـ][ چنە+ واستەی] لێخواستن.{ تێبـ: گۆڕانكاری لە نێوان تیپی ( ز) و (س) دا هەیە}.
چنە وانای/čine wanay: كتن:[ هـ][ چنە+ وانای] لێخوێندن، تێداخوێندن.
چنە وەنەی/čine wenay: كتن:[ هـ][ چنە+ وەنەی] لێخوێندن، تێداخوێندن.
چنە وەش بییەی/čine weŝ bîyey: كتن:[ هـ][ چنە+ وەش+ بی یەی] لێ خۆش بوون.

لێخواستن/lê: کتن:[ لێ+ خواستن] چنەواستەی..{ تێبـ: گۆڕانكاری لە نێوان تیپی ( ز) و (س) دا هەیە}.

لێخوڕان/lê: کتن:[ لێ+ خوران] چنەووریای( هـ)، ئاژووان، ڕانران.

لێخوڕە/lê: ف:[ لێ+ خوڕە] باژۆ، بڕان.   

چەنەئەرە وزتەی/čene ere wiztey: كتپ:[ هـ][ چەنە+ ئەرە+ وزتەی] لێخستنەخوارەوە.
چەنەئەرەوزیای/čene ere wizyay: كتپ:[ هـ][ كارا بزر][ چەنە+ ئەرە+ وزیای] لێخرانەخوارەوە.
چەنەئەرەوزتەی/čene ere wiztey: كتپ:[ هـ][ چنە+ ئەرە+ وزتەی] چەنە ئەرە وزتەی، لێخستن.
چەنەئەرەوستەی/čene ere wistey: كتپ:[ هـ][ چەنە+ ئەرە+ وستەی] لێخستنەخوارەوە.

لێخوڕین/lê: کتن:[ لێ+ خوڕین] ئاژۆتن _ هاژووتن، ڕادان، ڕانادن _ ڕانان، باخێوی.

لێخۆشبوون/lê: كتن:[ لێ+ خۆش+ بوون] چنەوەش بییەی( هـ)،  لێبوورین.[ ئینگـ : Pardon].

لێخرانەخوارەوە/lêxistin: كتن:[ لێ+ لێخرانە+ خوارەوە] چەنەئەرەوزیای.

باژۆ/bajor: ف:[ باژإۆتن][ باری داخوازییە لەئێستادا] لێخۆرە.

لێخستن/lêxistin: كتن:[ لێ+ خستن] چنەوزتەی _  چنەوستەی، لێخستن. .{ تێبـ: گۆڕانكاری لە نێوان تیپی ( ز) و (س) دا هەیە}. 

لێخستنەخوارەوە/lêxistin: كتن:[ لێ+ خستن+ یەوە] چەنەئەرەوزتەی _  چەنەئەرەوستەی.

لێخوێندن/lêxistin: كتن:[ لێ+ خستن+ یەوە] چنەوانای _  چنەوەنەی( هـ)، تێداخوێندن. 

چنە ووریای/čine ǔiryay: كتن:[ هـ][ چنە+ ووریای] لێخوران.

لێدابڕان/ê dabiř an : كتن:[ لێ+ دابڕان] چەنەئەرەبڕیای( هـ).

لێدابڕین/ê dabiřan: كتن:[ لێ+ دابڕان] چەنەئەرەبڕیەی( هـ).

لێداچۆڕاندن/ê dabiřan: كتن:[ لێ+ داچۆڕاندن] چەنەئەرە چوڕنای.

لێداچۆڕین/ê dabiřan: كتن:[ لێ+ داچۆڕین] چەنەئەرەچۆڕیای.

لێداخوران/ê dabiřan: كتن:[ لێدا+ خوران] چەنەئەرەوریای.

لێدادڕان/ê dabiřan: كتن:[ لێدا+ دڕان] چەنەئەرەدڕیای.

لێدادڕین/dabiřan: كتن:[ لێدا+ دڕین] چەنەئەرەدڕیەی.

