بەلەک ¹ /belek: ن:[ ڕوو] بەلەكە شیرینە، بەلیک، سووس : sûs( كباک)، مەكیک، مەیان : meyan، مێكووک : گیایەكی دەشتەكییە گوڵی شین دەگرێت، تا مەترێک بڵنددەبێت، تەمەن درێژە، لەكوردستان زۆرە هەروەها لەباكووری كیشوەری ئەفەریقا و ڕۆژهەكاتی ناوەڕاست و ناوەڕاستی كیشوەری ئاسیا شین دەبێت، ڕەگ و ڕیشەی ئەم گیایە بۆ خۆشكردنی چێژی دەرمان و داڕوو كەڵكی لێدەردەگیڕێت. ماددەیەک لە ڕەگی دار بەلەک دەردەهێندرێت، شیرین ترە لە شەكەری ئاسایی، بۆن و بەرامەكی دەخرێتە بەرهەمی  ڤەخوارنەوە وەک : بییرە، یان بەرهەمە ئەلكهوولییەكان و هەروەها دەخرێتە كۆكەكۆلا و بیبسی كۆلاوە. ڕەگە وشككراوەكەی بەشیوەی ئاسایی یان پەرەپێدان بۆ مەبەستی پزیشكی یان شیرینەمەنی بەكاردە‌یندرێت.[ bot :Glycyrrhiza glabra ]

بەلەکەتاڵە/beleketaľe: ن:[ ڕوو] گیایەکە. 

.

.

________________________

بەلەک  ² /belek: ن:[ توێ] پووز، چیپ، چاق، لەتەر : گۆشت( ماسوولكە)ی نێوان ئەژنۆ و پاژنە، لە رەفیسكەوە هەتا پێچكەی پێ، ساق پا.

بەلەک پێچ/belek pêç: نتـ:[ بەلەك+ پێچ] دۆلاغ،  پووزپێچ، پووزەوانە، لاسكە گۆرەوی، پاپێچ، پێ پێچ.

.

.

________________________

بەلەک ³ /belek: ئان: ئەیاغ : چرووک ، بێ نرخ.

.

.

________________________

بورجابەلەک  4 /belek: ن:[ کباک][ مێژ][ ئەند][ بورج+ ئا+ بەلەک] ناوی كۆشكه‌كه‌ی( به‌درخان پاشا ) ده‌كه‌ن، كه‌ ده‌كه‌وێته‌ نێو شاری( مێردین ) و هی سه‌رده‌می حوکمڕانێتییه‌که‌ی به‌درخان پاشا بوو. بورجه‌که‌ش له‌ به‌ردی ڕه‌ش و سپی بونیادنراوه‌ و تا ئه‌مڕۆ ماوه‌ .

 تێبینی 
 ئه‌م وشه‌یه‌ له‌و گووتار و نووسین و شیعرانه‌ی، که‌ به‌شێوه‌نووسینی کوردیی ژووروو نووسراون به‌تایبه‌ت ئه‌وانه‌ی( میرجه‌لاده‌ت عالی به‌درخان )و( قه‌دری جان )و ( عوسمان سه‌بری ) که‌ باس لە بورجابەلەک دەکەن}{ د. مه‌ریوان عومه‌ر ده‌وڵه‌ت}

.

.

________________________

رەشبەلەک 5 /reşbelek: نتـ:[ کباک][ رەش+ بەلەک] نامه‌نووسین.

 تێبینی 
وشه‌ی( ره‌شبه‌له‌ک) یشدا که‌ هه‌ر له‌ کوردییه‌ ژوورووه‌که‌شدا، واته‌ کورمانجییه‌که‌ به‌ مانای( نامه‌نووسین )دێت …. نه‌ک ئه‌و ڕه‌شبه‌ڵه‌که‌ی که‌ لەکوردیی ناوه‌نددا به‌ مانای شایی و زه‌ماوه‌ند هاتووه‌}{ د. مه‌ریوان عومه‌ر ده‌وڵه‌ت}.

.

.

.

.