سی/sî: ن:[ توێ] پشک : Pišik _ پشکە : pišike، جگەرا سپی : cigera spî، زەرری : zerrî، سیپەلاك : sîpelak، کەزەبا سۆر : kezeba sor. : بەتایبەت لە گیانلەبەرە شیردەرەکاندا ئۆرگان یان ئەندامێکی سەرەکییە بۆ ھەناسەدان. [ لاتینی : pulmones] 

.

               پێکهاتەی سییەکان لە لەشی مرۆڤدا                

.

کە ملیۆنەها توورەکەی هەوای پەردەتەنکی ئاوارتەیی زۆربچووك پێکهاتوون کە پێیان دەگووترێت کیسۆڵە یان کونکی( كىاك).          

سییەکان/sîyekan: نتـ:[ توێ][ سی+ یەکان] بریتین لە دوو ئەندامی ئیسفەنجی نەرمی گەورەی شێوە قووچەکی کە زۆربەی بۆشایی سینگ دەگرن یان بە پەراسووەکان دەورەدراون. دڵیش دەکەوێتە نێوان سییەکانەوە. بەشی لای ڕاستی سێ پارجەیە و بەشی لای چەپی دوو پارچە یە. بەشی لای چەپی بچووکترە لە هی لای ڕاستی، ئەو بۆشاییە زیادەیەی سی دڵ پڕی دەکاتەوە.     

ئەرکی سەرەکی سییەکان گۆێزانەوەی( ئۆکسجین :  )ـە لە ئەتمۆسفێری زەوی یەوە بۆ ناو تەووژمی خوێن و وەرگرتنی ( دووەم ئۆکسیدی کاربۆن) لە تەووژمی خوێنەوە و دەردەانی بۆ ئەتموسفیری زەوەی. ئەم گازگۆڕینەوەیە بەشێوەیەکی مۆزایکی ڕوودەدەن لە خانە تەیبەتمەندییەکان.

1 – بۆڕی هەوا/sî: نتـ:[ توێ] بۆری هەوا _ بۆری هەناسە، داری برۆنکی :  درێژییەکەی نزیکەی 13 سانتیمەترە، و بازنەییەکەی 2.5 سانتی مەتر دەبێت لە لەشی مرۆڤدا. دابەش دەبێت بە دووبەش، بەشی قوڕقوڕاگە و بەشی سینگ.  لە بۆری هەوادا نزیکەی 16- 20 بازنەی کرۆژە( کڕکڕاگەیی) هەیە، ئەم بازنانە یارمەتی دەرن بۆ کراوەوەیی بۆری هەوا. لە کۆتایی بۆری بەشی سینگ دا لە جێکەوتەی کارینا : carina، دابەش دەبێت بۆ دوو بەشی سەرەکی، بۆریکەی هەوای ڕاست و بۆریکەی هەوای چەپ. ئەم دابەش بوونەش دەکەوێتەی ئاستی گۆشەی بڕبڕەی پێنجەمی سینگی.[ ئینگـ : Trachea]

2 – بۆڕیکەی سی/sî: نتـ:[ توێ] بۆریا کەشێ : boriya keşê، برۆنش( كباك).؛ لقوپۆی هەوا :   [ ئینگـ : primary bronchus، main bronchus] 

3 - بۆڕیکەی هەوای ڕاست/sî: نتـ:[ توێ] ئەم بۆریکەیە لەسەرەتاوە کورتترە، فراوانترە لە لە بۆرێکەی هەوای چەپ، دابەش دەبێت بۆ سێ بۆرێچەی لاوەکی یان بچووکتر. هەر بۆریچەکیش دەچیتە ناو چینێکی سی ڕاستەوە. (  eparterial bronchus)    [ ئینگـ : right main bronchus] 

