گۆ ¹ /go: ن:[ زمان][ کباک]
گۆت/got: ف:[ باری کەسی دووەمە لە دۆخی ڕابردووی نزیک لەچاوگی( گۆتن)دا] وت.
:: ڕێژینێ ب خوە گۆت، ئەڤە نە شوولا( کارا) منە!
گۆت | ئاپۆ ژنا تە کەڤنە ( کەڤرە) | Apo jina te kevne. (kevir e) |
وەرام | ژ منەتان چێترە | Ji minetan çêtir e |
واتاکەی | ئەز ئیدارەیا خوە پێ دکم | Ez ldareya xwe pê dikim |
ئەم ژ وار ئیدارە دکن لاوە | Em ji wer idare dikin lawo | |
فەرهەنگا بوێژان – موستەفا بۆراک . لاپەرە 385 : Mustafa Borak – Ferhenga Biwêjan |
گۆتار/gotar: نتـ:[ گۆت+ ئار][ ئینگـ: article]
گۆتن/gotin: کتن: [ ئینگـ: to say]
:: tu bêjî nebêjî .
:: bi gotineke din [ ئینگـ: in other words]
gelo mirov kane ji berhemên ku bi zimanên din têne nivîsandin re bibêje berhemên kurdî?
I wonder if can one call works that are written in other languages Kurdish works?
گۆتن خوەش/gotinxweş: نتـ: [ ئینگـ: well-spoken]
گۆتوبێژ/gotûbêj: کتن: [ ئینگـ: conversation]
گۆتنامە/gotiname: نتـ:
گۆهتن/gohtin: كتن:[ کباک] گۆتن، گوفتن.
ل گۆتنا/li gotina: ئاکتـ:
لەگۆكەوتن/le gokewtin: کتن:
لەگۆكەوتووە/le gokewtuwe: ئانفا:
هێنانەگۆ/hênane go: کتن:
:: ئەو کاتەی ڕەنگەکان دێنەگۆ.{ هەمزە بایز}
Gotin fı arınane ne weki hev bfın. * Armanca wf fişteki din e lo! Got: “Bavo ez e te bijiroşim.
” Got: “Lawo mirov qet have xwe dijiroşe? ” Got: “Bavo ez e lntlıayeki wisa bib�jim ku tu kes Ilikaribe te bistiııe” Got : “Bavo Iıckc li Iıeviya Xwcde biınaya, meta we he geleki bi d iya min re b uya.” Dive mirov hin karan bi deste xwe bike, naxwe Ii heviya bineken din ku bimine çareser na be . * Ya me ji hılye 11·eki meseleya ku lawik ji bave xwe re gotiye: “Bllvo lıeke ku li /ıeviya Xwetfe bi maya me/e we /ıe geleki bi diya min re bılya. ” (bnr. çirok) uc;or: ‘Apo, şorbeya we pir xu·e.)· e, ‘ Got: ‘LttWtl rt�jekc? U mala me, l’t�jeke li multi we. ‘ ” Xorıek·hi sedernek c li mala cinaı·cki şorbcye d ix wc. Şorbc pir Ic xweş ıe. Ji ber wc hayc h eına sere care ji xwe re h inceteke d i bine iı d içe mala cin ar şorbcyc d ixwe iı her car ji d i bejc: “Ai”‘· şorhem \\”e J’ir-xweş e. ” Carek. du ca r. sc ca r wisa . .. Rojcke disa xort şorbeyc d ixwc ı1 di sa di beje: “AJıo .�Drheya 11·e pir .nn·ş e. ” LC edi ınCrik hC rs dibe. xwe nagirc lı dibCjc: “/:’n; lo H ·o. I Jir .n1·eş e h; n�jeh� li mala me. n�jeki! li mala we. ” “(;nt: ‘/Jm•o tlemtt lut il<‘l’l/ bi zi;reke bit n te çima ne.\’tand? ‘ Got: ‘IVii çaxe ye/ca me tu tu’ lui Iii nilıa piincin me /ıene. “‘ l .awik .i i hazanı deveyan hi reverev tc lı ji have xwc re dibcjc: “fim ·n rleı·c· hatille lıi zc;rekf. Em histinin ‘!” Bav d i bCjc: “:Va /o l! ‘(}, nesi ine. ” Di dcınckc d i rCj hi ş ün de tC lı dilıCjc: “/Javo deı•c lııin lıi du ::c!ran. ” Bav dibC,ic: “,Va 1” I li sa pişıi çe nd mc han bi ş fı ıı de law ı c lı d i bcjc: “1/aı ·o dcı ·e l11i11e lıi -“‘� Zl�l’fll/.1 . . . ” Bav d isa d i bCjc: “Na!” �·emi ıııclı d i bor i rı d isa law b a v e a g a h d a r d ike: “!Jtrı’o deı·e hUne hi pimc zi!ran. ” Bav d ihCjc : “f.rnro here lıikire.’ .. ” Law ik bi ınatınayi _i i have xwe dipirse: ” llavo çi ıııa deve bi yek zcri bürı Ic rıekiı·irı. Ic dcrketine perıc zcran tu d i bcji here bikirc’?” BavC d i bCjc: ” Wi’ �-a.n; yeka me tune Ini h; ni/w pi!nct!n me hene. ” “(lot: ‘/Jtn•tJ lreJ,e li lıih•iya Xwetle !Jimuytt, me/tt ,..c; Jıe geleki bi d(ı·u min re btiya. ‘” � l e layck bi j i ııckc re hfıyc. l l er kes ji ji haj ve ıck iliya wan hebfıye. La wc ji n i ke ji bavc xwe re tim dibeje: ”/Jm·o. her kes dilılYc ıi ı ·a ye eşkercji tc.; xuyan k u mele hi diya min re ye. 1VC!re em me/e hik1�jiu. ” BavC wi ın i rovek i bCxiret lı pir hc lııı f”i rclı hiıyc. Tim ji la wc xwe re tu mi1ı nas naki. keçi/w min. Got: “Lınvo, min ji te re negot, li hcviya Xwedc bihclc.” Got: “Bavo, heke bi heviya Xwcdc