پارە ¹/pare: ن: [ ئاب] پوولپویل( کهـ)، دراو، نەخت. 

{

قیمەتی ماچی دووسەد كیسەیی ساغ و نیمە

غەیری یەك كیسەی سەرپارە لە گیرفانمدا

}{ نالی}.

پارە بەقەرزدان/pare be qerizdan: كتن:[ پارە+ بە+ ع : قەرز( قرض)+ دان] وامدان.

پارە بەقەرز وەر گرتن/parebeqeriz wergirtin: كتن:[ پارە+ بە+ قەرز+ وەرگرتن] واموەرگرتن.

پارە پەرست/pareperist: ئانفا:[ پارە + پەرست( پەرستن)]

1 – بەیەكێك دەگووترێت ڕێگەی ناڕاست بۆ پارەبگێڕێت.

2 – پارەی زۆرخۆش بوێت.

پارە پەیدا كردن/parepeydakirdin: كتن: داهات دەستكەوتن.

پارە پووس/parepûs: نتـ: پووس پارە.

پارە پەرێس/pareperês: ئانفا:[ کباک، باد] پارەپەرست.

پارە پەرێسی/pareperêsî: نچ:[ کباک، باد] پارەپەرستی.

پارەپیس/parepîs: ئانتـ:[ پارە+ پیس ] بریتییە لەمرۆڤی ڕژد و قرچۆک و چڕووک.

پارەخۆر/parexor: ئانفا:[ پارە+ خۆر( خواردن)]

1 – قەرزكوێر.

2 – بەرتیلخۆر.

پارە خۆرە/parexore: ئانتـ: بەرتیلخۆر.

پارە خواردن/pare xwardin: كتن:[ پارە+ خواردن] بەرتیلخواردن.

پارە دار/paredar: ئانتـ:[ پارە+ دار] پووڵدار، دراودار، دەوڵەمەند.

پارە داری/paredarî: نچ : پوولداری، دراوداری.  

پارە داربوون/paredarbûn: كتن:[ پارە+ دار+ بوون] دەولەمەند بوون.

پارەدان/paredan: كتن:[ پارە+ دان]

1 – ئابوونەدان، كۆمەكدان.

2 – پوولدانک، داخیلە، دەخیلە.

پارە دانەوە/paredanewe: كتن: وێمدانەوە، قەرزدانەوە.

پارەدەر/pareder: نفا:[ پارە+ دەر( دان)] ئەو كەسەی كە پارە بە قەرزدەدات بە قازانج.

پارە دروست كردن/paredrusit kirdin: كتپ:[ پارە+ دروست+ كردن] كارگەی پارە دروستكردنی میری

:: پارەی تازەیان دروست كردووە.

پارە دزین/paredizîn:كتن:[ پارە+ دزین] بانك بڕین، پارەفڕاندن.

پارە دروست كردن/pare drusit kirdin: كتن: كارگەی پارە دروستكردن.

پارەدێن/pareděn: نتـ:[ پارە+ دێن] پارەدان، پوولدانک، داخیلە، دەخیلە.

پارە قەرزكردن/pareqerizkirdin: كتن: پارە وامكردن.

پارە كەوشانە/parekeŝane: نتـ:[ پارە+ كەوش+ ئانە] پارەیەكە دەخرێتە ناو كەوشی بووكەوە، لە كاتی گوێزا نەوەی لەماڵی باوكییەوە بۆماڵی زاوا.  

پارەک/parek: نتـ:[ کباک] خوردە، پارەی خوردە.

پارەكردن/pare kirdin: كتپ :[ پارە+ كردن]

1 – شایستەی فرۆ شتن.

2 – [ مجـ] سوودگەیاندن

:: لەگەل گووتنی پارە ناكات.

پارە كێشانەوە/pare şanewe: كتپ:[ پارە+ كێشان+ ەوە] پارەدەرهێنان لەكەسانی دیكە.

پارە گۆرینەوە /paregorînewe: كتپ:[ پارە+ گۆرێن+ ەوە] پارەووردكردنەوە یا ئالوگۆركردنی.

