ب/ b / B    :  دووه‌مین تیپه‌ له‌ زمانی کوردی هه‌م به‌ڕێنووسی عه‌ره‌بی، ڵاتینی، کیرلیکی، جیلوه‌ و ئاڤیستایی (دینکه‌رد)بێت.

[ هاوێژی ئه‌م تیپه‌ به ‌ئه‌م كلۆجه‌ ده‌بێت: ده‌م ده‌قوچێت، زار به‌ مه‌ڵاشووی خواره‌وه‌ ده‌نووسێت، باده‌كردن له‌ قوورگه‌وه‌ بۆده‌ره‌وه‌ی ده‌م]

1- ئه‌م تیپه‌ یه‌که‌مین پیته‌ له ‌پیته ‌ده‌نگدارەكانی زمانی کوردی.

2- وه ‌به ‌پیتێكی لێوی ده‌ژمێردرێت یا ده‌نگێکی لێوی ئاوازداره‌، فۆنێمێکی ته‌گه‌ره‌ی (obstrement) که‌ به ‌سه‌ر لێو گۆده‌کرێت و ئاوازداره‌.

3- له ‌ڕێنووسی عه‌ره‌بی له‌ وێنه‌ی ئه‌م پیته‌ له‌ کوردییدا پیتی( ت، پ)ـه‌، وه ‌له‌ نووسیندا هه‌روه‌ک به‌ پێی رێنووسی، وه‌ به‌گوێره‌ی ژمێره‌ی ئه‌بجه‌دی ده‌كاته‌( 2 ) له‌ عه‌رووزی شیعردا به‌كارده‌هێندرێت. ئه‌م پیته ‌چوار شێوه‌ی هه‌یه‌ به‌ پێی ڕێنووسی عه‌ره ‌بی[ بـ ، ـبـ ، ـب ، ب]وه‌ به‌ هه‌موو پیته‌کانه‌وه‌ ده‌نووسێت.

4- وه‌ هێندێك گۆرانكاری له‌نێوان پیتی ( ب) له‌ گه‌ڵ ( پ، ڤ، م ، و)دا هه‌یه‌، وه ‌پتر ئه‌م دیارده‌یه‌ له ‌نێوكرمانجی خواروو و گه‌رمیانیدا به‌دی ده‌كرێت. وه‌ هه‌روه‌ها له‌ گه‌ڵ ‌فارسیدا بۆ نموونه‌

1- باڵتۆ _ پالتۆ.

2- تاب _ تاڤ _ تاو.

3- بژۆڵ _ مژۆڵ، بێشه‌ _ مێشه‌، بڕبه‌ند _ مڕبه‌ند.

4- بازی – وازی، ئاب – ئاو.

.

.

____________________________________

ب/b:

1-  یه‌که‌مین پێشگره‌ له‌ ووشه‌ ڕێزی پیتی بێ له‌ زمانی کوردییدا، که‌ ده‌چێته‌ سه‌ر ڕه‌گی چاووگ و ده‌یکات به‌ باری داخواز

:: بڕۆ  ( ب+ ڕۆ : ڕۆیشتن)

:: بزان ( ب+ زان : زانین).

:: بگێر ( ب+ گێڕ : گێران)

:: بخۆر ( ب+ خۆ : خواردن)

:: بكوژ  ( ب+ کوژ : کوشتن ) ڕه‌نگی (مبالغه‌)ی پێوه‌یه‌.

:: بنووس ( ب+ نووس : نووسین

:: بخوێن ( ب+ خوێن : خوێندن)

2 -

:: چوون – چوو : بچوو( بچۆ)

:: شووشتن – شوو : بشو( بشۆ)

3-  ئه‌گه‌ر

:: بباریبایه‌ خۆش بوو،

:: بچیه‌ شاركاری هه‌یه‌؟.

4 – ئامراز (بلوێر، بلوور: ئامرازی لووراندنه‌وه‌).

.

.

________________________________

ب /b:

: ئمـ:[ له‌ کرمانجی باکووردا به‌رامبه‌ر به‌( به‌)ی سۆرانی دێت]

1- رێچکه‌ی رووداو به‌ره‌و بکه‌ر ده‌ست نیشان ده‌کات. وه ‌دۆخی تیان و شوێن پیشان ده‌دات، هه‌روه‌ها گۆڕانی برایش ده‌خاتهاوو.

2 – به‌پێی واتای[ کار] ده‌گۆڕێت، رێچکه‌ی کار له‌ هه‌ردوو دیالێکته‌ که‌وا هه‌میشه‌ یه‌ک چین نین.