لێداڕووخان/dabiřan: كتن:[ لێدا+ ڕووخان] چنەووڕایەرە _  چەنەئەرەوڕای( هـ).

لێداڕووخاندن/dabiřan: كتن:[ لێدا+ ڕووخاندن] چەنەئەرەوڕنای _ چنەووڕنایەرە.

لێداشكان/lêdan: كتن:[ لێدا+ شکان] چەنەئەرەماڕای.

لێداشكاندن/lêdan: كتن:[ لێدا+ دان] چەنەئەرەماڕای.

لێداكران/lêdan: كتن:[ لێ+ دان] چەنەئەرەكریای.

لێداكردن/lêdan: كتن:[ لێ+ دان] چەنەئەرەكەرڎەی

لێداكەوتن/lêdan: كتن:[ لێ+ دان] چەنەئەرەكۆتەی

لێداماڵران/dabiřan: كتن:[ لێدا+ ماڵران] چەنەئەرەماڵیای _ چەنەئەرەمەڕیای.

لێداماڵین/dabiřan: كتن:[ لێدا+ ماڵین] چەنەئەرەماڵای.

 

لێداهاڕان/lědan: کتپ:[ لێدا+ هاڕان] چەنەئەرەهاڕایای.

لێداهاڕین/lědan: کتپ:[ لێدا+ هاڕین] چنەهاڕایەرە _ چەنەئەرەهاڕای.

چنەئەرەزیای/čine ere ziyey: كتپ:[ هـ][ چەنە+ ئەرە+ زیای] لێدەرچوون.
چەنەئەرەكریای/čene ere kiryey: كتپ:[ هـ][ كارابزر][ چەنە+ ئەرە+ كریای( كەرڎەی)] لێداكران.
چەنەئەرەكۆتەی/čene ere kotey: كتپ:[ هـ][ چەنە+ ئەرە+ كۆتەی] لێداكەوتن.
چەنەئەرەكەرڎەی/čene ere kerđey: كتپ:[ هـ][ چەنە+ ئەرە+ كەرڎەی] لێداكردن.
چەنەئەرەماڕای/čene ere mařay: كتپ:[ هـ][ چەنە+ ئەرە+ ماڕای] لێداشكاندن.
چنەئەرەماڕای/čine ere mařay: كتپ:[ هـ] چەنە ئەرە ماڕای( هـ).
چەنەئەرە ماڵای/čene ere maľay: كتپ:[ هـ][ چەنە+ ئەرە+ ماڵای] لێداماڵین.
چەنەئەرە ماڵیای/čene ere maľiyay: كتپ:[ هـ] چەنە+ ئەرە+ ماڵیای] لێداماڵران.
چەنەئەرە مەڕیای/čene ere mařiyay: كتپ:[ هـ][ چەنە+ ئەرە+ مەڕیای] لێداشكان.

چەنەئەرەبڕیای/čene ere biřyay: كتن:[ هـ][ چەنە+ ئەرە( دا _ دەر)+ بڕیای] لێ دابڕان.
چەنەئەرەبڕیەی/čene ere biřyey: كتن:[ هـ][ چنە+ ئەرە+ بڕیەی] لێدابڕین.
چەنەئەرەتەكنای/čene ere tekinay: كتپ:[ هـ][ چەنە+ ئەرە+ تەكنای] لێدەرهێنان.
چەنەئەرەچۆڕیای/čene ere čořiyay: كتپ:[ هـ][ چەنە+ ئەرە+ چۆڕیای] لێداچۆڕین.
چەنەئەرەچوڕنای/čene ere čořinay: كتپ:[ هـ][ چەنە+ ئەرە+ چوڕنای] لێداچۆڕاندن.
چەنەئەرەدڕیای/čene ere diřyay: كتپ:[ هـ][ چەنە+ ئەرە+ دڕیای] لێدادڕان.
چەنەئەرەدڕیەی/čene ere diřyey: كتپ:[ هـ][ چەنە+ ئەرە+ دڕیەی] لێدادڕین.
چەنەئەرە ڕنیەی/čene ere řinyey: كتپ:[ هـ][ چەنە+ ئەرە+ ڕنیەی] لێدڕانین.

