نەخۆش/nexošî: ئانتـ:[ نخ][ نە+ خۆش] ناساز، ناساغ : . [ ئینگـ : Patient, Sick person ،Bad ] .

نەخۆش كه‌وتن/ nexoš: نتـ:[ نە+ خۆش+ی] ناساز بوون. [ ئینگـ : ]Become (fall, be taken) ill

نەخۆشی/nexošî: نتـ:[ نەخۆش+ی]

1 – ناساخی بریتییە لە ناسازی لەش یان دەروون، کە بەهۆی پەرۆشی، تێکچوون و ئاڵۆزی کارکردی لەش و دەروون لە نەخۆشدا ڕوو دەدات. نەخۆشی لەگەڵ بڕێك دۆخی پزیشکی وەك ماندوویی، لاوازی، بێحاڵی و خەمباری جیاوازە. هۆکاری نەخۆشی دەتوانێت دەرەکی ( وەك : بەکتریا، لاکوت، بەدبژیوی و …) یان ناوەکی ( وەك : فرەکاری تیرۆئید، شەکرە و …) بێت. نەخۆشی دەتوانێ زکماکی ( وەك : کۆنیشانی تێرنێر ) یان جینیتیکی (وەك : ئەلمیانیسم ) بێت. هەروەها نەخۆشی تووش یان کۆن، گیرۆ یا ناگیرۆیە. هەر نەخۆشیێت بە ژمارەیەك نیشانە ( نیشانەی نەخۆشی و نیشانەی پزیشکی ) دەردەکەوێت و دەناسرێتەوە. چارەسەریی و ناسینەوەی نەخۆشی لە ئەستۆی پزیشکە. [ ئینگـ : Disease] .

2 – ئازار، ژان، دەرد، ئێش، نەخۆشین.  [ ئینگـ : Malady] .

3 – [ ئینگـ : Complaint, Affliction]

نه‌خۆشیزا/ nexošî: نتـ:[ نەخۆشی+ زا] ناساقكه‌ر.[ ئینگـ : Pathogen]. 

.

نەخۆشییە بەکترییەکان/ nexošî: نتـ:[ نەخۆشی ]

نەخۆشییە چڵکییەکان/ nexošî: نتـ:[ نەخۆشی+ ]

نەخۆشی خەوتوو (in-patient)

نەخۆشی دەرەکی (out-patient)

نەخۆشیی درم/ nexošî: نتـ:[ نەخۆشی+ ]

چاو

نه‌خۆشییه‌كانی ژنانه /nexošî: نتـ:[ نە+ خۆش+ی][ ئینگـ : Genecology]

نەخۆشیزانی شانەکان (Histopathology)

نەخۆشییەکانی گرێ ( ئۆنکۆلۆژی)/ nexošî: نتـ:[ نەخۆشی+ ]

.

ئالزامیر/nexošî: نتـ:[ نەخۆشی] . [ ئینگـ : Alzheimer´s disease] .  

ئاهۆی گشتی/nexošî ahoy gištî: نتـ:[ نەخۆشی+ ئاهۆی گشتی] پاندێمی : بەدۆخێك دەگووترێت کە تێیدا نەخۆشییەکی بۆگەنی( عوفوونی) لە نێوان چەندین کیشوەر یان بەتەواوی جیھاندا بڵاوبێتەوە. [ ئینگـ : Pandemic] .  

بەدەستھاتەکانی کۆخ

پاكولای/ nexoš: نتـ:[ نە+ خۆش+ی][ ئینگـ : ]

په‌تایی/nexošî: نتـ:[ نەخۆشی+ پەتا+ یی][ ئینگـ : Infectious disease]

 پێست

پێستە/ nexoš: نتـ:[ نە+ خۆش+ی][ ئینگـ : ]

تاریی بینایی/nexošî: نتـ:[ نە+ خۆش+ی][ ئینگـ : Amblyopia]