:: به‌ز ب کتک ده‌سپێڕڕێت ؟.

:: ب ده‌نگی مه‌ڵاباڤه‌رناکات

:: ب زه‌ریناکه‌رێ باڤه‌ردکات {په‌ندی پێشینان}.

.

.

_______________________________

… ب …/ …..b….: ئمـ:

1 – ده‌که‌وێته‌ نێوان دوو ناوه‌وه‌ و پێوه‌ندی دیارخه‌ری ده‌رده‌بڕێت.

::  ژنی به ‌مێرد

::  پرسیاری به‌جێ

2 – : ئاک:[ کباك] ئاوه‌ڵکاری تێکه‌ڵ به‌ هۆی دووپاتکردنه‌وه‌ی نێو و ژماره‌ به‌ یارمه‌تی ئامرازی پێوه‌ندی( ب) له‌ کرمانجی، و (به‌) له‌ سۆرانی دا و (په‌ی) له‌ کرمامجی دا  داده‌ڕێژێت.

: ….. به‌……( سۆرانی)

….. په‌ی…. ( کرمانجی)

3 – له‌ دیاره‌ی بوونی ئامرازی ب / به‌ له ‌نێوان ئه‌و ووشه‌ دووباره‌کراوانه‌ی واتای شوێن و کات ده‌به‌خشن

{ تێبـ:  بوونی ئه‌م ئامرازه‌ به‌به‌رده‌وام بوونی ڕووداو ده‌گه‌یه‌نێت }

:: رۆژ ب رۆژ

:: ده‌ست به ‌ده‌ست

:: مال ب مال

:: پێ به ‌پێ.

4 -

:: یه‌ک ب یه‌ک.

:: دوو ب دوو.

:: سێ ب سێ.

:: چار ب چار.

.

.

_________________________________

ب……ه‌وه‌/b ….. ewe:

: ئمـ: کرمانجی باکوور

:: هه‌ر یه‌ک ب ئالێکه‌وه‌ دچوو.

:: هه‌ر یه‌ک به‌ڵایه‌که‌وه‌ ده‌چوو.

.

.

___________________________

ب……بوون/b…..bǔn:

له‌ سۆرانی دا له‌ گه‌ڵ کاری (بوون) دا به‌کارده‌هێندرێت و له‌ و کاته‌دا ده‌بێت، که‌ بارێکی نوێ وه‌ یان بابه‌تێکی نوێ بێته‌کایه‌وه‌.

:: هه‌زاران بوون به‌ قوربانی دەو‌لەتی بۆگه‌ن.

:: ترێ ده‌بێت به‌ مێوژ.

:: ئاو ده‌بێت به‌ سه‌هۆڵ.

.

.

____________________________

ب …… ڤا/b…..va : ئاک:

:: ده‌ردێ قه‌ڵایێ ڤه‌کرد ب عه‌سکه‌رڤا ده‌رکه‌ت

.

.

____________________________

ب…… را/b …..ra : ئاک:

:: گازی خورته‌کی کرد ب من ڕا شاند و ئانی مه‌ل وێ به‌رده‌ری.

.

.

_____________________________

ب……ی/b …..î

: ئاک:[ کباك][ بۆ پێک هێنانی ئاوه‌ڵکاری چۆنێتی: پێکهاته‌یه‌که‌ له‌ ئامرازی په‌یوه‌ندی( ب: کرمانجی) + ئاوه‌ڵناو+ ی]

به‌……ی.

:: ب دۆستی.

:: ب هه‌ڤاڵتی.

:: ب کوردی.

:: ب دژمناتی.

{ تێبـ: پۆرفیسۆر ک ک کورد ۆیف: ده‌ڵێت له‌ کرمانجی دا دوو شێوه‌ی پاشگری  دیکه‌یش هه‌ ن وه‌ک له‌ بری ( ی) ئه‌وانیش( کی)( انی)}

1 – : ب … کی

:: ب کرمانجکی.

:: ب رووسکی.

:: ب فله‌کی.

:: ب فارسکی.

:: ب گورچکی.   

{ ڕه‌نگه‌ ماموه‌ستا باسی دیالێکتێکی یان شێوازێکی کرمانجی ناو سۆڤێت بکات}.

2 – : ب ….انی

:: ب ژنانی.

:: ب مێرانی.

:: ب کورانی.

:: بترکانی.

.

.

.

.