دوو/dû: ن:[ ژ][ پێش هیندوئەوروپی : دوۆ‌هـ : dwóh][ پیش هیندو ئاریایی : دوووا : duúa] ددوو( کباک)، دووان، دوێ، یەک لەگەل یەک، یەک و یەک.

  لە فەرهەنگی زمانی ئاڤێستادا، وەها تۆمارکراوە. ل.
 گۆکردنی بە کوردی زمانی ئاڤێستایی   واتای بە ئینگلیزی
  دووە awd

دوو ئالی/dû alî: نتـ:[ کباک][ دوو+ ئالی] دوو جەمسەر

دوو ئاوان/ awan: ن: 

1 – [ جێۆ] مێتزۆپۆتامیا : بە دوو ڕووباری دیجلە و فورات دەگووترێت.  

2 – [ جێۆ] دوواوان، ڕێژراو، گەیشتنگەی دووئاو : جێگەی پێكگەیشتنی دووچەم یا دوو ڕووبار.[ ئینگـ : Aber].

3 – [ جێۆ] ناوی گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی دووکان( ناوەند)، لە قەزای دووکان، لە پارێزگای سلێمانی؛ لە باکوور را ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کلکەسماق و لە باشوور ڕا لەگەڵ گوندی عازەبان و لە ڕۆژھەڵات ڕا لەگەڵ گوندی تەلان و لە ڕۆژاواش را لەگەڵ گوندی کلێسە.

4 – [ جێۆ] لە لەلایەکی دیکەوە بارودۆخی بێ‌ئاوی تەنگی بەخەڵکی ئاواییەکانی دێگورچی، چواربۆت‌ و دووئاوانیش هەڵچنیوە.{ کوردوکوردستان}

دوو ئاوبوون/dû awn: كتن: دووئاوكەوتن: نەخۆش كەوتن لەكاتی هەوا گۆڕیین.

دوو ئاوەكی/duwawekî: ن: دووئاوبوون.

دوو ئاوكەوتن/duwawkewtin: كتن: نەخۆشكەوتنی یەكێكە بەهۆی ئاوگۆڕی، كە تازە چووبێتە جێگایەكی تازە و ئاوەكەی پێنەكەوێت.{ گیوی. ل. 462}.

دووئاوكردن/duwa: كتپ: بڕینی ئاوخواردنەوە لە گیانلەبەر یان لە شیناوەردێک.

دووئەلۆ/duwê: نتـ:[ کباک] شەڕی تەن بە تەن.

دووئەوەندە/dû: ن: دووجار. [ ئینگـ : Double].

دووان/duwa: نتـ:[ ژ] ددوان.

دووانە/duwa: ن:[ فل] جمک : لە21. 05 – 21. 06 } سێهەمین كەڵۆیە لە چەرخی فەلەک. كە ڕێک دەكەوێتە سێهەمین مانگی ساڵی كوردییەوە كە ئەویش(             ).

دووانە دووكەرت بوون/duwane dûkert bûn: ن:[ زیند][ ئینگـ : binary fission]{ ئە، قەرەداخی. ل. 16}

دووانەی لێكچوو/duwa: ن:[ زیند][ ئینگـ : identical twins][ ئە. قەرەداخی، ل، 44}.

دووانەیی/duwaneyî: نچ:[ دەروو][ دووان+ ئەیی][ ئینگـ: billateral]{ سایكلۆژیا، ل، 10}.

دووانی/duwa:: پێشگرە. [bi].

دووانی/duwa: ن:[كیمیـ] بەندی ئایۆنی، هاوبەشی، هایدرۆجینی.

بەندی دوانی/bendî dwanî: ن:[=] ئەویەكە دوو ئەتۆم لەیەک مۆلیكیودا بەدوو ئەلكترۆن هاوبەشی دەكات.

دووانزدە/duwa: نتـ:[ ژ][ هـ] دووانزدە_ دووانزە، دازدە( کباک).

دووانزدەم/duwa: ئانتـ:[ ژ] دووانزەهەم.

دووانزدەمین/duwa: ئانتـ:[ ژ] دووانزەهەم.

دووانزەهەم/duwanzehem: نتـ:[ ئاڤێسـ: Oiiasawd : دوە]

دووانزدەهەمین/duwa: ئانتـ:[ ژ] دووانزەهەمین.