تەشەنا/tešena: نتـ:[ نەخۆشی] بریتییە لە تێچوون، بڵاوەبوون و گەشەکردنی میکرۆب و مشەخۆر لە برین یا ئەندامێکی زیندوو (میواندار). ئۆرگانیسمی میکرۆبی، جەستەی خانەخوێ دەکاتە خوانی بژیوی خۆی و تێدا دەگەشێتەوە و پەرە دەستێنێت. ھۆکارەکانی تەشەنا بریتین لە جۆرەکانی مشەخۆر، ڤایرووس، پریۆن و کارگ و…. . کۆئەندامی بەرگریی جەستەی نەخۆش بە شێوەی ئاسایی لەگەڵ ئەم میوانە بیانییەدا بەربەرەکانێ دەکا. بەم ھۆیەوە لە قۆناخەکانی سەرەتاییدا دیاردەی ھەو کردن ڕوودەدات.[ ئینگـ : Infection] . 

تووشبوونە ھەڵپەرستەکان 

توێژفڕێدان/nexošî: نتـ:[ نەخۆشی] سوریاپسیس. [ ئینگـ : Psoriasis] .  

جمگەكان/ nexoš: نتـ:[ نە+ خۆش+ی][ ئینگـ : ]

جومگه/nexošî: نتـ:[ نەخۆشی] . [ ئینگـ : Podarga] .  

خه‌مۆكه/nexošî: نتـ:[ نەخۆشی] داهێزان، ڕه‌شه‌بینی. [ ئینگـ : Depression] .  

خورشت/ nexoš: نتـ:[ نە+ خۆش+ی][ ئینگـ : ]

دەردەماسی/nexošî derdemasî: نتـ:[ نخ][ دەرد+ ئە+ ماسی] نەخۆشییەکی زگماکییە تووشی مرۆڤ دەبێت، توێخی سەرەوەی زبر دەبێت و توێکل فڕێ دەدات.[ ئینگـ  : Ichthosis]

دەروونی/nexošî: نتـ:[ نەخۆشی+ دەروونی] سادار. [ ئینگـ : Psychopath] . 

درێژخایه‌ن/nexošî: نتـ:[ نەخۆشی+] نه‌خۆشیی كرۆنیك . [ ئینگـ : Chronic desease] .  

دیزانتری/ nexoš: نتـ:[ نە+ خۆش+ی][ ئینگـ : ]

 رۆماتۆلۆجی و شیاندنەوەی پزیشکی

ڕێباری/nexošî:نتـ:[ نەخۆشی] . [ ئینگـ : Travel (motion) sickness] .  

سەدەف/ nexoš: نتـ:[ نە+ خۆش+ی][ ئینگـ: psoriasis]

سكچوون/ nexoš: نتـ:[ نە+ خۆش+ی][ ئینگـ : ]

سكچوونی كوتوپڕ بە ئێش/ nexoš: نتـ:[ نە+ خۆش+ی][ ئینگـ : ]

سەرڕووتانەوە/ nexoš: نتـ:[ نە+ خۆش+ی] [ ئینگـ: Alopécie]

سوورەتا/ nexoš: نتـ:[ نە+ خۆش+ی][ ئینگـ : ]

سیل/nexošî: نتـ:[ نەخۆشی+ سیل] له‌ڕی، لاوازی. [ ئینگـ : Consumption] .  

 سییەسۆكان/ nexoš: نتـ:[ نە+ خۆش+ی][ ئینگـ : ]

شه‌كر/nexošî: نتـ:[ نەخۆشی] ده‌یا‌بێت. [ ئینگـ : Diabetes] .

شکانی ئێسک  

شێرپەنجە/nexošî šêrpence: نتـ:[ نەخۆشی+ شێرپەنجە] نەخۆشییەکی ترسناكی ناسراوە. شێرپەنجە ساڵانە زۆرێك لە خەڵك دەکوژێت لە ھەموو جیھان، بەڵام ھەوڵێکی دڵخۆشکەر ھەیە، چەند ملیۆن لە خەڵکی شێرپەنجەیان ھەیە و ھێشتاش دەژین. نەخۆشی شێرپەنجە پتر لە 100جۆری جیاواز دەگرێتەوە کە ھەموو بەشەکانی لەش ئەگەری تووشبوونیان ھەیە پێیەوە لە هەموو لەشی مرۆڤێکدا هەیە. بەڵام ھەموو جۆرەکانی شێرپەنجە یەك سیفەتی وەك یەکیان ھەیە ئەویش بریتیە لە ئەو خانەیەیەی کە تووشی شێرپەنجە دەبێت کۆنتڕۆڵیان لەدەست دەدەن.[ لا : malign tumor eller malign neoplasi ][ ئینگـ : cancer]