لێدوان/lêdan: کتپ:[ لێدا+ دوان]

ئاخاوتن، لێدوان : Oration

1 – به‌ڵگه، گۆڤانی، ده‌لیل: باس، وتووێژ، شێوه‌ی بیر(كرنه‌وه). [ ئینگـ : Reasoning].

2 – ئاخاوتن.[ ئینگـ : Oration].

لێدوان/lêdan: کتپ:[ لێدا+ دوان] باس و خواس کردن.

لێده‌ركاری/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرکردن] داشكاندنه‌وه، كه‌مكردنه‌وه‌ی كۆی موو‌چه‌ له كاتی حیسابكردنی باجدا. [ ئینگـ : ‌Deduction, Reduction].  

لێده‌ركردن/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرکردن] كه‌مكردنی.[ ئینگـ : Subtraction].

لێدەرهێنان/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان] چەنەئەرەتەكنای.

لێڕووخان/lêdan: کتپ:[ لێ+ ] چنەووڕای( هـ). 

چەنەئەرەنریای/čene ere niryay: كتپ:[ هـ][ كارا بزر][ چەنە+ ئەرە+ نریای( نیای)] لێدانران.
چەنەئەرە نیای/čene ere niyay: كتپ:[ هـ][ چەنە+ ئەرە+ نیای] لێدانان، تیادانان _ تێدانان.
چەنەئەرە وریای/čene ere wiryay: كتپ:[ هـ][ چەنە+ ئەرە+ وریای] لێداخوران.
چەنەئەرە وڕای/čene ere wiřay: كتپ:[ هـ][ چەنە+ ئەرە+ وڕای] لێدڕڕووخان.
چەنەئەرە وڕنای/čene ere wiřnay: كتپ:[ هـ][ چەنە+ ئەرە+ وأنای] لێدڕڕووخاندن.

چەنەئەرەیاوای/čene ere yaway: كتپ:[ هـ][ چەنە+ ئەرە+ یاوای] لێڕاخستن، تیاڕاخستن.

لێڕووخاندن/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان] چنە ووڕنای( هـ). 

لێسەندن/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان] چەنەئەسانای ( هـ). 

لێسەندن/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان] چەنەئەسای( هـ). 

لێسەندنەوە/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان] چەنەئەسایۆ

لێسەندن/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان] چەنەئەنە سانای. 

لێسەندنەوە/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان] چەنەئەوە ئەسانای ( هـ). 

چەنەئەسانای/čene esanay: كتن:[ هـ][ چنە+ ئەسانای] لێسەندن.
چەنەئەسای/čene esay: كتن:[ هـ][ چنە+ ئەسای] لێسەندن.
چەنەئەسایۆ/čene esayo: كتن:[ هـ][ چنە+ ئەسایۆ] لێسەندنەوە.
چەنەئەنە سانای/čene ene sanay: كتن:[ هـ][ چنە+ ئەنە( تێ)+ سانای] لێسەندن.
چەنەئەوە ئەسانای/čene ewe esanay: كتن:[ هـ][ چنە+ ئەوە+ ئەسانای] لێسەندنەوە.
چەنەئەوە ئەسای/čene ewe esay: كتن:[ هـ][ چنە+ ئەوە+ ئەسای] لێ سەندنەوە.

لێ سەندنەوە/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان] چەنەئەوە ئەسای 

لێدەركردن/: كتپ: : كەمكردن: Subtraction

لێدەرچوون/lêdan: كتن:[ لێ+ دان] چنەئەرەزیای.

لێدەرهێنان/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان]

چەنەئەوە ئیستەی/čene ewe îstey: كتن:[ هـ][ چنە+ ئەوە+ ئیستەی] لێدۆینەوە.

لێدووان/lêduwan: كتن:[ لێ+ دووان] لەئەودووان.