biınaya, mcle wc he gelcl{i bi d iya min re bfiya.” !nu: Got: “Bavo heke bi heviya Xwede bimaya, mele we he geleki bi diya min re bfıya.” Got: “Malbigfiyo!” Got: “Çi bikim kebani ji mala tc ye.” Bi tc ve ji tekildar e. * Qet zMe nepeyive. Got: “Malbigi’tyo!” Got: “Çi bi kim kebwıi ji mala te ye. ” Got : “Malo Xwedc bi tc re.” Got: “Xwediyc min ji.” Beri ya Xwede di ve mirov bi xwe tedbira xwe bigire. * Ten e bi lıeviya Xı-… ede lıiştine ve 1ıahe. Got: “Ma/o Xıvetle bi te re. ” Got: “Xwediye min ji. ” Got : “Mero, top li tckeve.” Got: Ma heke ji bcr tifikc rabe.” Yen ku xwe di quncikan de veşerin u xwe baş biparezin, zı1 bi zu ziyane nabinin. * Got: “Mero, top li tek eve. ” Got: Ma lıeke ji ber t(fike rabe. ” Welelıi hi ve meşe lıineki ZOI; le ka çawa dihe. Got : “Mcvano, tu bi riya xwc ya sibc.” Got : “Xwişka Guharc, a re keware, em c tev bixwiıı lıcta bilıa re.” .l i bo mazfibanen temahkar te gotin . *Qet deste .nve neşo ıl teı· ape xwe nen nexwe. Weki ku mevan gotiye: “Xwişka Gulıare, are keıvare, em e tev bi>.:witı /ıeta bilıare. ” (bnr. çirok) “(iot, Jai<·ikn tt• (‘i k ir, bi xwe k i1� Te .�t·imel< bir, li; linxe xwe ji.ii ,.;,. k i1� ” Küç ikck ı i ııı li ber dere q esabek i ved i kc ve . Qesab ji tim goştcn ji ber lıcst ıyaıı ııı ayi ü lıest iya ıı d iavcj e ber. bi vi awayi k üç ik t.ikc xwe ter d ike. Rojek e d isa wcki her car eyni cw k üç i k li her dere qesah vekct iyc. I.C çawa d i be wc ro je çavçi liycke 111L’Zin d ike. �’awa ku lirscnciC d i bine, s i ıııckc dCwCr dixe nav dirane n X \VC lı ji \V I I” d irC\’C . Dcına ku qcsab ve hclwcsta k fı ç ik d i bine. pir lıcrs dibe. d iqirc ü ji küçik re d i hcjc: ” A.:tit,,’iko Ic t,·i kil; hi .nn· kil: Tc: simck hit: h; lin ge; .nn• jiji l’ir ku: ” ” (iot: ‘;llel’ll/10, lll hi /’�)’ll XH’l’ J’fl .’tibii .• Got: ‘Xwişlw (iu/ım·i!, m·t.i kt!J1’lll”i’;, em e (1!1′ bixwin lıeta bi ha ri!. “‘ :\ l crikek zivistanc li ıııalekc d i be ıııcvan. X wediyc ına lc jc re czet ü hurıııet d ik in. nan ü av didin. LC ıııevan ııe rojck. ne du ro j ııc de h roj ji ınal naçc. X wed iye ınal c w eki çanda cşirtayi n ikarin jc re bi bej in ji ma l a m c here. lC edi zehfji je ac iz di bin. 389 Got : “Mirtivo, bistire!” Got: “Tiliya min kul e.” Ji bo ınehne ü h inceten püç te bikaranin . * Lawo, tiştekf wer bib�je b ila ew qas ji dılrf aqilan ne be. Got: “Mirtivo bistiı·e! ” Got: “Tiliya min kul e. ” Got : “Ne ji ber wi rabu ın, ji ber pora wi ya s pi rabum.” A giring, rı1ınet ü hurıneta kal b un ü pirbüne ye. * Tu ü!negilıişti. Got: “Ne ji her wi rabfım, ji ber po m wi ya spi rabfını. ” Got : “Of, of bire min, zoq ne tişt e, Ic kevirc hemu1” li pişt e.” Kirina hin tiştan pir hesan e� le pişti kirine gelek astengiyan derdixin peşiya ınirov G ınirov hezar cari poşınan dik in. *Le di ve tu we ji bizani bi ku; got: Of, of bire min, zoq ne tişt e, le kevire /ıemil li pişt e. Got: “Pire tu ji careke re çawa yi?” Got: “Çi zanim, li pcş ınalan e.” Ji bo yen dil dik in, le li gel hem u astengiyan xwe nazi dixin te gotin. * Ya wf ji bılye weki ya pire. Got: “Pire tu .ii careke re çawa yi? ” Got: “Çizatıim, li peş ma/an e!.. ” (bnr. çirok) Got : “Te dinya çawa dit?” Got: “Weki d ile xwe.” Her kes bi xwe çawa be, çawa bifikire G çawa j iyan bike, bi wi awayi li dinyaye ıneze dike. *Her kes çmva n ez iki jiyane dibe. lı er kesf ji wer dizane. Got: “Te din ya çawa dit? ” Got: “Weki tli/e xwe. ” Got : “Tu cameriye ji ke Itin buyi?” Got: “Ji ne camera n” Mirov ji neyiniyan, rumeta ereniye fer dibe. *Bi rast! ji bGyer G helwesten neyini zedetir derse didin miı·ov. Got: “Tu cameriye ji ke hin bGyi?” Got: “.li ne cameran” Got : “Tu ji çi ew qas camer i?” Got: “Ji ber necameran.” /nu: Got: “Tu cameriye ji ke hin bGyi?” Got: “Ji necameran.” Got : “Tu çawa buyi hekim?” Got: “Ez birindar bum, (loma) bum hekim.” Miı·ov ku bi xwe bi pirsgirekeke re zede mijül bibe yan.ji bi we pirsgireke re rG bi rfi bimine, di we derbare de gelek tiştan hin dibe. *Xwede neyine sere tu kesf. got: “Tu çawa btıyi /ıekim?” Got: “Ez birindar bılm, /oma bılm lıekim. ” Di dnwiyc de jinik iı mcrik bi hcv dişcwiriıı lı li cem m eri k bi qcsli gcııgcşiyckc derdixin. Şer bere bere gur d ibe. Jinik weki soııdckc ji mcrik dipirse: “,\4<.