دووەبراڵە/duwe: نتـ:[ فل][ هـ] جووتكەی برادەران. : ئەستێرەیەكە . . . . .

دووەبەندی/duwe: ن:

دووەجارە/duwe: نتـ:[ هـ] دووجاران.

دووەگیان/duwe: نتـ:[ هـ][ دوو+ ئە+ گیان] دووگیان، ئاووس.

دووەم/duwe ن:[ژ] دووهەم: چشتێكە لە پلەی دووەم دابێت.

دووەمی/duwe: ن:[ژ] دووهەمی.

دووەمین/duwea: ن:[ژ] دووهەمین: ئەوی هەرەدووەم.

دووەم دابەشبوونی جیابوونەوەیی/duwem dabeŝbûnî ciyabûneweyî: نتـ:[ زیند] [ئینگـ:SDS – second division segregation] {ئە. قەرەداخی، ل، 16}.

دووەم ئێسكی بازوو/dûem êskî bazû: نتـ:[ توێ][ لا: Ulna]{ پەزیشكی، ل، 395}.

دووبەرەكی/dûb: ن:[دوو+ بەرەكی ] ناكۆكی.

دووبرا/dûbira: ن:[ باڵ][ه، شا، هەڵ] كأكاڵە، دووبراک: باڵندەیەكی ڕاوكەرە، وەك هەڵۆ وایە، هەمیشە دوودوو پێكەوە دەفأن، باڵندەیێكە هێندەی سیساركەكەچەڵە فیتووی لێ دەدات، كیسەڵی لە حەواوە بەر دەداتەوە سەر ڕەقانی و دەیكوژێت. {گیوی. ل. 463}.

دووبراک/dûbirak: ن:[ باڵ][ کباک] دووبرا.

دووبرالە/dûbirale: ن:[ باڵ ] دووبرا.

دووبراكە/dûbirake: ن:[ ڕوو] بەقم، زاج، درەختی ئەژدیها[.Bot: Heamatoxylon campechianum]

دووبۆهێڵی/dûb: نتـ: [زیند][ ئینگـ : gene pair]{ ئە. قەرەداخی، ل، 73}.

دووبیری/dû bîrî: نتـ:[ دەروو][ ئینگـ : Schizo Phrenia ]{ پەزیشكی، ل، 316}.

دووپات/dûpat: نتـ:[ دوو+ پات] دووبارە.

دووپاتە/dûpate: نتـ: دووبارە.

دووپاتبوونەوە/dûpatebǔnewe: كتن: دووبارە بوونەوە.

دووپاتەكراو/dûpatekiraw: نفا: دووبارەكراو.

دووپاتكردنەوە/dûpatekirdinewe: كتپ: دووبارە كردنەوە.

دووپاتەكریاگ/dûpatekiryag: نتـ:[ كهـ] دووپاتەكراو.

دووپا/dûp: نتـ:[ دوو+ پا]

1 – دووپێ : بریتی یە لە مرۆڤ.

2 – كرمی ڕەنگ كە بۆ ئاوریشم دەكاردێت.

دووپاییلە/dûp: نتـ:[¯][ ئەردە] جۆرە هەڵپەڕكێ یەكە.

دووپاییلكە/dûp: نتـ:[ زیند] داعبایەكی كێوییە، لە سمۆرە گچكەترە و لە مشک گەورەترە.{ خال، ل، 131}.

دووپەڕە/dûp: نتـ:[ ڕوو] گیایەكی بەهارییە، وەك سێپەڕە، بەڵام ئەم پەرەكانی دوان دوانە. { خال، ل، 131}.

دووپەڕۆ/dûp: نتـ:[ كۆن] پشكی مەشكە.  

دووپەڕوو/dûp: نتـ: بشكی مەشكە.

دووپەل/dûpel: نتـ:[ زیند][ دوو+ پەل] دوحاجە، دولك، دولكە: پێكهاتووە لەدوو یان پترتر لەلكوپۆ،

وەك بەستراوە یان بەندە بەلەشی گیانەوەرە جومگەدارەكان.[ ئینگـ: biramous].

دووپەلان/dûp: نتـ:[ ئەردە][ دوو+ پەلان] چشتی دوو فلیچانە، دوولكان، دوولک، دوو فلیقانە، دوولەپان.

