دۆشاو/došaw: ن:[ خوار][ دۆش( دۆشین)+ ئاو] دۆشاڤ، شۆک : ئاوی میوە وەک ترێ یان گوشراوی خورما کە بە شێوەی کوڵاندن خەست کرابێتەوە.

:: دۆشاو بەرهەمهێنان، جووڵە ئابووری ‌و كشتوكاڵییەكانی پێش دەخات.  ‌‏

دۆشاومژە/došawawmije: نتـ:[ توێ] ئالخواج، قامکی شاه. ( پەنجەی هیماپێکردن) بە تەنیشت پەنجەگەورەی دەستەوەیە.

.

دۆشاوی ئاوتەماتە/došawî awtemate: نتـ:[ خوار] دۆشاوی تەماتە.

::  كارگەی بەرهەمهێنانی دۆشاوی تەماتە.

دۆشاوی بیبەری تیژ/došawî tirê: نتـ: [ خوار] دۆشاوی بیبەری تیژ له‌ گۆشتی دەلووبیبەری تیژی نوێ و سرووشتی كۆدەکرێتەوە لە ڕێگای وەبەرهێنان ئامادەدەکرێت وەک هەویر( معجون)، سوودی لێوەردەگیرێت لە چێشت لێنان.

دۆشاوی بیبەری شیرین/došawî tirê: نتـ:[ خوار] دۆشاوی بیبەری شیرین له‌ گۆشتی دەلووبیبەری شیرینی نوێ و سرووشتی كۆدەکرێتەوە لە ڕێگای وەبەرهێنان ئامادەدەکرێت وەک هەویر( معجون)، سوودی لێوەردەگیرێت لە چێشت لێنان.

دۆشاوی تەماتە/došawî tirê: نتـ:[ خوار] دۆشاوی ئاوی ته‌ماته‌ی، گووشراوی ئاوی تەماتە : له‌ گۆشتی ته‌ماته‌ی نوێ و سرووشتی كۆدەکرێتەوە لە ڕێگای وەبەرهێنان ئامادەدەکرێت وەک هەویری تەماتە( معجون)، سوودی لێوەردەگیرێت لە چێشت لێنان.

دۆشاوی ترێی سپی/došawî tirêy sipî: نتـ:[ خوار] ترێ لێدەکرێتەوە، سێ تا چوار ڕۆژ دەهێڵرێتەوە بۆ ئەوەی ئاوی تێبکەوێت تا بۆ گوشین خۆش بێت. لە کاتی ترێ گوشیندا گڵی بەسەر ترێیەکەیەدا دەکرێت بۆ جوان گوشینی. گوشراوەکە دەکرێتە مەنجەڵێکەوە و شەوێک دە‌هێڵدرێتەوە بۆ ئەوەی کپ بێت. رۆژی دواتر هێدی هێدی گەرم دەکرێت تا دەکوڵێت و قڵپ دەدات و کەف، سەرکەفەی و قوڕاوەکەی لێدەگێرێت. دوای ساردبوونەوەی دەکڕێتە قووتووە وە. دۆشاوی ترێی سپی دەبێت چێژی مەیلەو شیرین بێت.

دۆشاوی ترێی ڕەش/došawî tirêy řeš: نتـ:[ خوار] ترێ لێدەکرێتەوە، سێ تا چوار ڕۆژ دەهێڵرێتەوە بۆ ئەوەی ئاوی تێبکەوێت تا بۆ گوشین خۆش بێت. لە کاتی ترێ گوشیندا گڵی بەسەر ترێیەکەیەدا دەکرێت بۆ جوان گوشینی. گوشراوەکە دەکرێتە مەنجەڵێکەوە و شەوێک دە‌هێڵدرێتەوە بۆ ئەوەی کپ بێت. رۆژی دواتر هێدی هێدی گەرم دەکرێت تا دەکوڵێت و قڵپ دەدات و کەف، سەرکەفەی و قوڕاوەکەی لێدەگێرێت. دوای ساردبوونەوەی دەکڕێتە قووتووە وە. دۆشاوی ترێی ڕەش دەبێت چێژی دەبێت مەیلە و مزر یان ترش بێت.

دۆشاوی توو/došawî tû: نتـ:[ خوار] دۆشاوی توو، چۆنێتی دروستکردنی دۆشاوی توو : توو لێدەکرێتەوە و کۆدەکرێتەوە، دەگوشێندرێت و دەکوڵیندرێت و تا خەست دەبێتەوە، تا دەبێتە پوختەی دۆشاوی توو.

دۆشاوی خەست/došawî xest: نتـ: ئاقید.

دۆشاوی خورما/došawî x: نتـ:[ خوار][ دۆشاو+ ی+ خورما] هەنگوینی خورما، گوشراوی خورما : لەبەر ئەوەی كە دۆشاوی خورما وزەیەكی بەرز لە خۆدەگرێت، چونكە ڕێژەیەكی بەرز لەشەكرەكانی تێدایە، بۆیە پێویستە لەسەر مرۆڤە قەڵەوەكان و تووشبووان بە نەخۆشی شەكرە كە دووركەونەوە لە خواردنی دۆشاوی خورما..[ ئینگـ : Dates syrup].

دۆشاوی هەنار/došawî henar: نتـ:[ خوار] ڕببەهەنار.

.

دۆ و دۆشاو/došaw û došaw: نتـ:[ دۆ+ و+ دۆشاو] دۆ و دۆشاو تێکەڵ ناکرێت تا وەکو پێکەوە بخورێت یان بخورێتەوە، بۆیە وەک مێتافۆرێک بەکاردەهێندێت لە زمانی کوردییدا کە شتێکی بێ تامم.

.

.

.