لێدەرهێنان/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان]

چەنەئەرە یاوای/čene ere yaway: كتپ:[ هـ][ چەنە+ ئەرە+ یاوای] لێڕاخستن، تیاڕاخستن.

لێدەرهێنان/lědan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان]

چنە متەی/čine mitey: كتپ:[ هـ][ چنە+ متەی] لێ ڕژاندن.

لێدەرهێنان/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان]

چنە مجیای/čine mîcyay: كتن:[ هـ][ چنە+ مجیای] لێ ڕژان.

لێدەرهێنان/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان]

چنە مجیایەرە/čine mîcyayere: كتپ:[ هـ][ چنە مجیای+ ئەرە] لێ ڕژانەخوارەوە.

لێدەرهێنان/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان]

چنە مجیایرە/čine mîcyayire: كتپ:[ هـ][ چنە مجیای+ رە] لێ ڕژانەخوارەوە.

لێ ڕۆیین/:: چنەلوای،  تێداچوون.

لێدەرهێنان/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان]

چنە ماڕای/čine mařay: كتپ:[ هـ][ چنە+ ماڕای] لێ شكاندن.

لێدەرهێنان/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان]

چنە ماڕایەرە/čine mařayere: كتپ:[ هـ][ چنەماڕای+ ئەرە] لێ داشكاندن.

لێدەرهێنان/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان]

چنە ماڕایرە/čine mařayire: كتپ:[ هـ][ چنەماڕای+ رە] لێ داشكاندن.

لێدەرهێنان/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان]

لێده‌ركردن، كه‌مكردنی : Subtraction

چنە ماڕایۆ/čine mařayo: كتپ:[ هـ][ چنەماڕای+ ۆ] لێ شكاندنەوە.

چنە ووڕای/čine ǔiřay: كتن:[ هـ][ چنە+ ووڕای] لێڕووخان.
چنە ووڕایەرە/čine ǔiřayere: كتن:[ هـ][ چنەووڕای+ ئەرە] لێداڕووخان.
چنە ووڕنای/čine ǔiřnay: كتپ:[ هـ][ چنە+ ووأنای] لێڕووخاندن.
چنە ووڕنایەرە/čine ǔiřnayere: كتپ:[ هـ][ چنەووأنای+ ئەرە] لێداڕووخاندن.

هەڵپەڕاندن/heľpeřandin: كتپ: لەكۆڵبوونەوە. 7- لەت لێفڕێدان، پارچەلێفڕێدان.

لێقەومان/:: باركەوتوو/barkǔte: ئانفا:[ باركەوتن] باركەوتە. 2- داماو، لێقەوماو.

لێكەوتنەخوارەوە/lêdan: كتن:[ لێ+ دان] چنەئەرە كۆتەی، چەنەئەرەكۆتەی( هـ).   

لێكردنەدەرەوە/lêdan: كتن:[ لێ+ دان] چەنەئەرەزنیەی.

لێ/:: پەڕین:  كتن:1- لەگۆچوونی ئەندام بەهۆی سەرماوە، سڕبوون لە سەرمادا. 2-  لەرزینی پەلكی چاو. پەڕیو: ئان: لێكراوەوە، فرێدراو، ئاوارە، بەڕیدە پەڕێن: كتن:[ كشت] لێكەوتن. لابەر.

لێزان/::

لێزانی/::

لێزانین/::

لێ سەندنەوە/::

لێ سەندنەوەی ڕەگەزنامە/::

لێسەوە/::

پەڕێن/peřěn: کتن:[ کشت] لێکەوتن. لابەر.

لێدەرهێنان/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان]

چنە میریای/čine mîryay: كتن:[ هـ][ چنە+ میریای] لێشكان.

لێداشكان/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان] چنە میریایەرە( هـ). 

لێدەرهێنان/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان]

لێ/:: پەڕینەر/peřîner: ئانفا:[ پەڕین+ ئەر] لێفڕێدەر، لێكەرەوە.