4 - بۆڕیکەی هەوای چەپ/sî: نتـ:[ توێ] ئەم بۆریکەیە باریکتر و درێژترە، 5 سانتیمەترە. ئەم بۆریکەیە دەچێتە نێو سی لای چەپ لە ئاستی نڕنڕەی شەشەم. دەکەوێتە ژێر گۆچانی خوێنبەر : aortic arch، تێدەپەرێت بەسەر بۆری خوراكدا. [ ئینگـ : left main bronchus] 

5 – بۆڕیچەی سێیەمی سی/sî: ن:[ توێ] لەم جۆرە بۆریچکۆکەیەی 10 دانەی لە لای سی ڕاستە و 8 دانەی لەلای سی چەپدا یە. [ ئینگـ : Tertiary bronchus]

بۆڕیکەی سی/sî: ن:[ توێ].[ ئینگـ : ] 

بۆڕی قوڕقوڕاگەیی/sî: ن:[ توێ][ ئینگـ : ]

بۆڕیچەی سوورێنچکی/sî: ن:[ توێ] . [ ئینگـ : ]

بۆڕیچەی سیییەکی/sî: ن:[ توێ] . [ ئینگـ : ]

بۆڕیچيکانی ناو سی یەکان/sî: ن:[ توێ] . [ ئینگـ : ]

.

سیپەپاک/sîpeľak::                                                                            

سییەخوێنبەر/sîye xiwěnber: نتـ:[ توێ] لە سکۆپەی ڕاستەوە دەردەچێت ، خوێن لە دڵەوە دەبات و دەبێت بە دوو لقەوە کە هەرلقێکیان دەچێتە یەکێک لە سی یەکانەوە.  

سییەخوێنهێنەر/ sî ye xiwěnhěner: نتـ:[ توێ] چوارلوون، خوێن لە سی یەکانەوە کۆدەکەنەوە و ڕۆی دەکەنە گوێچکەپەی چەپەوە.                        

سییەکزی/sî yekzî: ن:[ نخ] هەوکردنی لقەکانی بۆریچکەی هەوا بە جۆر وپلەی جیاواز ڕوو دەدات، هەیانە سووکە و تای لەگەپدا نی یە، هەشیانە توندە و تای لەگەپدایە. ئەم جۆرەیان زۆرترینی ئەو نەخۆشی یانەیە کەتووشی منداڵ و هەرزەکارە لاوازەکان دەبێت. ئەویش پاش تووش بوونیان بەهەندێک نەخۆشی وەک: هەوکردن ئاپووەکان یان خۆدانە بەر سەرما. هەوکردنی لقەکانی بەئاسانی ئەوە دەگەیەنێت کەبۆری یەکانی هەواشی گژتۆتەوە.

سییەکی جگەری/sî: نتـ:[ توێ].[ ئینگـ :Pulmonohepatic

سی بڕین/sî: نتـ:[ توێ].[ ئینگـ : pulmonectomy

.

ناوپەنجك دڵیش دەکەوێتە نێوان سییەکانەوە بە ناتەواوی داشیان پۆشیوە. سیی ڕاست لە سیی چەپ گەورەترە، لە سێ پل پێکدێت، بەپام هەرچی سیی چەپە لە دوو پل پێکدێت. بۆریچکەکانی هەواو لوولەخوێنبەرو هێنەرەکانی سی و بۆرییە لیمفەکان و دەمارەکان لە خاپێکەوە دەچنە ناوسییەوە، کەپێی دەلێن:

ناووك هەر سیی یەک بە پەردەیەکی دوو تۆێ ی تەنک دەورە دراون پێدەگوترێت :

تەنیشتەپەردە( پەردەی سی) کە توێی دەرەوەی قەفەزەی سنگ ناوپۆش دەکات و پێیدەگووترێت:

تەنیشتەپەردە کیسەیەکە کە سیی‌یەکان دادەپۆشی‌ولە دوو چین پێکھاتووە. بەو چینەی کە سیی‌یەکان دادەپۆشی تەنیشتە پەردەی سیپەلک و بەو چینەی کە دیواری ڕکەی سینگ دادەپۆشێ تەنیشتە پەردەی دیوارەیی دەکوترێ. لە نێوان ئەم دوو چینەدا، توێژێکی ناسکی تراو ھەیە کە پێش بە لەیەکخشانی ئەوان دەگرێ.