دووپەلەبوون/dûp: كتن:[ كشت] ڕووانی هەندێك سەوزایی و پەل دەركردنی.

دووپەللە /dûp: نتـ:[ كشت][ ه][ دوو+ پەللە] قنگاوڵە. { خال، ل، 131}.

دووپەلكە/dûpel: نتـ:[ كشت] تازە شین بووی بێستان و توتن.{ ‌هەژار، ل، 299}.

دووپەنج/dûpel: نتـ:[ واز][ هـ] دووپێنجی دۆمینە.{ وشەنامە، ل، 465}.

دووپشتەكی/dûpiŝtekî: نتـ:[ دوو+ پشتەك+ ئی] هاوپشتی : دوو كەس سواری یەكسمێ.

دووپشتەكی سواربوون /dûpiŝtekî: كتن:[ دوو+ پشتەك+ ئی]پاشهەڵگیران.

دووپشتی/dûpiŝtî: نتـ:[ دوو+ پشت+ ئی] دووپشتەكی.

دووپشك/dûp: ن:[ زیند] دووپشت، كەڵاشدوم _ كولاژدم _ كەژدم، دووفیشك( كباك)، دومارەكۆل( ئەردە)، دمارەكۆڵ( هـ)، دمالەكۆڵ، مارەكۆڵ ( جا)، چزپیلە، كەژدم : دەعبایەكی چنگ چنگی كلك گرێ گرێی چزوودارە، بەگیانەوەرەوە دەدات.{ تێبـ: مێملی مرۆڤان و مارییە}{ خال، ل، 131}.

دووپشك/dûp: ن:[فل]{لە 23. 10 – 21. 11} هەشتەمین كەڵۆیە لە چەرخی فەلەكی كە ڕێك دەكەوێتە هەشتەمین مانگی ساڵی كوردی یەوە.

دووپشكانێ/dûp: نتـ:[ واز][ هـ] جۆرە گەمەیەكی كوڕانە.

دووپشكە/dûp: نتـ: بەو گۆیانە دەڵێن : كە بە دەسكی خەنجەرانەوەن و لە زێڕ یان لە زیو دروستكراون.{ گیوی، ل، 463}.

دووپشكە/dûp: نتـ:[ ڕوو] گیایەكە بۆ دەرمان دەبێت.{ ‌هەژار، ل، 299}.

دووپڵ/dûp: نتـ:[ ئەردە][ دوو+ پڵ] شڵە، خاڵخاڵ: چشتێكە ڕەنگی پڵپڵ بێت.

دووپڵ/dûp: ئانتـ:[ دوو+ پڵ] دووأوو، دووزووان، دووزار.

دووپڵی/dûp: نچ:[ دووپڵ+ ئی] دووڕووی، دووزووانی، دووزاری.

دووپۆشە/dûp: نتـ:[H][ ئەردە] دوونهۆم، دووتەبەقە.

دووپێك/dûp: نتـ:[ بەخ] تاقیمانە.

دووپێك كردن/dûp: كتپ:[ بەخ] تاقی كردنەوە.

دووپێ یی/dûp: نتـ:[ ¯] جۆرە هەڵپەأكێیەكە.

دووپینگ/dûp: ن: كاری كەڵك وەرگرتن لە ماكی وزە زیادكەر بۆ كێبەركێ.{ ناهید، ل، 439}

دووتا/dû: ن: بەندەكە( شار) بار، دوولنگەبار، گوڕیسێكە بەدرێژی لە كۆزی بەرخانیدا ڕادەخەن و چڵچڵە گیای پێوە دەكەن تابیخۆن. گیایەكە وەكو كوزەڵەی وایە لە دەم ئاوان شین دەبێت و دەخوێت. بەندۆكە، مەندێ.

دووتەوەرەیی/dûtewereyî: نتـ:[ جێۆ][ دوو+ تەوەرەیی] جووت تەوەرەیی. [ ئینگـ:Biazial]{ زەوی ناسی، ل، 10}.

دووتێرمی/dûtěrmî: نتـ: شیانی دابەشبوونی جووتی.[ ئینگـ: Binomial].

. دیتانەی دووتێرمی/dîtaney dûtěrmî: نتـ:[ ئینگـ:the Binomial Theorem].

دووجەمسەر/dûcemser: نتـ:[ جێۆ] [ ئینگـ:Bimodal]{ زەوی ناسی، ل، 10}.