� ı·uJUJ III hi riya xwe ya si/u! hi ki. ka hihc?fe �otiuu mc kUani rast e ? ” fvfCrik jixwc ın irovcki pir zana U k one bfıyc, ıı iyeta w:ııı lcııı dikc navc j i ıı ikc hildidc lı \\’C dibcrsi\’iııc : “,\’ıı ·işku Gulwri!. are� kewun�. em i-; lcı· lıixwin hetn hi/mn�. ” ··tüvire heınıi: Ev her du peyv dibe ku wck i “Kevin; Hcıııo” naveki laybel an “kevire lıeıııüyaıı” be le me tu agahiyen bcrl’i rchıir bi desı ııex isl i ıı . 11(iot: ‘!’iri t11 )i cttreke re ç·mt•a yi? ‘ Got: ‘ Çi Ztlnim, li peş mala n e. ‘” i. i zoza ııan. li hem beri konan. ını ; r e k i navscre ji jiııcke p i r r e lcklifa scriyc kkiri ııe (lek iliya zayendi) dike. A rınanca ınerik ew c ku kcngc kcl in ııav cihcki xali. new al an ji ber kcndaleki kare xwe bi k e. Le dile pire ew qas heye ü besebr e ku ji kcrbana hcw dizane ku ıııcrik hema li wir d i xwaze. Pirc li hemher pirsa ıncrik xwe n azi dixe le vedigerine Cı dibcje: ··ç; zanim. li Jlc-;ş ma/an e. ” 390 Got : “Xwcş xebcr e, le min jc ne bawer c.” Xwezi rast büya, le ez bawer n akim ku ew yek gengaz be. * Xweziya xwe pe ani u got: “Xweş xeber e, le min je ne bawer e. ” Got : “Ziya rete, min gclck caran bi te dcrew sond xwa r, tc tiştck bi min nekir.” Got : “Min ji gelek caran mala te xcra kir, lıaya te pe tune.” Tu ku xirabiye biki, tu de bersiva we ji bi bini. * Qet meraq neke tu 11izani le nilıa belki te ji bersiva xwe girtiye. Got: “Ziyarete, min ge/ek carım bi te derew soml .xwar, te fiştek bi min nekir. ” Got: “Min ji ge/ek cm·atı mala te xera kir, lwya te pe tıme? ” Gotin a nin ser … Ji bo axaftin ü n irxandina ınij areke hewl dan . * Wi çi ki1; ki1; axiri gotin ani ser koçberiye. Gotin a nin rfiyc (ycki) Ji bcr keınasi yan ji çewtiyan , yek bi rexneyan re ru bi rü hiştin. Di ruye ycki de bi gotinen neyini re ru bi rü man . *Di rı/ye ıvi dizeki de gotin Jıatin rtl ye min. Gotin: “Avc çima dcng.ji te tc?” Got: “Hcvale min kevir e.” Mirov li go ri der u d or u n ez iken xwe rcng dide. * Hawirdor ii. de1.fet bandore di din ser jiyana mirov. Gotilı: “Ave çi ma deng.ii te te?” Got: “Jlelllıle min kevir e. ” Gotin badilhcwa çfin b111: Gotin di bejinga qul de çun Gotin baş e, baş e, çfi di curne gund de ri. Ji bo bi tribüne te bikaranin. *Zede mezinkirin ji carinan encameke bdy mu/e. Gotin baş e, baş e, çtı eli cume guml ele ri. Gotin baş e, baş c, çfi bi sere dare de ri. h111: Gotin baş e, baş e, çü di curne gund de ri. Gotin: “Bavc tc ji birçinan mir.” Got: “We je re şorbeya birine çebikira.” Hcya hün dibcjin, we bikira. * Gotin /ıesan e. Goti1ı: “Ba ve te ji birçinan mil: ” Got: “We ]e re şorbeya birine çebikira. Goti n: “Bave te ji nezda (yan ji n cza n) mir.” Got : “Ka hcbfi ku min ncdaye?” Her kes li gorl derfeten xwe tevdigere . * Xwezi lıebı1ya. Gotin: “Bave te ji nezda mir. ” Got: “Ka lı e bil ku mi n neciaye?” Gotin: “Bave te siya ra n kuşt an pcyan?” Got : “Ew ku kuşlin, ha siya ra n ha peyan.” A giring encam e. * Gotilı: “Bave te siyarmı kuşt an peymı ?” Got: “Ew ku kuştin, Jıa siyarmı /ıa peymı. “A giring encam e. Gotin: “Bctali merkuj e, ha merkuj e” Heta ku beta l merck kuşt. Gel ek bu yer bi hadandine çedibin. * Gotin: “B eta ll merku] e, /ıcı merkuj e, ” /ı eta ku betal merek kuşt. Weki wan ew kişkiş nekira. belkiji wisa nediM/. 