پەردەی لاتەنیشتی دیواری. ئەو توێیەی بەرسی دەکەوێت لە تەنیشتە پەردە بەتەنیشتە پەردەی ناوەوە پێیدەگووترێت:

هەناوی  بەپام بەو بۆشایی یەی نێوان هەردوو پەردە دەلێن :

تەنیشتە بۆشایی کە کەمێک شلاوی تێدایە بۆ ئاسان کردنی جوولەی سی یەکان لە کاتی هەناسەداندا. فرمانی سی یەکان بە پلەی یەکەم گازگۆرکێ یە لە نێوان هەوای سیکپدانۆچکەکان و خۆێنی ناو موولوولە خوێنەکانی دەورەی دیواری ئەم سیکپدانۆچکانە. [ ئینگـ : Lung، Pulmonary

کیسۆڵە/sîsoľ: نتـ:[ توێ] توورەکەی زۆر بچووك : ئەو توورەکە ووردانەی لە کۆتایی بۆڕییە باریکەکانی ناو سییەکان. [ ئینگـ : alveolus 

.

دەزگای ھەناسەکێشان/sî: ن:[ توێ]  مرۆڤ لە کاتی خەو و ھۆشیاریی بیر لە ھەناسە ناکا، ئەم کارە بە شێویەکی ئاسایی‌و خۆکار ئەنجام دەگرێ. مرۆڤ ڕۆژانە تا ٢٠ ھەزار جار نەفەس دەکێشێ‌و تا ئەو کاتەی تەمەنی بە ٧٠ ساڵ دەگا بەلانی کەم نزیک بە ٦٠٠ میلیۆن جار نەفەسی کێشاوە. ئەم ڕەوتە تەنیا بە یارمەتی دەزگای ھەناسەکێشان وەدی دێ.

دەزگای ھەناسەکێشان لە چی پیکھاتووە؟
دەزگای ھەناسەکێشان بریتیی‌یە لەو ئەندامانەی کە لە ڕەوتی ھەناسەکێشان‌و ئاڵوگۆڕی ئوکسیژێن‌و کەربۆن دی‌ئۆکسید دا بەشداریی دەکەن. ئەم ئەندامانە بریتین لە ڕێگای ھەناسە (لوت، دەم، گەرو، بۆریی‌و بۆریچەکانی ھەناسە) و سیی‌یەکان. 

مەبەست لە ڕەوتی ئاڵوگۆڕی ئوکسیژێن‌و کەربۆن  دی‌ئۆکسید  چی‌یە؟
ئەرکی سەرەکیی دەزگای ھەناسەکێشان ئاڵوگۆڕی گازەکانە. ئەم کارە تەنیا لە ڕەوتی ھەناسەکێشان وەدی دێ. ئوکسیژێن لە کاتی ھەڵمژێنی ھەوا، دوای تێپەربوون لە ڕێگای ھەناسەو کیسەکانی ھەوایی سیی‌یەکان دەگاتێ ناو گەڕانی خوێن‌و ھاوکات لە ‌کاتی نەفەس‌دانەوە، کەربون دی‌ئوکسید ھەر لەم ڕێگایەوە بەرەو دەرەوەی لەش ڕەوانە دەکرێ.