دووجەمسەری/dûcemserî: نتـ: دی پۆڵ. [ئینگـ:Dipole]      

دووجەمسەر/dûpel: نتـ:[ جێۆ][ ئینگـ:Biramous]{ زەوی ناسی، ل، 10}.

دووجەمسەر/dûzincîre: نتـ:[ جێۆ] [ ئینگـ:Biserial]{ زەوی ناسی، ل، 10}.

دووجەمسەر/dûlepikeyiyekan: نتـ:[ جێۆ] [ ئینگـ:Bivalve]{ زەوی ناسی، ل، 10}.

دووجمكە/dûa: ن:[ فل] ئۆرێون، تەرازوو، ددوانە، كەشكەشان، كەشكەلان : لە 23. 09 – 22. 10 زایینی، هەوتەمین كەڵۆیە لە چەرخی فەلەك. كە ڕێك دەكەوێتە هەوتەمین مانگی ساڵی كوردییەوە كە ئەویش(             ).

 

دووچەرخ/dûčerx: نتـ:[دوو+ چەرخ+ئە]1- دووتەگەر. 2- گۆشت كە دووجار لە چەرخی گۆشت بدرێت. {ناهید، ل، 439}.

دووچەرخە/dûčerxe: نتـ:[دوو+ چەرخ+ئە]1- ئەسپەئاسنینە، پاسكیل. 2- عەرەبانەی خاك وخۆڵ یان زبڵ فڕێدانێ.

دووچەرخەی دەستی/dûčerxey destî: نتـ: عەربانەی دەستی، گەردوونەی دەستی.

دووچەنان/dûčenan: ئاكتـ:[كۆ][دوو+ چەن(چەند)+ ئان] دووچەندان _ دووچەندانە.

دووچەنانە/dûčenane: ئاكتـ: دووئەوەندە، دووجارهێندە، دووچەندانە.

دووچەندان/dûčendan: ئاكتـ: دووهەند، دووهێند.

دووچەندانە/dûčendane: ئاكتـ: دووچەنانە، دووهێندە.

دووچەنگ/dûčeng: ن:[دەنگ] وشەیەك پێكهاتبێت لە دووبأگە، وەك: تا -وان، دەر-مان. . . . هتد. {گیوی، ل، 463}.

دووچەوەكیی/dûčewekîy: ن: جیاوازیی.

دووچەوەكیی كردن/dûčewekîy kirdin: كتپ: جیاوازیی كردن (لە نێواندا). {شووان، ل، 619}.

دووچەوەنە/dûčewene: ن:[ڕوو] برنجمشک، ڕێحانەكێویلە: گیایەكەی خۆرسكە، 80 سم بەرز دەبێتەوە، گەڵاكانی بەشێوەی هێلكەیی، گرنگ گرنگە، چێژی تاڵە، گوڵی سپی مەیلەوسووردەگرێت

و بۆنخۆشە، بۆ مەبەستی پزیشكی وەك دەرمان بەكاردەێت. [Bot: melissa officinalis].

دووچتە/dûčite: ئاكتـ: پاشوپێش، بەرەودوا.

دووچك/dûčik: ن:[ کباک] ترۆپک، دۆچک، قووچكە، لوتكە.

دووچكدار/dûč: ئانتـ:[كباش، كهـ] كلكدار. { شووان، ل، 619}.

دووچاربێنە/dûčik: ن: لەدووچاریدا. { وشەنامە، ل، 475}.

دووچوار/dûčik: نتـ:[واز] پوولێكی دۆمینەیە. { وشەنامە، ل، 475}.

دوودانە/dûd: نتـ:[ دوو+ دانە] دووانە.

دوودانگ/dûd: ن:[ ئەردە] شڵێوە، بەشی پاش، پشک، خانوو و سامان بەبڕیاری كوردان.

شەش دوودانگە/dûd: شڕ: دووبەش لەشەش بەشان. : دانەوێڵەیەكە دەنكەكانی دوو جۆربێت : واتا هاڕاو و درشت تێكەڵاو بێت.

دوودەری/dûd: نتـ:[ H ]

1 – پەنجەرەی دوو دەرك لە نێوەڕاستیدا بكرێتەوە.

2- دووتایی: دەركە : كە بۆ هەر دوولاش بكرێتەوە.