39 1 Gotin bejc, ncgot. Du re bi xwe got fı denge xwe nchiri . /nu: Gotin beje negot, pey de çu li ser kul’ik got. Gotin be.i c ncgot, pey de çu Ii ser kulik got. Dive ınirov dema gotine bizanibe. * Gotin beje negot, pey tle çü /i ser ku/ik got. Dive mirov gelekiji xwe nazi nexe, nax”·e mirov carinan dike ve rewşeke sosret. Got in: “Biraye tc bu axa.” Got : “Ji min re çi, jina wi bu xatun.” .l in ji birayan neziktir e. *Di jiyane de jin beri birayan te. Gotin: “Biraye te bıl axa. ” Got: “.li min re çi, jina wl Ini xatıln. ” Gotin: “Biraye tc mirovcki çawa ye?” Got: “Min pc re Iıcva lti neki riyc.” Bi yeki re heval ti kirin pir giring e, rastiya kesayetiye di hevaltiye de xwe dide der. *Min pe re lıemlti nekiriye, !oma ji nilcari m ji bo Icesayeti ya we biryare bidinı. Gotin: “Biraye te miroveki çawa ye?” Got: “Af in pe re /ı evatti nekiriye. ” Gotin çirpandiıı gıı heıı (yeki) Pc hesandin. * “]ina X\•l’e da aliyek, Çe/ıd gotin çiiJJlliUie gu/ıen we il ber bi odeya mevanan ve çü. ” Ihrahim Ehıned Gotin (gi li) dan deste (ycki) Bersiveke çak dayin. * “-Pi neçe. ji du/ı ve em di kin 1ıakin , tu giliki nadin dest me. ” Tosine Reşit Gotin, delali delali, çu di sere ka niye de ri. b111: Goti n baş e, baş e, çü di curne gund de ri. Gotiıı di dev de hiştin h111: Ketin nav golinen (gil iyen) yeki Got iıı di deve (ycki) de ııcsckinin Raz negirtin. *E man ji we re ti.�teki neb�je, gotin tli tl eve we tl e nasekinin. Gotina (yeki) di paşile de bun Bersiva pirsan di heman deme de dan . Pesqelyar (nuktedan) bCın. *Zede bi ser Yargule de neçin, gotina we di paşile tle ye, de we poşman bike. Gotin di sere (ycki) de neçun Tenegihiştin. * Dih�jim, nahf!}im, gotin tli sere lıewıle min de mı çe. Gotiıı di xwe de ncbihartiıı Bcbersiv nem an. * Bıiken n ilıa ne weki yhı here ne, golinan qet tl i xwe tl e nabi/ıerilı. Gotiıı: “Dij nıiıı hat.” Kor got : “Min qera ltiyek dit.” Topal got: “Em biı·evin.” Ker got: “Min deııgck bihist.” 392 Mirov weki psikoloj iya bCıyeran xwe amade dikin u hin caran weki we ji tiştan li hev lin in. *M ez e dikim ku. her kes wekf rewşa fro dipeyive. Golin: “Dijmin /ıat. ” Kor got: “Min qeralliyek tlit. ” Topa/ got: “Em birevi ll. ” Ker gol: “Min'(/engek bilıist. ” Gotin direj kirin Li ci he tu ne zede axaftin, gotin zede dubare ki ri n. * Min ji te re negot. gotine zet/e elir�; udıe. de handorr! xerahtir hike. Got iıı: “Em tc tcxin cincte.” Got : “Roj ne xwcş c.” !nu: Gotin gur: “Here berxan.” Got l inge min dieşe.” Gotin: ” Gaye tc d izin !” Got: “Wcy dike min.” Gotin: “Çima wisa d ibcji?” Got: “Weki min li dikc xwe bipirsiya, gaye min ncdiçı1 .” M irov ku di deme de tedbira xwe negire, du re n ik are pe ş iye le bigire. *Her tedbfr di dr’ ma .n·ı:e de di w!. Gotin: “Gaye te clizi11!” Got: ” Wey c/ike min. ” Gotin: “Çi ma wisa di bej/? ” Got: ” Weki min li elilee xwe bipirsiya, gaye min neeliçii. ” Gotin gcrandin Paşgotini, kurtepisti kirin, gotinen ten gotin li nav kesan birin Cı an’in . * Tu dizani ku Gıtiçin gotillllll eligerine. tu çima golina XJ.I’C li hal we di/}(!ji? Goti n: “Goııgclisk (kclkclo) cihc te ku dere?” Got: “Ba dizane.” lım: Gotin: “Kelkele, tu li ku dimini?” Got: “Ba dizane.” Gotiıı : “Guri çiına porc te tııne?” Got: “Pore xaltika min gu r e.” Mirov naxwazin kemasiyen xwe bipejirinin an ji bidin nişandan. *Helbet kes naxwaze neyilıiyen xwe de nce peş. Goti11: “Guri çima pm·e te tmıe? ” Got: “Pore xaltika min gur e. ” · Gotin: “Gu riyo tc şfışt?” Got “Min Iıu nand ji.” h111: Got: “Keçelo te sere xwe şüşt?” Got: “Min vegirt ji.” Gotin: “Guro cm e te bikin şiva nc bcrxan.” Got: “Ez ji