سەر/ser: ن:[ توێ]

1 – کاسەسەر( کاسەی سەر) لە هەشت ئێسک پێکهاتووەو سندوقێکی بچووکیان پێكهێتاوە بۆ پاراستنی دەماغ، لێوارەکانی ئەم ئێسکانە گرنج گرنجن و چوونەتە ناویەکەوە، لەبەرئەوە بەجومگە نەبزوێنەکان دادەنرێن. کونێکی تاڕادەیەک گەورەش لە ژێر کاسەی سەردا هەیە، دڕکەمۆخی پێدا تێدەپەڕێت و پێی دەڵێن : شا کەلەبەر. 

2 – شلکەسەر: بۆشایی یەکە لە کەلـلەی منداڵ دا هەیە، کە دەکوێتە نێوان ئێسکەکانی سەر، بە ڕیشاڵە شانەیەکی کڕکڕاگەیی داپۆشراوە. ئەم بۆشایی یەش بۆ ئەوەیە تاسەری منداڵ بە ئاسانای توانای بچووک بوونەوی هەبێت لە کاتی لەدایک بوونیدا.  

3 – ئێسکەکانی ڕوو : ( دەم و چاو) ژمارەیان دەگاتە 14 ئێسک. هەردوو کونە چاو، هەردووکونە لووت( کەپوو)،

ئێسکەکانی دەموگوێ دەگرێتەوە، کە توانای جوولانیان نیە، جگە لە شەویلگەی خوارەوە، کە دەتوانێت بەلای تەنیشتاو بە ستوونی بجووڵێتەوە بۆ ئەوەی خواردن ونجڕونجڕبکات و بە چاکی بیجوێت. بەڵام شەویلگەی سەرەوە نەبزێوە، چونکە بە ئێسکی کەلـلەوە بەندە و ئەویش 16 ددانی تێدایە.    

.

 

.

____________________________

سەر/ser: ئمـ: بۆ نیشاندانی بڵندی، بەرزترین شوێنی هەر شتێک وە یان شوێنێک بەکاردێت.

.

.

___________________________

سەر/ser: ن:

1 – بەرز، لوتکە، سەرەتا، ترۆپك ….هتد

2 – [ جێۆ] بەشێك لە ووشكانییە كە دەکرێت بووەتەوە بۆ ناو دەریا. Cape.

[ هـ] زەبەر، بزیوەیەکە لەسەر پیتی عارەبی دادەنرێت وەکوو دەبیندرێت لەسەر پیتەکانی ( م ، د) مقدم. { گیوی، ل، ٦٥١}.

لا : سەرەوە. لای ژووروو. لای هەرە ژووروو.

جار، چەل

:: سەرێکی چوومە لای بارامی لە ماڵ نەبوو.

بان : سەرچاو : بانچاو.

هێندێك : ئەندازە و بەشە ئاوێکە، کە کشتوکاڵی پێ ئاو درێت.

:: گۆلەکە سەرێکی ئاو هەیە.

 

.

.

_________________________

سەر/ser: ن: پێشگرێکە لەزمانی کوردی گەڵێک واتای لێ دەبێتەوە.

.

سەربەخۆ/serbexo: ن:[ سەر+ بە+ خۆ] [ ئینگـ :standalone]

سەربەگێچەڵ /serbegêčel: ئانتـ:[ سەر+ بە+ گێچەڵ] سەر‌به‌گۆبه‌ند، ئاژاوەدار.

سەربەن/serben: ن:[ سەر+ بەن] سەربێن، سەربەند : ئەو پەڕۆیەی لە تەوێڵ و نێوچاوانی دەبەستن.

سەرپۆش/serpoš: نفا:[ سەر+ پۆش( پۆشان _ پۆشین)]

1 – سەرئەنداز : دەرخۆنە، دەڤك، دەرمانگ : دەم ئاخن بۆ سەرنانەوەی دیزە و کووپە و مەنجەڵ و چشتی تر.  

2 – سەراشمە، سەرەناز، سەرگۆشە، سەرگوو _ سەرگووش : پارچەیەکە سەر تشتان دادەپۆشێت.

3 – [ کۆن] ئامرازێکە لە کەرەستەی جەنجەڕ.

4 – [ جێۆ] ئه‌و به‌شه‌ی نێوان ناوه‌ك و پێستی زه‌وی، به‌شی ناوه‌ندی زه‌وی.[ ئینگـ : Mantle].

سەرپێچ/serpěĉ: نتـ:[ سەر+ پێچ( پێچان)] 

1 – [ پۆشاك] ئاسکوداری، پێچی سەر، سه‌ربه‌ست ( ژنان)، شاشك، مێزەر، مەندیل : چشتێکە لەسەر ببەسترێت. 

2 –  سەرکێش، شۆرشەوان، ملهوڕ.

سه‌ردوكتۆر/serduktor: نتـ:[ سەر+ دکتۆر] [ ئینگـ : Senior physician]

سەرڕشتە/serřište: نتـ:[ سەر+ ڕشتە] سەلیقە.

سەرزار/serzar: نتـ:[ سەر+ زار]

:: هەر لە کۆنەوە کەوتۆتە سەرزار.

سەرزارەکی/serzarekî: نتـ:[ سەرزار+ ئەکی] بەدەم، بدەڤ : مەبەستێکە هەر بەدەم بگووترێت و لە دڵ: نەیەتە دەرێ.

سەرزاری/serzarî: نچ:[ سەرزار+ ی] سەرزارەکی.

سەرشۆر/seršor: نتـ:[ سەر+ شۆر( شۆرین)] سەرشۆ، ناتری گەرماو : ئەو کەسەیە، کە لە گەرماوێدا سەری مەردووم بشوات.

سەرشۆڕ/seršoř: نتـ:[ سەر+ شۆڕ] سەرنزم، چاونزم، شەرمەزار، تەریق، چاوبەرەوژێر، بەخۆداشکاوەوە.

سەرگێژ/sergêj: نتـ:[ سەر+ گێژ] گێژ.

سه‌رهه‌ڵدان/serheľdan: کتن:[ سەر+ هەڵدان] پەیدابوون، دەرکەوتن، ڕاپەڕین.

.

.

وەسەرخستن/ser: کتپ:[ وە ( بە)+ سەر+ خستن] بردنەسەر.

.

.

.

.

 

.

.

.