دوودەستبەتاڵ/dûd: نتـ:[ ئاب][ ئد][ دوو+ دەست+ بەتاڵ] مەبەست لە كەسێكە بەكڕین و فرۆشتنی چشتی پڕ و پووچ دەستمایەیەكی باش پێكەوە بنێت و دەست بكات بە كڕین و فرۆشتنی چشتی گەورەتر.

دوودەسماڵە/dûd: نتـ:[ ئد][ ئەردە][ دوو+ دەسماڵە] هەڵپەڕین، هەڵپەڕكێ، چۆپی دوو دوو بەدوو دەسڕان : جۆرە هەڵپەڕینێكە دوو دەستەسری تێدا هەڵدەسووڕێنن.

دوودڵ/dûd: ن:

دوودڵان/dûd: ن:

دوودڵكاری/dûd: ن:

دوودڵی/dûd: ئانتـ:[ دوودڵ+ ئی] پاوەپا، هاوڕایی.

دوودلقی/dûd: نتـ:[ ڕوو][Bot: Rubus Idaeus].

دوودلقەدێوێ/dûd: نتـ:

دوودلقەجنانێ/dûd: نتـ:      

دووزمان/dû: ن: بەزاخ، بەزاج، شۆفار.

دووزمانی/dû: ئان: بەزاج، شۆفاری و شەیتانی، نەكێشێ، سەرپێچی، لامۆفەك، فێڵبازی، ساختەو شتی فریودان.

دووزمانی کەر/dû: ئان: بەزاجكەر، شۆفار، شەیتانی، نێوان تێكەر، دووزمان.

دووڕەگ/dûřeg: نتـ:[ دوو+ ڕەگ]

1 – [ زیند] دووتۆمە، دووتۆو، دووڕەه، دووڕێژە، دوودەمار، دوونەژاد. [ئینگـ: Heterozygous]{ئە. قەرەداخی، ل، 44}.

2- [ جێۆ] بەو تاكە دەگووترێت كە باوانوو دەگەڕێتەوە بۆ دوو جۆری جیاواز.[ Hybrid].{ زەویناسی، ل، 45}.

دووڕەگبوون/dûřegbûn: ن:[ زیند] كردەی یەكگرتنی، ئۆربیتاڵی گەردیلەیی جیاواز و هاووزە و پێكهاتنی كۆمەڵە ئۆربیتاڵێكی دووڕەگبووی هاوئاستە، ئەم ئۆربیتاڵە دووڕەگبووانە، لە ڕاستیدا نین: كردەی دووڕەگبوون كارێكی بیر كاری سادەیە، پێكهاتنی ئۆربیتاڵی گەردییە، بەیەكگرتنی ئۆربیتاڵی گەردیلەیی، پابەندی گەردیلەگەرد پێكهێنە كە یە، بۆ نموونە : لە میﺛاندا (CH4) كە چوار بەندی هاوبەهای (C – H)ی هەیە، دەتوانین وا دابنێن، كە ئۆربیتاڵی 2s و 2p گەردیلەی C، دووڕەگبوون بۆ پێكهێنانی چوار ئۆربیتاڵی دووڕەگبووی هاوئاستی SP³، پەیدادەبێت كەهەریەكەیان لەگەل ئۆربیتاڵێكی (1S)ی گەردیلەیH دەچن بەیەكدا.[ ئینگـ :hybridization].{ ئینسایكلۆپێدیا، عەبدول، ل، 519}.

دووڕەگكردن/dûřeg: ن:

دووڕەگی تیشكاوەری/dûřeg: ئانتـ:[ زیند][ ئینگـ : radiation hybrid]{ ئە. قەرەداخی، ل، 141}.

دووڕەگی چەند جارە/dûřeg: نتـ:[ زیند][ ئینگـ : multihybrid]{ ئە. قەرەداخی، ل، 121}.

دووڕەگی سیانی/dûřeg: نتـ:[ زیند][ ئینگـ : trihbrid]{ ئە. قەرەداخی، ل، 44}.

دووڕوو/dûřû: نتـ:[ دوو+ ڕوو] دووزمان.

دووڕووە/dûřû: نتـ:[ دووڕوو+ئە] دووچۆمان، زەوی نێوان دوو ڕووبار.

دووڕوویی/dû: ن: دووڕوویایی.