پەڕینەوە/peřînewe: كتن:[ ] تێپەڕین بەسەر ئاورێكیدا، ڕۆیشتن، لە ڕووشە و گێچەڵ رزگاربوون.

لێدەرهێنان/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان]

چنە مسیەی/čine misyey: كتن:[ هـ][ چنە+ مسیەی] لێ فێربوون.

لێفڕان/lěêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان] چەنەئەڕفای( هـ). 

لێفڕاندن/lêdan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان] چەنە ئەڕفانای( هـ). 

هەڵپەڕاندن/heľpeřandin: كتپ: لەكۆڵبوونەوە. 7- لەت لێفڕێدان، پارچەلێفڕێدان.

پەڕینەر/peřîner: ئانفا:[ پەڕین+ ئەر] لێفڕێدەر، لێکەرەوە.

لێكۆڵینه‌وه‌ی پزیشكی : Medical examination

لێک ئالآن/k::

لێک ئالآو/k:: ئاڵۆز.

لێکراوەوە/k: ئانفا: پەڕاندراو، لێبووەوە، لێجوودابوونەوە.

لێک/lêk::

لێکبڕان/lêk: ن: جودایی. 

لێنەبڕان

:: کورد خەبات کەری لێ نابڕڕێت.

لێکدان/k: کتن: [ ئینگـ : Multiplication ]

لێکدراو/lêk: نفا: [ ئینگـ : Multiplier, Multiplicator]

لێكدراو : 

لێكخشان، فریكشن، سوان : Friction
لێكدان : Multiplication
لێكدراو : Multiplier, Multiplicator
لێكخشانی خلیسكان، فریكشنی خلیسكی : Sliding friction, Slippery friction

لێكدانه‌وه‌ی كه‌سی، زه‌ینیه‌تی : Subjectivity

لێك/k::

لێكجیاكردنەوە/k:: رەواندنەوە.

لێكچوو/k: ئانفا:1- هاوتا. 2- هاوشێوە، وێكچوو.

لێكچوون/k::

لێكدان/k: ن: Multiplication

لێكدانەوە/k: :

هاودەنگی لێكدان/k::

لێكدراو/k::

لێك/lěk::

چەنەئەرەزنیەی/čene ere zinyey: كتپ:[ هـ][ چەنە+ ئەرە+ زنیەی] لێكردنەدەرەوە.

لێكدانه‌وه‌ی كه‌سی، زه‌ینیه‌تی : Subjectivity

لێكدژ/lěk::

لێكدووركەواندن/lěkdŭrkewtin::

لێكدووركەوتن/lěkdŭrkewtin::

لێكدووركەوتنەوە/lěkdŭrkewtinewe::

لێكدووركەوتوو/lěkdŭrkewtin::

لێكدووركەوتن/lěkdŭrkewtin::

لێکراوەوە/lěkirawewe: ئانفا: ئاوارە، بەڕیدە، پەڕیو، فرێدراو.  

لێك/lěk:: باخواردنە سەریەك ، لێك هاڵان و كەوتنە سەریەكی دووشت یان چەند شت لە یەكتر.

لێك سریواندنەوە/lěk::

لێك/lěk:: لێككردنەوە/lěk::1- یەكلاكردنەوە. 2- چاكسازی.

لێکردنەوه/lěkirdinewe: کتپ:[ لێ+ کردن+ ئەوە]

1 – میوە لە دار کردنەوە.

2 – دوو چشت یان زیاتری پێکەوە نووساو لێك جوویەز کردنەوە.  

لێك نزیك/lěknizîk::

لێك نزیك/lěknizîk::

لێك نزیكبووەوە/lěknizîk::

لێك نزیككەوتن/lěknizîk::

لێك نزیككەوتنەوە/lěknizîk::

لێك نزیككردنەوە/lěknizîk::

لێك/lěk:: پەڕاندن/peřandin: كتپ:[ پەڕ (پەڕین)+ ئاندن]1- لێكردنەوە، شكاندنی وبڕینی هەرشتێك بەتینی وەها كە دەرپەڕێت:

سەرپەڕاندن، دەست پەراندن.{ تێبـ : بەدوای پێشگری( دا)،( ڕا)،( ناو+لێ)، (هەڵ) دا دەلكێت و واتای كردارەكەی دەگۆرێت }

لێك/lěk:: پایژی/pajî: ن: لێكدانەوی خەو.