فه‌ره‌نگی/nexošî: نتـ:[ نە+ خۆش+ی][ ئینگـ : Syphilis]

کەژۆک

كلامیدیا/ nexoš: نتـ:[ نە+ خۆش+ی][ ئینگـ : ]

كۆكەڕەشە/ nexoš: نتـ:[ نە+ خۆش+ی][ ئینگـ : ]

كولێرا/ nexoš: نتـ:[ نە+ خۆش+ی][ ئینگـ : ]

گرانەتا/ nexoš: نتـ:[ نە+ خۆش+ی][ ئینگـ : ]

 گرێ

گێره‌و‌ی/nexošî: نتـ:[ نە+ خۆش+ی] گوازه‌ره. [ ئینگـ : Contagious disease]

گێره‌وه‌ی (درمی) زایه‌نیه‌كان /nexošî: نتـ:[ نەخۆشی+ ]. [ ئینگـ : Sexually transmitted disease ] .

لاڕەشە/ nexoš: نتـ:[ نە+ خۆش+ی][ ئینگـ : ]

لێڵڕەنگی

ماشاو

مه‌لاریا/nexošî: نتـ:[ نەخۆشی] نه‌خۆشیێكی گه‌رمه‌سێری به له‌رزه‌تا و سه‌رمای سه‌خت. [ ئینگـ : Malaria] .  

 مێشک و دەمار

ناوپۆشە سۆی دڵ/ nexoš: نتـ:[ نە+ خۆش+ی][ ئینگـ : ]

وەناق/ nexoš: نتـ:[ نە+ خۆش+ی] دەگمەنەكان ڤایرۆسییەكان گشتییەكان  [ ئینگـ : ]

هاری/nexošî: نتـ:[ نەخۆشی] راژ : گه‌ستنی سه‌گی هار . [ ئینگـ : Rabies] .  

هاری مانگا/nexošî: نتـ:[ نەخۆشی] . [ ئینگـ : Mad cow disease, Jackosberg disease] .  

 هەناو

.

.

.

نەشتەرگەری و نەخۆشییەکانی

نەشتەرگەری روو و شەویلاگ

نەشتەرگەری رێککاری و جوانکاری

نەشتەرگەری قوڕگ و گوێ و لوت

نەشتەرگەری گشتی

نەشتەرگەری گورچیلە و میزەڕۆ

نەشتەرگەری هەناوی

 

 

 

 

 

 

 

 

سەنتەری هەرس و جگەر

 

بەشی قەستەرەی دڵ

چاندنی گورچیلە

چاندنی گلێنە

چاندنی لولپێچی گوێ

خوێن شوشتن (هیمۆدایالیزە)

هاڕینی بەردی گورچیلە بە شۆکوەیڤ (Lithotripsy)

چارەسەری گرێ بە تیشك

وێنەگری بەزرنگانەوەی موگناتیسی (MRI)

وێنەگری بە سی تی (CT Scan)

مەمۆگرافی

پشکنینی هۆرمۆن

چاندنی میکرۆبەکان

کیمیاگەری بەرگری شانەکان (Immunohistochemistry).

دیکە پێنۆڕییە ( نازور – Endoscopy)

پێنۆڕی سورێنچک

گەدە

دوازدەگرێ

پێنۆڕی کۆڵۆن

پێنۆڕی سییەکان

خه‌وتن له نه‌خۆشخانه‌

دەرمانخانەی ئێشکگر

دەرمانخانەی دەرەکی

پشکنینی یورۆداینامیک

هیمۆدایالیزە (خوێن شوشتن)

چاندنی گورچیلە

هاڕینی بەردی گورچیلە (لیسۆتریپسی)

چارەسەری بە تیشک (لینیەر)