silıda xwc ne bawer im.” Inn: Ji rovi re gotin: “Tu bfıyi pad’işahe ınirişkan.” Rovi, gir! ü got: “Ez ji şanse xwe ne bawer im.” Gotin Iıatin rıl yc (yeki) Belasebeb gotinen rıebaş gotin. *Ez çi bibejimji te re? Tu diki. le gotin ten rılye min. Gotiıı, here aş, çfı aşvan kuşt . .l i bo he lwesta berevaj’i ü miroven bedenge te gotin. * Gotin here aş, çü aşvmı kuşt. Ki dizane ev dinik de çi hike 7 Gotiıı gıı r: “I-lere bcr bcrxan.” Got : “Lingc min d ieşe.” Cari nan ji binekan re derfeten pir xweş derten, le xwe bi naz’i d ix in. *E w ji fişteki eceb e. Gotin gıtr: “Ilere ber berxmı. ” Got: “Linge min elieşe. ” Gotiıı : ” 1-Ieştire n ave bave te çi ye?” Got: “Nave d iya min mehin e.” /nu: Gotin: “Guri çima pore te tune?” Got: “Pore xalt’ika min gur e.” Gotin: “Horc rcbene, te çi dit?” Got: ” 1-Icrçi dit, min dit.” Ez dizani ın be çi bü. * Gotin: “Hoı·e rebene, te çi elit? ” Got: “Herr.;i elit, mill elit. ” Qinyas ji lı e ma digot: ” Ya ku m in d it. qet nepirse. ” 393 Gotin .i e re tune bun Tek uz u mikemel b u n . Tu kemasi tune bu n. * Ya X wedati tu gotitı ji mala te re tu n e n e le mixabin, hilıaye we bi min zede te. Gotin ji dev derketin Kar ji karan derbas bun. Firsend ji dest derketin. *Edi lı er tişt qewinıibU, mixabin ku ew gotin ji c/ev tlerketibft ji. Gotin ji dev girtin h111: Bi girmika zimane (yeki) girtin Gotin .i i ınirdaran, spi ji qerpalan Ji kesen an ji tişten xerab tişten xerab u pis derten. *Pir xv.·eş go line. Gotin ji mirdarmı, .\piji qerpalmı. Gotin: “Jina te zehf d igere.” Got: “Çira nexwe ez rojeke di mala xwe de nabinim?” h111: Gotin: “Jina te zehf digere.” Got: “Derewan mekin, heke wisa buya we rojeke ji bihata mala min.” Gotin: “Jina te zehf digere.” Got : “Derewan mekin, Iıeke wisa buya we rojeke ji bihatıı mala min.” li bo kesen pir gerok te gotin. * Gotin: “Jina te ze/ıf di gere. ” Got: “Çira nexwe ez rojeke eli maltı xwe ele mıbinim. ” Hema ez qijike, bi Xwede ji kelime rewşa wi canıeri. Gotin j uji: “Were ser xaliçcyc.” Got: “Zivir c u gij e.” Ligel rewşa xwe ya xerabtir ji xwe zede hesibandin . *Herlıal ewji taybetiyeke awarte ye ku ev qas eletewşi çedibe. Gotitı jılji: “Were ser xaliçeye. ” Got: “Zivir e ıl gij e. ” Gotin : “Kclkele tu li ku dimini?” Got: “Ba d iza ne.” Ki di n av çi ha w iri de be gel ek tişt w eki wi reng digirin u pek ten . * Hawire min ji w isa ye. Gotin: “Kelkele ci/ı e te ku tl ere? ” Got: “Ba c/izane. ” Gotin: “Kcl’O dchşek ji tc re çe bu.” Got : “Bare min, li min e.” hill: Gotin: “Kero ji te re dehşek bü .” Got: “Eme min keın bu, bare min zede bu .” Gotin : “Kcro ji te re dehşck bu.” Got : “Eıne min kem bu, bare min zede bu.” Ewled bare de u bavan he girantir di kin. *H elbet ewled zelıf şirin in, le bare wan ji bareki giran e. Gotin: “Kero ji te re tlelışek bı’i. ” Got: “Eme min k em bıl, bare min zec/e bıl. ” Gotin: “Kcro reza te çi ye?” Kere boça xwe hilda u ziriya . .li bo bersiva neyini te bikaranin . *Di navbera me de fiştek nenıaye. Gotin: “Kero reza te çi ye?” Kere boça xwe lıiltla ıl ziriya. Gotin: “Kero, were em te bibin cinete.” Got: “Ma givzonek li wir heye?” Daxwaz u arınanca her kes i w eki rewş Cı as ta wan e. *Her kese k li go ri xwe fiştan dixwaze. Gotitı: “Kem, were em te bibi11 cinete. ” Got: “Ma givzonek li wir lıeye? ” 394 Gotin ketin nav dest fı piya n bm: Gotine pere nekirin Gotin: “Kc mal ava kir? Got: “Mcva nan.” Mevan behn fı berekete tinin mal an, mevan sedema derfetan nin. * Gotin: “Ke mal ava kir? Got: “Mevtm. ” Di ve mirov tu c ar ji me va nan aciz ne he. Gotin: “Kc miri ra kir?” gotin: “Mazfivan.” bm: Got: “Ke ıniri zivirandin?” Got: “Yen ku dil azirandin.” Gotin kirin xwa rc Ji bo kesen ku dikin tiştekl bibejin, peyv