کاری کیسەی ھەوا چی‌یە؟
تان‌و پۆی سیی‌یەکانی مرۆڤ پێکھاتوو لە نزیک بە ٥٠٠ میلیۆن کیسەی ھەوایی‌یە Alveolus ‌. دەوری نزیک بە ھەفتا لە سەدی ئەم کیسانە لە لایەن مویڕەگەکانەوە  Capilairy, موولوولەکانی خوێن، شینەدەمار گرتراوە. ئوکسیژێنی ھەڵمژراو پاش گەیشتن بە ئالوویۆلەکان، دەڕێژێتە ناو مویڕەگەکان‌و دواتر ناو خوێنبەرەکان. ھاوکات کەربۆن دی‌ئوکسید لە ڕێگای خوێنھێنەرەکانەوە دەڕژێتە ناو ئالوویۆلەکان‌و لە کاتی ھەناسەدانەوە ھەر لەم ڕێگایەوە ڕەوانەی دەرەوێ لەش دەکرێ.

بۆمرۆڤ پێویستی بە دەزگای ھەناسە ھەیە؟
تەواوی ئەندامەکانی مرۆڤ بۆ زیندومانەوەو بەجێ‌ھێنانی ئەرکی خۆیان پێویستیی‌یان بە ئوکسیژێن‌و دەرکێشانی کەربۆن دی‌ئوکسید وەک ماددەی ناپێویست لە لەش ھەیە.‌ ئەم ئاڵوگۆڕە تەنیا بە یارمەتی دەزگای ھەناسە دەکرێ. لە نەبوونی ئوکسیژێن‌دا، سیللولی ئەندامەکان لە ماوەیەکی زۆر کورتدا دەمرن.

.

زیخی سییەکی/sî: نتـ:[ توێ].[ ئینگـ : Pulmolith

 

.

               نەخۆشییەکانی سییەکان                 

ئاسم

ئانفوڵانزا

پۆنۆمۆنی

برۆنشیت

برۆنشیتازی

سیلی سی/sî: ن:[ توێ] سیپەلاك.[ ئینگـ : Pulmonary tuberculosis

سووتانەوەی سی/sî: نتـ:[ توێ] هەوکردنی سی. .[ ئینگـ : Pulmonitis

شێرپەنجەی سیی یەکان/sî: نتـ:[ توێ] شێرپەنجەی سیپەلك : مەبەست لە زۆربوونی سەربەخۆو کۆنتروڵ نەکراوی سیللولەکانی تانوپۆی سیی‌یەکانە.

{ تێبـ : ئەم سەرەتانە لە پیاواندا ھۆی مردن تا سەتا ٣٢ و لە ژناندا ‌ سەتا ٢٠ ـ ە. شێرپەنجەی سیی‌یەکان زۆرتر لە تەمەنی ٥٥ تا ٦٠ ساڵدا دەبیندرێ}.

شێرپەنجەی سیللولە بچووکەکان /sî: نتـ:[ توێ]

شێرپەنجەی سیللولە نابچووکەکان/sî: نتـ:[ توێ]

نموونەگرتن لە تان‌و پۆی سیی‌یەکان‌و تاقی‌کردنەوەی بۆ دیاری‌کردنی سیللولەکانی سەرەتانیی، تاقیکردنەوی خڵت بۆ دیاریی‌کردنی سیللولەکانی سەرەتانیی، دیاریی‌کردنی مارکێرەکانی سەرەتانی وەکو: NSE ,SCC ,CYFRA CEA ، بە پێ پەرەسەندنی سەرەتان لە سیی‌یەکان‌و ئەندامەکانی‌تردا، نەخۆش بە نەشتەرگەریی، تیشک دەرمانیی، شیموتراپیی (بەکارھێنانی دەوا)  چارە دەکرێ.

