پەل¹/pel: ن:[ توێ]

.

  نەشوناس   شوناس
 تاک  کۆ

تاک

 کۆ
شێوەزاری کرمانجی باکوور  ەک  ان  ەکە  ەکان
 شێوەزاری کرمانجی ناوەند  ێ ، ێک  ان  ەکە  ەکان
 شێوەزاری هەورامی

ێوە

 ێ ، ن  ێ  ەکێ

.

1 – لاق و دەست، باسكی گیاندار

:: لە چوارپەلان گۆی ساغە.

2 – باڵی باڵندە، پەری پەلوور

:: چوارپەلـی بەسایەوە.

3 – باسك و دەست، دەست و قاچ.

:: دەست و پەلت پیسە.

4 – پەلەوەز، پەلەفركێ

:: بەرەوكرێ پەل بووی ؟.

چوارپەل/čwarpel: نتـ: چوار ئەندام : گوزارشت لەدوو دەست و دوو پێ دەكات.

پەلبزاوتن/pelbizawtin: كتن: [ پەل+ بزاوتن] دەست بزاوتن، دەست كردنەوە، جوولەكردن.

پەلبەستە/pelbeste: ئانتـ:[ پەل+ بەست( بەستن)+ ئە]

1 – دەست بەستراو.

2 – گرفتار، ئەسیر.

پەلبەستن/pelbestin: ئانتـ:[ پەل+ بەستن] دەستبەستن.

پەلپەلان/pelpelan: نتـ:[ ئەردە] پەلهاویشتن بۆ یەكتری، پەلەشڕی، پەلەفڕكێ.

پەلسڕبوون/pelsiřbǔn: نتـ:[ نخ] نەخۆشییەكە، لە ناوچەیەك یا خاڵێك لە پەنجە، دەستەكان و بنقۆڵ دەدات و سڕ، بێهەستی دەكات، ماسوو لكەكان ڕەق دەبێت وهەندێك جار بە ئازارەوە دێت و پێستەكەش ڕەنگی زەرد هەڵدەگەڕێت.[ لا : acroparesthesia].

پەلگەورەبوون/pelgewrebǔn: نتـ: نەخۆشییەكە، كە دەبێتە هۆی گەورەتربوونی دەست، پێ ودەم وچاوی مرۆڤ. سەرئێشە و ئازاری ماسوولكە و پەشێوی هەستەكان لە نەخۆش دەردەكەوێت، ئەم نەخۆشییە لە زۆربوونی ئەم هۆرمۆنەوەدێت [ ل ا: acromegalia].

پەلپسكیان/pelpiskyan: كتن:[ ئەردە][ پەل+ پسكیان] باڵ شۆڕبوونەووە.

پەلدان/peldan: كتن:[ پەل+ دان] پەلهاویشتن، بلاوبوونەوە.

پەلەكوتێ/pelekutě: نفا:[ پەل(دەست)+ ئە +كوتێ(كوتان)] پەل كوتان: دەستكوتانی كوێر یا چاوساغ لە تارییكیدا.

پەلكوتان/pelkutan: كتن: تەقەلاكردن، پەلەپر ووزە، پەلەفركێ :

1 – جوولانێكە لە كاتی تەنگانەدا.

2 – جوولانی هەرەدواییە، لە كاتی گیانداندا.

3 – [مجـ] بریتییە لە ڕەنج و تێكۆشان.

پەلكوتاندن/pelkutandin: كتپ:[ پەل+ كوتاندن] هەوڵدان، دەستكوتان، تەلاش، تەقەلاكردن.

پەلكونانن/pelkunanin: كتپ: پەلكوتاندن.

پەلكین/pelkîn: كتن:[ كباك] خۆكورووژم هەڵێنان، خۆوێكهێنان، بەچوارپەلان ڕۆیشتن.

پەلگرتن/pelgirtin: كتپ:[ پەل+گرتن]

1 – دەستگرتن.

2 – [مجـ] یارمەتیدان، هاریكاری كرن.

پەل هاویژتن/pelhawîjtin: كتن:[ پەل+ هاویژتن] پەلوپۆكردن، پێدرێژكردن.

پەلهاویشتن/pel hawîŝtin: كتن : پەلدان.

.

پەل/pel: ن:[ توێ] خێزان : کۆمەڵێک زیندەوەر کە لە یەک ڕەگەز بن، لە هەندێک ڕەوشتدا لە یەکتر بچن. [ ئینگـ : familiy][ لا :  idea – ] 

زیندەوەری بێ پەلوپۆ/zîndewerî bê pel û po: نتـ: [ زیند][ ئینگـ : Zooplankton ]

پەلی /pelî: نتـ: [ ئینگـ : ] 

.

پەلی ئاژدیهایییەکان/pelî: نتـ:[ پەلی+ ئاژدیها+ یییەکان] [ ئینگـ : viperidea .