te ber deve wan, le di dawiye de dadiqurtin fı nabej in te bikaranln . * Seyidxan de ma ku bi çav evinda ra xwe dikeve, gotinen ku di ve bib�je, /ıemiiyan tlike xware. Gotin kirin guhar fi kirin guhc xwe Gotin pir giring girtin. * Hingi gotinen min en here rast derketine, edi golinen min dike gulıar ıl ı/ike gulıe xwe. Gotin koro çi d ixwazi? Got: “Çavek roni, girarek ter rfın.” .Ti bill hewcedariyen bingehln tiştek nexwastin. * Heyran ez fişteki zede naxwazim. Gotilı koro çi tlixwazi? Got: “Çavek roııi, girm·ek ter riin. ” Gotin ku nd: “Tu çima n aye gund?” Got: “Ji deste gavane ço bilind fi ji deste qiz fi bfıkcn riJHI.” Yen beri ne xweşik jl di baı·e dile xwe de xwe zehf zede dihesibinin. *Her kes di bare dile xın’ de şe re k e. Gotin kumi: “Tu çimıı mıye gıuıd? ” Got: “Ji ıleste gavane ço bilind ii ji tle:�re qiz ii biiken rimi. ” Gotin: “Koro te çi dive?” Got: “Çavek jir, pa riki don.” !nu: Gotin koro çi dixwazi? Got: “Çavek roni, girarek ter ıiın.” Gotin : “Koro te çi dive?” Got : “Du çaven roni.” hm: Gotin koro çi dixwazl? Got: “Çavek roni, giraı·ek ter rfın.” Gotin: “Kul hatiye gund wc ji her male du kesan hibe.” Hemfi kesi li çaven xulam ııiheri. Xulam got: “Bele yek ez le ka ye din?” Ere ez j ixwe aınade me, le ka hfın e çawa bikin? Ji begavi dive ji we jl hebin. *Helbet lıer dem wer nabe. Gotin: “Kul /ıatiye guml we ji /ıer ma/e du kesan hibe. ” Hemu kesi li çm•e11 xultım 1ti/ıeri. Xulam got: “Be/e yek ez le ka ye ılilı ?” Gotin: “Kfısi tu çima wisa pis i?” Got: “Xwede qedera min wisa n ivisi.” bm: Gotin: “Piso tu çiına pis 1?” Got: “Xwede li eniya min nivlsl.” Gotiıı le gira ıı hatin Ji ber gotinen zede neyini geleki şikestin. * Wi zü bi zıl wer nedikir. le xııya ye ku ew gotill geleki li wi girtm lıatine. 395 Gotin li erde nc ınan Gotin pek ani n. * J\1/i/ıo ku fiştek got. lıeya dav. ·i li pey d içe ıi goti11a wi li erde 11amine. Gotin li her gotinc xistin Zedc axaftin. *E man zimane wiji naye kişmıdin . lı e ma goti11 li her goline clixe. Gotin ınirişkc: “Tu kcliyi yan kovi? ” Got: ” Ez hcvalc xwe di sere biste de d ibinim.” Qct derka wc nin e, di encaıne de ez ziyane dibiniın. * Çi dibe hi la bibe, qedera min xııya ye. Gotin mirişke: “Tu ketiyi tm kovi? ” Gol: “Ez lıevale .\We tli sere biste de dibi11im. ” (;ntin nch ıı nin ser xwc 1. Tu rexne ü kemasi nepcj irandin. 2. Re Ii ber rexı-ıe Cı git iyen xerab girtin . Kare xwe bi tcküzi kirin. *Evin çiqas xetayan hike ji tu car gotine mtyine ser xwe. * Maşelalı Ezize tu gotineke llltyne ser xwe. hi .nı ·e kare xwe diz(me ıi dike. Gotin (pirs) pc de ncçfın Pir biinyat bün, zG bi zfı ikna ncbfın . * “Hen/u metekan li lıev nilıerin ıi gotin: ‘Bi rasti sere vi lıişk e. pirs pe tle tutçin di ve rulıistin hi xwe were · ii çün. ” Osman Sebri Gotin pc ne ma n Hcqc gotine ıune bün. *Dibe ku wisa be, le ew gotitı bi te nemaye. Gotin pc re çfııı gore Raz (sir) tu car negotin . *Ev.· mereki wisa n e kıı gotitı pe re eliçin gore. Gotin pisike gfıyc tc dcrman e, ri fı vcşa rt. hm: Gotin : “Pisike gCıye te derınan e.” Pisike ri xist xerınan e. Gotin: ” Pisika xalo hate tc, ha pisika xalo hatc te!” Got : “Ca herdin bila pisika xalo be min lo!” Bes e edi hün min bi we ditirsin in, ka çi dibe bila bibe lo! * Gotitı: “Pisika xalo lıat te, !ta pisika .:nı/o /ıat te! .. Got: “Ca bertlin bilet pisika Xttlo be mitı lo!” Çiye yalıo edi bes e we ez lıetikandim. Gotin : ” Pisikc gıl ye te dcrın :ın c.” Pisikc ri xist xerınan e. Dcına kcsek zchf te tefırandin, xwe winda dike. * Ge/ek caran pesim/an encanu!n nehaş ji dertiiıe. Gotin: “Pisike gtlye te tlermmı e. ” Pisike ri xist xermmı e. Gotin: “Piso hı çiına pis i?” Got : “Xwcdc li cniya min nivisi.” Ez çawa bikim ne di dcste min de ye. *Ma ewji sıice m in e? Gotin: “Piso tıt çima pis i? ” Got: “Xwetle li eniya min niı•isi. ” Gotin: “Pişo gılye tc derman e.” Fi riya çfı czınan c. lım: Goti n: ” Pisike gCıye te derınan e.” Pisikc ri xist xerınan e. Gotin: ” Pişo, diya te yıın bavc tc?” Got : “Miyaw ıniyaw!” 