لێك/lěk:: باس و خواس كردن/bas û xwas kirdin: كتپ: لێدواندن

لێكدانه‌وه‌ی هه‌ڵبه‌ست : Scansion

لێكچووان، به‌راودكاری :‌ Simile

پەڕاندراو /peřan diraw: نفا:[پەڕ(پەڕین)+ئاندراو] لێكراوەوە، لێبووەوە، لێجوودابوونەوە.

لێكخشان، فریكشن : Friction
لێكدان : Multiplication
لێكدراو : Multiplier، Multiplicator
لێکدانه‌وه‌ی که‌سی، زه‌ینیه‌تی : Subjectivity
لێكۆڵینه‌وه‌ی پزیشكی : Medical examination
لێكدانه‌وه‌ی هه‌ڵبه‌ست : Scansion
لێكچووان، به‌راودكاری :‌ Simile
لێكدراو : Compound
لێدانی له‌شی، لێدان و برینداركردن : Physical abuse; (jur.) assault and battery
لێده‌ركراو : Minuend
لێده‌ركردن، كه‌مكردنی : Subtraction
لێكۆڵینه‌وه‌ی پزیشكی : Medical examination
لێخۆشبوون، لێبوورین : Pardon

لێدانی له‌شی، لێدان و برینداركردن : Physical abuse; (jur.) assault and battery
لێدانی منداڵ : Child abuse
لێده‌ركراو : Minuend

پەڕاندن/peřandin: كتپ:[ پەڕ (پەڕین)+ ئاندن]1-لێكردنەوە، شكاندنی وبڕینی هەرشتێك بەتینی وەها كە دەرپەڕێت: سەرپەڕاندن، دەست پەراندن.{ تێبـ:بەدوای پێشگری( دا)،( ڕا)،( ناو+لێ)، (هەڵ) دا دەلکێت و واتای کردارەکەی دەگۆرێت }

لێكدانه‌وه‌ی هه‌ڵبه‌ست : Scansion
لێكچووان، به‌راودكاری :‌ Simile
شیكاریی، لێكۆڵینه‌وه‌ی سه‌روبه‌ر : Analysis
لێكدراو : Compound

شیكاریی، لێكۆڵینه‌وه‌ی سه‌روبه‌ر : Analysis

لێكۆڵین/lěkoľîn::

لێكۆڵین/lěkoľîn::

لێكۆڵینەوە/lěkoľîn: كتن:[ ] 1- خوێندن. پەیجۆر/pey: نتـ [] لێكۆلیار، توێژەر، توێژیار. [ بئنگـ: enquirer]

پەیجۆری/pey: نتـ:[ ] لێكۆلینەوە، توێژینەوە، پشكنین. [بئنگـ:to enquirer].

لێكۆڵین/lěkoľîn::

لێكۆڵین/lěkoľîn::

لێكۆڵین/lěkoľîn::

لێك هاڵانی پێ/lěk: كتن: پابەیەكداهاتن.

لێك هەڵبڕان/lěk: كتن: ترازان.

لێك هەڵبڕین/lěk: كتپ: ترازاندن.

لێك هەڵوەشان/lěk: كتن: لەبەریەك چوون.

لێ گرتن/lědan: کتپ:[ لێ+ گرتن] چنەگرتەی( هـ). 

لێ گرتنەوە/lědan: کتپ:[ لێ+ دەرهێنان] چنە گرتەیۆ( هـ). 

لێ گیربوون/lědan: کتپ:[ لێ+ گیربوون] چنە گیربییەی( هـ). 