پەلی بالانیەکان/pelî: نتـ:[ پەلی+ بالانیەکان] جۆرە نەهەنگە بێ ددانەکان. [ ئینگـ : balaenidea

پەلی بۆقییەکان/pelî boqîyekan: نتـ:[ پەلی+ بۆق+ ی+ یەکان] [ ئینگـ : Ranidea

پەلی پشیلەیییەکان/pelî: نتـ: [ پەلی+ پشیلە+ ییەکان] پشیلە و پلنگ. [ ئینگـ : Felidea

پەلی زەردەواڵەیی یەکان/pelî: نتـ: [ پەلی+ زەردەواڵە+یی یەکان][ ئینگـ : vespidea] 

پەلی قۆرییەکان/pelî: نتـ: [ ئینگـ : agamidae ] 

پەلی کڵاوکوڕەکان/pelî: نتـ: [ ئینگـ : alaudidea]

پەلی کوللەحاجییەکان/pelî: نتـ: [ ئینگـ : aeshnidae ]

پەلی گەوزەنەکان/pelî: نتـ: ئاسکەکان. [ ئینگـ : cervidea]

پەلی مارمێلکەییەکان/pelî: نتـ:[ پەلی+ مارمێلکە+ ی+ یەکان] [ ئینگـ : lacertidea  

پەلی ماسی گڕەکان/pelî: نتـ: [ ئینگـ : alcedinidae

پەلی مەیموونەکلکدارەکان/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ] 

پەلی مشکەکوێرەکان/pelî: نتـ: [ ئینگـ : spalacidea

پەلی مێش مازوو/pelî: نتـ:[ پەلی+ میش مازوو] [ ئینگـ : cynipidea

پەلی ووشترییەکان/pelî: نتـ:[ پەلی+ ووشتر+ ییەکان] ووشتر و لاما …هتد. [ ئینگـ : camelidea

 

پەلی کوندەبەبووەکان/pelî: نتـ: [ ئینگـ : strigidea] 

پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ î: نتـ: [ ئینگـ : ] پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ î: نتـ: [ ئینگـ : ] پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ]  پەلی/pelî: نتـ: [ ئینگـ : ] 

.

.

_________________________

پەل²/pel: ن:[ ڕوو]

1- لكی دار

:: گەلای بەپەلی دارەكانەوەنەهێشت.

2 – دڕكی دار، چقڵ

:: پەڵێكم لە قاچ ڕا چووە.

3 – قڵێشەدار.

4 – گەلا، بەڵگ، پەڵك

:: پەلوپۆ.

پەلداكوتان/pelǔpo: كتن:[ پەل+داكوتان] خۆگرتن و ڕیشە داكوتانی گیا.

پەلوپۆ/pelǔpo: نتـ: لقوپۆی دار و درەخت.

پەلوپۆكردن/pelǔpokirdin: كتپ: تەشەنەكردن، زۆربوون.

پەلوپۆكردنەوە/pelǔpokirdinewe: کتپ:

پەلوپووكردن/pelǔpǔkirdin: كتن:

1 – خونچەكردن

2 – جیاكردنەوە.

3 – پارچەكردن.

.

.

__________________

پەل³/pel: ن:

1 – بەرانبەری قوول

:: دەوری پەلە.

2 – پارچە جلك و ئەسباب

:: كەلوپەل.

3 – دەستە، پۆل.

4 – سكل، پۆڵۆ، پەنگر، پەن، چڵۆسكە، پەرەنگ.

5 – پارچە، پاژ

:: پەلێكم لەو نانە بۆ بكەوە.

6 – پەڕێك قاقەز : كە دوو لاپەڕەیە.

7 – تەڵە، داو، رووشە.

بەپەلەوەكردن/bepelewekirdin: كتپ:[ بە+ پەل+ ئەوە+ كردن] تووشی داو و تەڵەیێكی كردن.

پەلەپەلە/pelepele: نتـ:[ پەل+ ئە+ پەل+ ئە] پەڕەپەڕە، تۆتۆ، تووێ تووێ، پەردەپەردە.

پەلپەل/pelpel: ئانتـ:[ پەل+پەل]

1 – پلپل، پارچەپارچە.

2 – ئاخۆتنێكە كە تێكەڵ و پێكەڵ بێت، مرۆڤ تێینەگات.

3 – [دەنگ] قوڵتەقوڵتی كولاندن.

پەلپەلبوون/pelpekbǔn: كتن:[ پەل+ پەل+بوون] پارچەپارچەبوون.  

پەلپەلكردن/pelpekkirdin: كتپ:[ پەل+پەل+ كردن] پارچەپارچەكردن، لەت و پەت كردن.

.

.

______________________

پەل 4 /pel: ن:[ واز]

1 – دەرخك، هەلووك، قەلبە: دارێكی كورتە هەردووسەری پەلن.

پەلكردن/pelkirdin: كتپ: كەلكردن، قەلكردن، پەیكردن، بڕینەوە : هەڵپردواتنی سەری هەلووك و پێنووس و ئیتری بڕاوی وەك نووكە قەڵەم.

.

.

__________________________

پەل 5 /pel: ن:[ سەز] پلەیەكە لە پلەكانی ژمارەی لەشكری كوردی

:: سەرپەل.

.

.

________________________

پەل 6 /pel: ن:[ جێۆ]

1 – تیرەیەك لە هۆز و عەشرەت.

2 – شیو، شێوەڵە، دۆڵ، درەی نێوان دوو شاخ.

.

.

_________________________

پەل 7 /pel: ن: [ كەش] شەپۆل، هەستانەوەی ئاو كە لەبەرد بدات.

.

.

_________________________

پەل 8 /pel: ئان: چوختی، بێشەرم.

.

.

.

.

.

.