چارەسەری کیمیایی

پێنۆڕی کۆڵۆن

پێنۆڕی سورێنچک وگەدە

پێنۆڕی سییەکان

نەشتەرگەری بچووک

نەشتەرگەری گه‌وره‌

بانکی خوێن

تاقیگەی ئێشکگر

خزمەتگوزارییەکانی تاقیگەی رۆژ

هێڵکاری بیستن

هێڵکاری دڵ

هێڵکاری مێشک و دەمار

مەمۆگرافی

دۆپلەر

پشکنین بە سۆنار

وێنەگرتن بە سی تی

وێنەگرتن بە زرنگانەوەی موگناتیسی

وێنەگرتن بە تیشکی ئێکس

چاودێری چڕ

خزمەتگوزارییەکانی نەخۆشی دەرەکی

تاقیگەی دەرەکی

خزمەتگوزارییەکانی تیشکناسی.

بەشی نەشتەرگەری دڵ و سینگ

بەشی نەخۆشییەکانی سینگ و هەناسە

بەشی سڕکردن

هۆبەی بانکی خوێن

بەشی نەخۆشییەکانی دڵ

سەنتەری راهێنانی پزیشکی

بەشی دەرمانخانە و کۆگاکان

بەشی تیشکناسی

بەشی تاقیگە

سەنتەری چارەسەری شێرپەنجە

سەنتەری هەرس و جگەر

بەشی رۆماتیزم و شیاندنەوەی پزیشکی

بەشی نەخۆشییەکانی پێست

بەشی نەخۆشییەکانی مێشک و دەمار

بەشی نەخۆشییەکانی هەناو

بەشی نەشتەرگەری روو و شەویلاگ

بەشی نەشتەرگەری و نەخۆشییەکانی چاو

بەشی نەشتەرگەری قوڕگ و گوێ و لوت

بەشی نەشتەرگەری رێککاری و جوانکاری

بەشی نەشتەرگەری گورچیلە و میزەڕۆ

بەشی نەشتەرگەری گشتی

راوێژکاری قەستەرەی دڵ و بۆڕییەکانی خوێن

خه‌وتن له نه‌خۆشخانه‌

دەرمانخانەی ئێشکگر

دەرمانخانەی دەرەکی

پشکنینی یورۆداینامیک

هیمۆدایالیزە (خوێن شوشتن)

چاندنی گورچیلە

هاڕینی بەردی گورچیلە (لیسۆتریپسی)

چارەسەری بە تیشک (لینیەر)

چارەسەری کیمیایی

پێنۆڕی کۆڵۆن

پێنۆڕی سورێنچک وگەدە

پێنۆڕی سییەکان

نەشتەرگەری بچووک

نەشتەرگەری گه‌وره‌

بانکی خوێن

تاقیگەی ئێشکگر

خزمەتگوزارییەکانی تاقیگەی رۆژ

هێڵکاری بیستن

هێڵکاری دڵ

هێڵکاری مێشک و دەمار

مەمۆگرافی

دۆپلەر

پشکنین بە سۆنار

وێنەگرتن بە سی تی

وێنەگرتن بە زرنگانەوەی موگناتیسی

وێنەگرتن بە تیشکی ئێکس

چاودێری چڕ

خه‌وتن له نه‌خۆشخانه‌

دەرمانخانەی ئێشکگر

دەرمانخانەی دەرەکی

پشکنینی یورۆداینامیک

هیمۆدایالیزە (خوێن شوشتن)

چاندنی گورچیلە

هاڕینی بەردی گورچیلە (لیسۆتریپسی)

چارەسەری بە تیشک (لینیەر)

چارەسەری کیمیایی

پێنۆڕی کۆڵۆن

پێنۆڕی سورێنچک وگەدە

پێنۆڕی سییەکان

نەشتەرگەری بچووک

نەشتەرگەری گه‌وره‌

بانکی خوێن

تاقیگەی ئێشکگر

خزمەتگوزارییەکانی تاقیگەی رۆژ

هێڵکاری بیستن

هێڵکاری دڵ

هێڵکاری مێشک و دەمار

مەمۆگرافی

دۆپلەر

پشکنین بە سۆنار

وێنەگرتن بە سی تی

وێنەگرتن بە زرنگانەوەی موگناتیسی

وێنەگرتن بە تیشکی ئێکس

.

.

.