396 Heına her du ji weki hev in. * Welelı i ez n izani m çi hihejim . Goti11: “Pişo, cliya te ytm /}(tı’e te?” Got: “Miyaw miyaw! ” Gotin: “Pişo gıl ye tc dcrınan c.” Got: “Na Il cbirman c.” /nu: Gotin: “Pisike güye te derınan e.” Pisike ri xist xerınan e. Gotin: “Piyala mir kctiyc, şikcst yan kupiya?” Got: “Hey deng je hat.” Tiştek bu, eına çi bfı Xwede dizane. *Ez ji baş nizanilll çi qeıı·imi. Gotitı: “Piyala m ir ketiye, şikest yem kupiya?” Got: “Hey tleng}e /ıat. ” Gotiıı : “Qchpikc, tu çima bcr nagiri?” Got: ” Heta yek çcdike ye din xcra dikc.” J i ber ku bi sazfıınani n abc, en cam ji nagire. * Jixwe e w karerı be beri ii beseri en canı nadin. Gotitı: “Qelıpike, tu çima ber 11agiri? ” Got: “H eta yek çetiike ye tlitı xera tl ike. ” Gotin qclaptin h111: Bere gotine guhartin Gotin: “Qijikc zirça tc dcrman c.” Firiya çfı czma n c. h111: Gotin: ” Pisike gfıye te derınan e.” Pisike ri xist xerınan e. Gotin rovi: “Mc tu Id ri nıirc mirişka n.” Got: “Ez ji silıda xwc ne bawcr im.” .l i eşqan xwe bi naziye xistin . .li guhe xwe bawer nekirin. * Gotin rovi: “Me tu kiri mire mirişka11. ” Got: “Ez ]i situla xwe tıe bmt>er inı. ” Tu wer dib�ji, le ez dizanim tu çiqasi dixwazi. Gotin valıı çfın /nu: Gotin di bej inga qul de çfın Gotin : “Rfıto, ınıılan bar kir.” Got: “Teyşta min li piçenga min e.” Tişteki min i w isa zede tu ne ku ez pe biheyiriın. *Hı/n nekevin tatele, kesji bo min dereng nake ve. Goti11: “Riito, ma/mı bar kir. ” Got: “Teyşta mill li piçetıga mitı e. ” Gotin: “Seyo, tu çinıa dircyi?” Got “Ez ji gur d itirsim.” Gel ek c aran zede axaftin ne nişana werckiye, le zedetir nişana tirse ye. *B ila e w qasi bike harehw: Gotin: “Seyo, tu çi ma tlireyi? ” Got “Ezji gur tlitirsim.” Gotin: “Singo çima tu xwcş bi diweı· de d içi?” Got: “Ji zora pişta xwe.” Zora zede gelek tiştan dide kirin. *Zor gizere r(l(/ike. Gotin: “Singo çima tu xweş bi tliwer de c/içi? ” Got: “Ji zora pişta xwe. ” Gotin: “Siwaro dizgina hespe te di rcj c.” Got: “Kin fı d irejiya d izgine di deste min de ye.” Erk ü bandor di dest de bün . * Goti11: “Siwaro c/izgimt /ıespe te clirej e. ” Got: “Kin ii tlirejiya clizgine di c/este min de ye. ” Him tekildar nehin ez dizan i m , çi dikim. Gotin: “Te çiqasi emir kir?” Got: “Bi qasi ve deme.” A giring deına ku em te de dijin e. *De ma ku em iro dijin , berlıema du/ı e, sihe ji giredayi iro ye. Gotin: “Te çiqasi emir kir? ” Got: “Bi qasi ı•e eleme. ” Gotin: “Tcrziyo (cilfe) malan bar kir.” Got: “Derziya min bi sere min ve ye.” /nu: Goti n: “Rfıto ınalan bar kir.” Got: “Teyşta min li piçenga min e.” 397 Gotin: “Tu ji ku yi?” Got: “Hela he nezewicime.” Ji ber bandora j ine ya li ser meran, m er ji ku dizewicin zedetir bi wir ve ten giredan. *Ma we n ebi lıistiye ? Goti11: “Tu ji ku yi? ” Got: “H efa lı e nezewicime. ” Gotin xwarin Li ber keseki denge xwe nekirin. *Ez begav bii m, ji bo xatire zaroken xwe. we çi gotin got, min xwarin. Golina (yeki) belav bun Her kes bi gotine hesin. *Min tiştek ji te re got, s i b e tire min dit ku golina min li lıer dere be.fav bii ye ji. Gotina (yeki) bilıu rin Gotin bibandor bfın. * Tu qet mcraqan meke. golina we li Wllll tlermı dibulıure. Gotina (yeki) birin Ketin navbera gotina keseki . *E w xortekf bemeynıenet e, tim golina di ya xwe tlibire. Gotina (yeki) di dev de bun Her gotin bi bersiveke di c i h d e peşwazi kirin. * Maşelalı ev biraziye min ji weki