دووڕووقۆقز/dûřûqoqiz: نتـ:[ جێۆ][ دوو+ ڕوو+ قۆقز ] جووت ڕووقۆقز. [ ئینگـ: Biconvex]{ زەوی ناسی، ل، 10}.

دووڕێژان/dû: ن:

دووڕێویلە/dû: ن:[ ڕوو] كلكەڕێویی، دووڤ ڕێڤیی: گیایەكە دوولقی لێدەبێتەوە، سەربەرەو ژووروەكلكی ڕێوی دەچێت.

دووڕێیان/dû: ن: شوێنێكە دوو ڕێگای لێبێتەوە، دووڕیان، سەرگەی دووڕێیان.     

دووڕیان/dûř: ن: جێگای پێكگەیشتنی دووگەیێنەر، پەیوەندگە.[ ئینگـ: Junction].

دووزاخە/dûz: ئانتـ: جڕاز، قەڵس، وەڕەز.

دووزاخەدان/dûz: كتپ: جڕازكردن، قەڵس كردن، وەڕەزكردن، سەخڵەت كردن و لەگیرخستنی یەكێك.{ هەژڕار، ل، 302}.

دووزام/dûz: ن:[ نخ][ دوو+ زام] گول، بەلوەشین : كەسێكە تووشی نەخۆشی گولـی و دووزامی و پیسكەیی بوو بێت.

دووزامی/dûz: ن:[ نخ] پەلووشین، ئاڵە، گولـی، پیسكی: نەخۆشییەكی درمە، میرۆبێكە دەچێتە پەردەی لووتەوە، جاری واش هەیە لە گەستنی مێش و مەگەزەوە دادەكەوێت: دوو جۆری هەیە(1) پەڵە لەسەر دەموچاو، لووت، گوێچكە پەیدادەكات، پاشان دەبن بەبرینێكی پیس و ئەو ئەندامە دادەرزێنێت. (2) تووشی كۆئەندامی دەماری دەبێت، ودەبێتە هۆی سڕبوون و ئیفلجی و نەمانی توانای ڕۆیشتن و دارزاندنی ئێسك.

دووزەخمەكی/dûz: نتـ:[ ئەردە] دووڕوویی، دووزمانی، دووزوانی.

دووزەدێنە/dûz: نتـ:[ دوو+ زەردێنە] هێلكەیەكە دوو زەردێنەی هەبێت.

دووزبان/dûz: ئانتـ:[ دوو+ زبان] دووزمان : دنەدەری كێشە بەقسە.

دووزبانی/dûz: نچ:[ دووزبان+ ئی] دوو زمانی.

{ تێبـ: گۆرانكاری لە نێوان دەنگی( ب)، ( ڤ)، (م)، ( و) لە زمان دا دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمەكانی پێشكەوتنی دیالێكتەكانی زمانی كوردی}.

دووزمان/dûziman: ئانتـ:[ ئد][دوو+زمان] دووزووان( هـ)، پێكوڵچێن، تەلاقڕەش، ئاوری بنكا، گای بنە، چێأی، دۆخمان، دووأوو.

دووزمانی/dûzimanî: نچ:[دووزمان+ئی] ئاپتەری( گەر)، ئاوجەم بوون، بەرگی پلاس، بەیی، پاشدوویی، پاشملە( سنـ) ، پشتەملە( هـ)، دۆخمانی، دووڕوویی، زەم، غەیبەت، قسەگێڕانەوە، گۆبەن _گۆبەند، هێڵە، هەڤانی.

دووزمانی كردن/dûzimanî kirdin: كتپ:[دووزمانی+كردن] پونگكردن، پێكوڵچاندن، لەناڵ وبزماردان، بۆ ڵێدان، تێچاندن، زمان لێدان.

دووزوان/dûziwan: ئانتـ:[ه][دوو+زمان] دووزمان.

دووزوانی/dûziwanî: نچ:[ هـ][دووزمان+ئی] دووزمانی.

دووزین/dûz: نتـ: ئەسپ و ماینی چوارساڵ تەمەن.{ هەژار، ل، 302}.