لێ گیركردن/lědan: کتپ:[ لێ+ گیرکردن] چنەگیركەرڎەی( هـ). 

لێگەڕان/: کتپ:[ لێ+ گەڕان]

لێگەڕانی تەواو/:::

لێگەڕانی بەبنۆس/:::

لێگەڕانی كەت/:::

چەنەكەردەیۆ/čen: :[ هـ] چەنەكەردییو، لێگرتنەوە.

چنەئەرە كۆتەی/čine ere kotey: كتپ:[ هـ] چەنەئەرەكۆتەی( هـ)، لێكەوتنەخوارەوە.
چنەگرتەی/čine girtey: كتن:[ هـ][ چنە+ گرتەی] لێ گرتن.
چنەگرتەیۆ/čine girteyo: كتن:[ هـ][ چنەگرتەی+ ۆ] لێ گرتنەوە.
چنەگیربییەی/čine gîr bîyey: كتن:[ هـ][ چنە+ گیر+ بییەی] لێ گیر بوون.
چنەگیركەرڎەی/čine gîr kerđey: كتن:[ هـ][ چنە+ گیر+ كەرڎەی] لێ گیركردن.
چنە لاڵیایۆ/čine laľyayo: كتپ:[ هـ][ چنە+ لاڵیای+ ۆ] لێپڕانەوە.
چنە لوای/čine liway: كتن:[ هـ][ چنە+ لوای] تێداچوون، لێ ڕۆیین.

لێگرتنەوە/: کتن: چەنەكەردەیۆ ( هـ)، چەنەكەردییو.

لێلادان/ladan:::

لێلادان/ladan:::ê

لێلادان/ladan:::

لێلادان/ladan:::

لێلادان/ladan::: لێی لا دەدات.

لێلادان/ladan:::

لێلادان/ladan:::

لێم/: ن:[ لێ+ م] لەمن.

چنە ماڕای/čine mařay: كتپ:[ هـ][ چنە+ ماڕای] لێ شكاندن.
چنە ماڕایەرە/čine mařayere: كتپ:[ هـ][ چنەمڕاای+ ئەرە] لێ داشكاندن.
چنە ماڕایرە/čine mařayire: كتپ:[ هـ][ چنەماڕای+ رە] لێ داشكاندن.
چنە ماڕایۆ/čine mařayo: كتپ:[ هـ][ چنەماڕای+ ۆ] لێ شكاندنەوە.
چنە متەی/čine mitey: كتپ:[ هـ][ چنە+ متەی] لێڕژاندن.
چنە مجیای/čine mîcyay: كتن:[ هـ][ چنە+ مجیای] لێڕژان.
چنە مجیایەرە/čine mîcyayere: كتپ:[ هـ][ چنە مجیای+ ئەرە] لێ ڕژانەخوارەوە.
چنە مجیایرە/čine mîcyayire: كتپ:[ هـ][ چنە مجیای+ رە] لێ ڕژانەخوارەوە.
چنە مڎرای/čine miđray: كتن:[ هـ][ چنە+ مـڎرای] لێ وەستان.
چنە مسیەی/čine misyey: كتن:[ هـ][ چنە+ مسیەی] لێ فێربوون.
چنە مەرڎەی/čine meriđey: كتن:[ هـ][ چنە+ مەرڎەی] لێ مردن.
چنە میریای/čine mîryay: كتن:[ هـ][ چنە+ میریای] لێشكان.
چنە میریایەرە/čine mîryayere: كتپ:[ هـ][ چنە میریای+ ئەرە] لێداشكان.

لێمان/: کتن:[ لێ+ مان]

چنە مەرڎەی/čine meriđey: كتن:[ هـ][ چنە+ مەرڎەی] لێ مردن.

لێنان/: کتپ:  پەزین، كوڵان.

باخواردنە سەریەک/baxwardine ser yek: کتن، شڕ: لێک هالان و کەوتنە سەریەکی دووشت یان چەند شت لە یەکتر.