ھەوی تەنیشتەپەردە/sî: ن:[ توێ] لەوە دەچێ دوکتور بە پێی نیشانەکان‌و گوێدان بە نیخەی سینگ، ئەم نەخۆشیی‌یە دیاری بکا. لە کاتی گوێدان بە نیخەی‌سینگ دەنگێک وەک سیڕەی بەفر لە ژێر پێدا دەبیسترێ. ھەروەھا دوکتور دەتوانێ لە ‌وێنەگرتن (بۆ دیاریی‌کردنی ھەوی تان‌و پۆی سیی‌یەکان یا سلی سیی‌یەکان)، تاقی‌کردنی خوێن (زۆر‌بوونی خڕۆکە سپیی‌یەکان یان نیشانەکانی شێرپەنجە لە خوێندا وەکو ٩-١٩ CA لە شێرپەنجەی شپیلک و١٢٥CA- لە شێرپەنجەی تۆودان دا) کەڵک وەرگرێ.[ ئینگـ : pleurisy or pleuritis

جەڵتەی سیی‌یەکان/sî: ن:[ توێ].[ ئینگـ : pleurisy or pleuritis
 .
ھەوی کتوپڕی بۆریچەکانی ھەناسە/sî: ن:[ توێ].[
چڵکی ویروسیی (لە سەدی ٩٠) وەکو ئادنۆویروس، کۆکساکی ویروس، ڕینوویروس،
چڵکی باکتریی‌یایی: ستافیلاکۆک، پنومۆکۆک، ھمۆفیلۆس،
چڵکی کارگیی،
گاز(بۆ وێنە ئامۆنیاک)، تەپوتۆز،
سورێژە، کۆخەرەشە.
نیشانەکانی ئەم نەخۆشیی‌یە کامانەن؟
ئێشی دەست‌و ڵاق، پشمین، یاو، قرچانەوەی چاو، ئێشی ماسولکەو جومگەکان، سەرئێشە،‌ گەروئێشەو دژواری لە خواردن‌و خواردنەوە، بەڵغەمی چڵکیی.
ئاڵۆزیی‌یەکانی ئەم نەخۆشیی‌یە کامانەن؟
برۆنشۆپنومۆنی(ھەوی ھاوکاتی بۆریچەکانی ھەناسەو سیی‌یەکان)،
خەراپترکردنی نیشانەی نەخۆشیی‌یەکانی‌تر وەک گیروگرفتی دڵ‌و ھەناسەیی. دوکتور بۆ دیاریی‌کردنی ئەم نەخۆشیی‌یە چ دەکا؟
بۆ دیاریی‌کردنی ئەم نەخۆشیی‌یە دوکتور دوای تێروانینی لەش، خوێن‌و خڵتەی نەخۆش بۆ تاقیکردنەوە دەنێرێ (زۆربوونی خڕۆکە سپیی‌یەکان لە حاڵەتی باکتریی‌یایی‌و کەم‌بوونی خڕۆکە سپیی‌یەکان‌و زۆربوونی لنفوسیتەکان لە حاڵەتی ویروسیی لە خوێندا دەبیندرێن). ڕادیۆگرافیی لە سیی‌یەکانیش دەکرێ.ئەم نەخۆشیی‌یە چۆن چارە ‌دەکرێ؟
ئامانجی سەرەکیی، چارەسەرکردنی نیشانەکانی ئەم نەخۆشیی‌یەیە:
پشوودان، تەب‌و ئازارشکێن وەک ئاسپرین‌و پاڕاستامۆل، دەرمانی کۆخە (کۆخەبڕ) وەکو پاراکۆدئین، دەرمانی خڵتە، ئانتی‌بیۆتیک لە حاڵەتی باکتریی‌یایی بوونی ئەم نەخۆشیی‌یەدا، ئانتی‌ویروسەکان وەکو ئامانتادین لە ‌حاڵەتی ویروسی‌بوونی ئەم نەخۆشیی‌یەدا.
.
ھەوی تان‌و پۆی سیی‌یەکان/sî: ن:[ توێ]. ھۆ و ھۆکارەکانی سەرەکیی ھەوی تان‌و پۆی سیی‌یەکان بریتین لە:
چڵک‌کردنی باکتریی‌یایی (ستافیلاکۆک، پنومۆکۆک، ھەمۆفیلوس ئینفڵۆنزا و …)،
چڵکی ویروسیی (ویروسی ئینفلۆنزای ئا و ب، سیتامگالۆویروس و …)،
چڵکی کارگیی ( کاندیدا، کریپتۆکۆکوس نیوفۆرمانس)، پنومۆسیتیس کارنی و میکۆباکتریی بە تایبەتیی لەو کەسانەی کە ھێزی بەرگڕیی لەشیان لاوازە،
تیشک دەرمانیی، سەکتەی سیی‌یەکان و …،
ئەم نەخۆشیی‌یە لەو کەسانەی کە باکتریی‌گەلێک وەکو پنومۆکۆک‌و ستافیلاکۆک ھۆی ئەون، بە شێوەیەکی کتوپڕ دەست‌پێدەکا‌و نیشانەکانی خوارەوە وەبەرچاو دەکەوێ: یاو، کۆخین، خڵت‌وچڵمی قاوەیی ـ سوور، ھەناسەبڕکێ، سینگ‌ئێشە لە کاتی ھەناسەکێشان‌دا، ماندوویی‌و لاوازیی.
ئەم نەخۆشیی‌یە لەو کەسانەی کە ویروس یان میکۆپلاسما ھۆی ئەوە،‌ ئارام دەست پێدەکا‌و ئەم نیشانانە دەبیندرێن:
سەرئێشە، ئێشی ماسولکە، یاو، کۆخەی ویشک.
لەو نەخۆشانەی کە بە ھۆی لژیۆنێلا تووشی ھەوی تان‌و پۆی سیی‌یەکان بوون نێشانەگەلێک وەکو: یاو، لەرز، سینگ‌ئێشە، کۆخەی ویشک، سەرئێشە، ئێشی ماسولکەو جومگە، زگ ئێشە، دڵتێکەڵاتن‌و ڕشانەوە وەبەرچاو دەکەون.ئاڵۆزیی‌یەکانی ئەم نەخۆشیی‌یە کامانەن؟
لەم نەخۆشانەدا مەترسیی سپسیس، ئابسە، کۆبونەوێ تراو یان چڵک لە تەنیشتەپەردە، ناتەواویی ھەناسەیی‌و جوێ‌بوونەوی دەلەمەی خوێن لە دیواری ڕەگ و ڕۆیینی لە گەڕانی خوێندا ھەیە.
دوکتور بۆ دیاریی‌کردنی ئەم نەخۆشیی‌یە چ دەکا؟
بۆ دیاریی‌کردنی ئەم نەخۆشیی‌یە دوکتور دوای تێروانینی لەش، خوێن‌و بەڵغەمی نەخۆش بۆ تاقیکردنەوە دەنێرێ (لە خوێندا زۆربوونی خڕۆکە سپیی‌یەکان و CRP- c-reactives protein دەبیندرێ)  پرۆتێئینێکە لە جەرگدا دروست دەبێ، زۆربوونی لە خوێندا نیشانەی ھەو و چڵکی لەشە.
برۆنشسکۆپیی
ڕادیۆگرافیی لە سیی‌یەکان دەکرێ، ھەروەھا بە یارمەتی دەزگای برونشسکۆپ  Bronchoskope بۆریجەبین ,تەماشای بۆریچەکان دەکرێ‌و نموونەبەرداریش لە سیی‌یەکان دەکەن.    
ئەم نەخۆشیی‌یە چۆن چارە ‌دەکرێ؟
چارەسەرکردنی ھەوی تان‌و پۆی سیی‌یەکان لە پێوەندیی لەگەڵ ھۆی پێکھێنەری نەخۆشیی‌یەکەیە. بۆ وێنە بۆ دەرمانی چەشنی باکتریی، بە پێ ناسینی باکتریی‌یەکە بە یارمەتی باکتریۆگرام، لە ئانتی‌بیۆتیکەکان کەڵک‌وەردەگیرێ..