دووسیڵەبڕ/dû: ن: تیره‌یی، مارودو : Diagonal

دووستوون/dû: نتـ:[ دوو+ ستوون]

دووگرد/dû: ن: دووگورد( هـ)، بەرماڵ، بەڕە، ڕووخست، مازلۆخ( باد)، شەمل _ شەماک( هـ)، جاغاز، جانوماز، جارماز، جانماز: لە موو یان خوری یان تێكەلاو دروست دەكرێت، زیادە پانایی پەنجەی گۆرەوی، كوردی.

دوومشاری/dûmišarî: نتـ: [ ڕوو] [ ئینگـ : Doubly serrate].

دوونەفەری/dû: نتـ:[ دوو+ نەفەر+ی]

:: تاقمی نووشتنی دوو نەفەری.

دووهاوڕێ/: نتـ:[ دوو+ هاوڕێ]

دەسی دوو/dû: نتـ: دەستی دوو.

 

 

________________________

دوو/dû: ن: ئمـ:[ کباک][ دووڤ، دووم( دوم : فارسی)] دوا (كناو) لای پاشەوە شوێن وەیا شت پێشان دەدات.

 تێبینی 
   (دوو) تەنها بۆ زیندەوەر بەكاردێت، بەڵام ( دوا) بۆ بێ گیانیش بەكاردەهێندرێت. هەروەها باری خستنەسەریشی هەیە

:: كۆما مەدوو عەسكەر چوو.

:: ئەزچووم، ئەو دوو من هات.

:: گاران ژ گوند دەركەت، شڤان ژی كەتە دوو گارانێ.

:: ئەزێ ب دوو میر كەڤم، هەتا دچمە جزیرا بۆتان.

.

دووا/duwa: ئاک: پاش، ئەنجام.

:: دووا ڕۆژت لەبیربێت.

دووابەر/duwa: نتـ:[ دووا+ بەر] پاشەبەر ­_ پاشبەر _ پاشبەرە، پاشەرۆک.

دووابەند/duwa: نتـ: پاشبەند.

دووابڕان/duwa: كتپ:[ كارابزر][ دووا+ بردن] كۆتایی هاتن، بڕانەوە.

دووابڕاو/duwa: ئانفا: دووابڕای، مەبەست لە چشتێكە، كە حەزی لێنەكەی و نەتەوێت ناوی ببەی.

:: تەشقەڵەی ئەو دووابڕاوانە هەر نەبڕاووەتەوە.

دووابڕیاگ /duwa: ئانفا:[ ئەردە] دووابڕاو، كلك بڕاو، لەناوبراو، تەفروتوونابوو.

دووابڕینەوە/duwa: كتپ:[ دووا+ بڕینەوە] تەفروتوناكردن.

دوواپارێز/duwa: نتـ: پاشپارێز.

دوواپارێزی/duwa: نچ: پاشپارێزی.

دوواتر/duwa: ن: پاشتر.

دوواترین/duwa: ن: پاشترین.

دوواجار/duwa: ن: لەدوواییدا، لەپاشان، لەوەدووا، لەمەوپاش.

دوواجەنگ/duwa: نتـ: پاشداری جەنگ، پەسقەرەووڵ.              

دوواچۆڕ/duwa: نفا:[ دوو+چۆڕ()] دووادووایی هەموو چشتێک.

دوواخران/duwa: كتپ:[ كارابزر][ دوو+ خران(خستن)] پاشخران.

دوواخستن/duwa: كتن:[ دووا+ خستن] وەپاش خستن، پاشقەبرن، وەدوواخستن، وەخراندن.

دوواخستن/duwa: كتپ:[ دووا+ خستن] پەكخستن، تختێدان، ڕاگرتن، ژبەرڤەكرن، نەهێشتن، پێشگرتن، بەربڕینەوە.

دووا دەنگ/duwa deng: نتـ: قرتەبڕی، دەنگی هەرە دووایی.

دووا درۆ/duwa diro: نتـ: دووایی هاتن.

دووا دۆڵ/duwa doľ: نتـ: دووایی هاتن، دۆڵەدان.

دووا دووایی/duwa duwayî: نتـ:[ دووا+ دووا+ ئی] كۆتایی و بنەبانی هەموو چشتێک.

دووانگایی/duwangayî: ن:[ ڕەوا] دووایی گاڕان، بەرا‌نبەری سەرانگایی.

دووایە/duwaye: ئاكتـ: پاشی( کباک)، پاشین، پشت _ پشتەوە، پەی سەر، دووادانە، دووایی.

.

.

.

.