:: ماسوولکەکانوو باسکی پاڵەوان كەریم وەک گرێی قەیسی بەسەر یەکدا بایان خواردبوو.

پەزانن/pezanin: کتپ:[ ئەردە] لێنان، کولاندن.

پەزیا/pezya: ن:[ فە] کولاو.

پەزیان/pezyan: کتن:[ ئەردە] کولان.

پەزیاو/pezyaw: ئانفا:[فە] لێنراو، چێشت، کولاو.

پەزین/pezîn: کتن:[ ئەردە] کولان، لێنران، کولاندن، لینان.

پەزیو/pezyw: ئانفا:[ پەزان] [ ئەردە] لێنراو.

لێنایی/: ئانفا:[ باد] لێنراو، چێشت.

لێ نە …. /lê: کتپ: چنەنا( هـ)، نەرێی ئەوانەی پێشوو دەكات.

لێ نووسین/lê: کتپ: چنەنویستەی ( هـ) ، تێدانووسین.

لێ نەمان/lê: کتپ: چنە نەمەنەی( هـ)، تێدانەمان.

لێنران/: کتپ: كوڵاندن، پەزانن.

لێنراو/: ئانفا:[ لێنران] پەزیو _ پەزیاو( فە)، چێشت، كوڵاو.

لێ نێڕین/lê:: پشكنین، تێڕوانین، تاوتێكردن.

لێووردبوونەوە/: کتن:[ لێ+ وورد+ بوونەوە] بەراووردکردن، سەرنج دان، چەنەووردبیەیۆو ( هـ)، تێبینی. 

لێ ووردکردنەوە/lê: کتن:[ لێ+ وورد+ بوونەوە]

لێوەبوون/: کتن:[ لێوە+ بوون] لێبوونەوە، تەواوبوون، لێك جووێبوونەوە.

لێوەخۆکەوتن/: کتن:[ لێ+ وە+ خۆکەوتن] خۆبۆئامادەکردن.

لێوەرگرتن/: کتن:[ لێ+ وەرگرتن] شت لەیەکێ وەرگرتن،  لە ئەو وەرگرتن.

لێوەستان/: کتن:[ لێ+ وەستان] تەماشاکردن، چنەمڎرای( هـ).

لێوەشان/lêwešan: کتن:[ لێ+ وەشان] لێهاتن، لایەق بوون.       

لێوەشانەوە/lêwešanewe: کتن:[ لێ+ وەشان+ ئەوە] بەژمێر، تووانا، لێهاتن، ژێ هاتن.      

لێوەشاندن/lêwešandin: کتپ:[ لێ+ وەشاندن] لایەق پێ دیتن.                           

لێوەشاو/lêwešaw: :[ لێ+ وەشاو] لێهاتوو.                             

لێوەشاوە/lêwešawe: ئانتـ: ئاڤبەند، شایان، لێ وەشاوە، هێژا، ڕەوا، لێهاتوو، لێهاتی، لێهاتگ، ژێهاتی.         

لێوەشاوەیی/lêwešaweyî: نچ: ژێهاتن، پێڤەهاتن، لێهاتوویی.

لێویست/wîst: نفا: [ لێ + ویست]

لێویستن/wîstin: کتن:[ لێ + ویستن]

لێویستنەوە/wîstin: کتن:[ لێ + ویستن+ ئەوە]

.

بەڕێوەبەری لێپێچانەوە/beřêweberî lêpêçanewe : نتـ: ( مدیر المحاسبە).

.

.

________________________

– لێ/: ئاک:[ کباک] 

1 – بەڵام، لێبەلێ، كەچی، وەلێ.   

2 – چونكە.  

3 – ئۆخ، بەلآن، بۆیە.  

:: لەكاتی قسەكردن دەگەل ژنان بەكاردەهێندرێت.

.

.

___________________

– لێ/ – lê:

::  زارا+ لێ : زارالێ.

::  خوشک+ ۆ+ لێ : خوشکۆلێ.

::  فاتم+ ی+ لێ : فاتمیلێ.

.

.

.

.