ھەوی درێژخایەنی بۆریچەکانی ھەناسە/sî: ن:[ توێ] بە پێ ڵێکدانەوەی رێکخراوەی بێھداشتی جیھانی بەو حاڵەتەی کە نەخۆش لە ماوەی ٢ ساڵداو ھەر ساڵ بەڵانی‌کەم سێ مانگ تووشی کۆخین‌و خڵت‌ھێنانەوە بێ، ھەوی درێژخایەنی بۆریچەکانی ھەناسە دەکوترێ. لەم نەخۆشانەدا بۆریچەکان تووشی ھەو و وەرەمێکی نەگۆرو بەردەوام دەبن.
ھۆیەکانی ئەم نەخۆشیی‌یە کامانەن؟ 
جگەرەکێشان (سەتا نەوەدی ھۆی سەرەکیی ئەم نەخۆشیی‌یەیە)، تەپوتۆز‌و پیس‌بوونی ھەوای دەوروبەر، چڵکی دەزگای ھەناسە،‌ گازە سەمیی‌یەکان.
نیشانەکان ھەوی درێژخایەنی بۆریچەکانی ھەناسە کامانەن؟
کۆخین، خڵتە، نەفەس بڕکێ، بۆربوونەوەی رەنگی پێست، چونەسەرێی قورسایی لەش.
ئاڵۆزیی‌یەکانی ھەوی درێژخایەنی بۆریچەکانی ھەناسە کامانەن؟
ھەوی ھاوکاتی بۆریچەکانی ھەناسەوتان‌و پۆی سیی‌یەکان، ھەوی چڵکیی ڕێگای ھەناسە، ئاوسانی سیی‌یەکان.چاندنی خڵتەو ئانتی‌بیۆگرام بۆ دیاریی‌کردنی ھۆیەکان‌و دەسنیشان‌کردنی جەشنی دەرمان، بڕۆنشسکۆپیی‌و نموونەبەرداریی،ھەڵسەنگاندنی کارو فونکسیۆنی سیی‌یەکان.
تاقی‌کردنەوەی خوێن (لە کاتی ویروسیی‌بوونی ئەم نەخۆشیی‌یەدا، ڕادەی خڕۆکە سپیی‌یەکان کەم دەکا‌و لنفوسیتەکان زۆر دەبن، بە پێچەوانە لە کاتی باکتریی‌یایی بوون‌دا ڕادەی خڕۆکە سپیی‌یەکان زۆر دەکا) و گازەکانی خوێنی خوێنبەرەکان(ھاتنە خوارێ ٢ Po و زۆربوونی ٢ CO) لە کاتی ناتەاویی ھەناسەیی‌دا.
.

پسپۆری سی/sî: ن:[ توێ] پسپۆری سیپەلاك.

شێرپەنجەی سییەکان/šěrpencey sîyekan: نتـ:[ نخ][ شێرپەنجە+ ی+ سییەکان] باوترین ئەو جۆرە شێرپەنجەی کە لە پیاواندا هەن.[ ئینگـ : Cancer of the lungs (pulmonary Cancer)]

.

.

پێنۆڕی سییەکان

.

.

.

{

سەرچاوە :

د. کامەران ئەمین ئاوە

}

___________________

سی/sî: ن:[ ژمارە] ٣٠

:: سێ جار دەهـ،

:: شەش جار پێنج دەکاتە سی.

.

.

_____________________

سی/sî: ن:[ كباك] سێبەر، نیسێ.

سیبەر/sî: ن:[ كباك] سێبەر، نیسێ.{ گیو، ل، ٦١٣}

.

.

_______________________

سی/sî: ن:[ كباك] سهـ، سیهـ : باڵندەیێکی بۆر و گەورەیە.

.

.

_____________________

سی/sî: ن:[ کباش، ل] ئەڕا، بۆ، لۆ، چما.

.

.

.

.