پارە گواستنەوە/pareguastinewe: كتپ:[ پارە+ گواستنەوە] پارە بردن لە شوێنێكەوە بۆ بانق یا بە پێچەوانەوە.

پارە گوهۆر/pareguhor: نتـ:[ كباك، باد] پارەگۆڕ.

پارە لەبانک دانان /parelebankdanan: كتپ: پاشەكەوتكردن لە بانک، پارەخەواندن لە بانک.

پارە مۆڵ/pare moľ: ئانتـ: دەولەمەند، زەنگین، پارەدار.

پارە وەرگرتن/parewergirtin: كتن: مووچەوەرگرتن.

پارە وردكردنەوە/parewirdkirdinewe: كتپ: پارەخوردكردنەوە.

پارە و پوول/pare û pûl: نتـ: سەرمایە ودەستمایە.

 هەندێ لە جۆری پارە

پارەی بانکی/parey banikî: نتـ:

پارەی بەردەست/pareyberdest: نتـ، شڕ: پارە ی حازر.

پارەی بڕوایی/parey biřwayî: نتـ: پارەی دڵنیایی. 

پارەی بیانی/parey biyanî : نتـ،

پارەی دەسكەوتی یاری/parey destkewtî yarî: نتـ:[ وەر][ ئینگـ:  gate receipts].

پارەی سپاردە/parey siparde: نتـ:

پارەی شتومەکی/parey şitumekî: نتـ: کاڵاپارە.

پارەی شیاوی گواستنەوە/parey şiyawî gwastinewe: نتـ: گواستەنی. 

پارەی كاغەز /parey kaez: نتـ:

زبرە.

بانکەنۆت، دراوی کاغەزی.

پارەی نەخت/parey nexit: نتـ:[ ئاب] گومژەی نەخت، سەرمایە.[ ئینگـ : funds].  

پارەی ووشک/parey ûşik: نتـ: سەرمایە.

پارەی ھەڵسوڕاو/parey heľsuřaw: نتـ: پارەی گەڕاو. 

پارەی ھێما/parey hêma: نتـ: بەناو پارە، ھێماپارە

پارەی یاسایی/parey yasayî: نتـ:

.

.

______________________________

پارە ²/pare: ن:[ پار+ ئە( چە)] بچڕ، بڕ، بڕشت، بڕکە، بەش، پاتە، پارچە، پاری، پاژ، پچ، پاترۆتک، پاتەرۆک، پرتکە، پرزۆڵە، پسيان، پەترۆ، پەتڕۆک _ پەترۆکە، پەنچک، تليش، تيکه، تيلمە، جزار، جەنەکە، چزال، چوون، دۆن، دەرقهل، زۆلاک، ژەنيک، شەقار، شەل، فەلق، قڕاش، قەتک، کت، کوت، کولک، کەرت، لات، لەت، لەتار، لەهـ، نەهين.{ فەرهەنگی کاوە، ل، 993}

: لەگەڵ نان و چێشت دا دەگووترێت وەک

:: پارەیەک نان.

{

ئەی ڕەفیقانی تەریقەت دەردی ئیشقم چارەکەن 

یان بەجارێ بمکوژن جەرگم بە خەنجەر پارەکەن

}{ تاهیر به‌گ}

پارەپارە/parepare: ئانتـ: پارچەپارچە، تیكەتیكە، كوتكوت : هەڵوەشاوە

{

وەر ژ قەوسەینان بەمیزان بێتەدەر جۆتەك خەدەنگ

دێ جگەر بت پارەپارە، سینە تار و ماربت

}{جەزیری}.

پارەخشت/parexiŝit: نتـ: لەتكەخشت.

پارەپارەكردن/parepare kirdin: كتپ: لەتلەت كردن، لەت و بەت كردن، بنجر بنجركردن، پارچەپارچەكردن.

گۆشت پارە/goşt pare: نتـ:[ گۆشت+ پارە]  پارچەگۆشت، پارچەیەک گوشت[ ئینگـ : fricandeu]{ سەلاحەدین، ل، 334}.

.

.

.

.