Behlıtle zana (dana) Ize ma golina wl di tlev de ye. Golina geziye derhas bun, ya (yeki) derhas nebun Ben) m et bfın, gotin bi tişteki hesab rıebı1n. *Li wir golina geziye derhas dibe, ya rebene Şemsetlin tlerlms nabe. Gotina (yeki) kerta kevir bun Gotin geleki giring bı1n. *K uro lawo, t u ç i dixwazf, çi ma golina jina te kerta kevir e? (qert) Golina (yeki) kirin dest B ers i va yeki ya ku pewist e, dan . *Ere we got, le min ji golina we ki re dest ii çii. Gotina ku uaye xwarin, gotin Gotina xerab serfkirin. *H elbet mezine min e. le bel e ji min re gotinek wisa gol ku naye xwtırin. Gotina (yeki) li erde xistin Rı1ınet nedan ı1 gotina yek; bi cih neanin. *Bi rastf nıin ji we ew qasjf !ıevi nedikir. Keçike beminet gotina min li ert/e xist. Golina (yeki) li ser ziman b ıln Aınadeyi gotina xwe bı1n. * Gotina we li ser zimmı bıl, le Selıoye Keçel nelıişt bibeje. Gotina (yeki) li tcle (yeki) ketin Ji ber gotinen yeki yen neyini, eşin. *Ew gotilıa Nıldeme li te/e Asmine ket, lama wer xeyidf ii çü mala xwe. 398 Golina me li mala me Di ve ey b ü qisilren malbate neyen aşkerekirin. Di ve ev gotin li vir bi mine. *Ere rast e. le ji bir mekin, min çi got? Gotina me li llıttltı me. Gotina (yeki) pepes kirin b111: Gotina (yeki) li erde xistin Gotina (yeki) q ııt kirin Ketin navbera axaftina yel<!. *Biborine min gotina te qut k ir, le ez geleki tiji me. Gotina xwe bi cih a nin W eki gotina xwe kirin. Li soza xwe xwedi derketin. *Bere me ji zede je bawer ne kir. le di da wiye de gotina xwe bi ci/ı ani. Gotina xwe derhas nekirin Li ser bandor nekirin . * A rasti min kir ıi nekil; gotina xwe le elerhas tıekir. Gotina xwc gotin Daxwaza xwe ya giring il da w in bi cih anin . *W e gotimı xwe got, edi en cam giredayi golina le ye. Gotina xwe kirin hill: Gotina xwe bi cih anin Gotina xwe Ii ruye (yeki) gotin Arınane il daxwaza xwe veneşartin, rasterast gotin. *E w ne jineke wer xeybbej e, golina xwe /ıema li riiye mirov clibeje. Gotina xwe ne hildan, ne danin Ve gotina xwe carek din dubare neke il carek din qala ve mijare meke. * Te ve cw·eji min re gol, le carek din ve gotimı xwe ne /ıilcle, ne j’i clayne. Golina xwe nedan paş Dev ji goti na xwe bernedan . *E w miroveki w isa ye. gotimı xwe twde paş. Gotina (yeki) peı·e nekirin Gotine tu bavdor nekirin. *Ez dizani m gotina te ji pere nake, qet xwe neeşfne. Gotina xwe teqilandin hill: Beri ku bibeje, dipeje Gotina xwc texsir nekirin Tişte ku di dil re derhas dibe beminet gotin. * Welal mirove/cf dirıısl e, çi difikire, dibeje, gotina xwe rexsir nake. Golina xwe xwarin Li gotina xwe xwedi derneketi n. *Ezji wf ne bawer im. çimki wi ge/ek caran golina xwe xwariye. 399 Gotina xwe kirin yek Biryara heınan gotine dayin . * “Rojela! min ıl se-çar lıevalmı me gntina xwe ki re yek. e me hiçıina .)·ikefht Bilxerre, neçira çelkewan … Şikefi se-çar .metan ji gunde me dür bü. ” Qedri Can Gotinek tc de neçfın Geleki behnteng lı hers blın. * Heyran ka lawik çaı;va ye, gotinek te ele naçe. Golinen (yeki) bi heft bar hingiv nehatin xwarin Gotinen pir xerab gotin. *Bi rast i ji gotinen we bi /ı efi bar lıingiıı na ye xwarin. le mixahin ku di navlıere de Fattne lıeye. Gotincn (yeki) cihc xwe girtin 1. Gotin layiqi rewşe blın . 2. Gotin rast dcrketin. *E w goti11e11 Almaste yen teqil di we sohbet e tl e li lı e m beri Zerifeye tam ji ci/ı e xwe gil·tin. *Me here gulı nedaye, le golinen tliya min gişli ji cilıe xwe girlin. Gotincn (yeki) daqıırtandin .l i ber h in sedemen begavi li hcınber gotinen yeki yen xerab denge xwe nekirin. * Ji neçari min stıiye xwe li ber xwar kir ü ew golinen wi daqurlamlin.
Gotinen (yekî) di bc,j inga qııl de çfın Gotine bandor ü feyde nekirin. * Mixahin. min çi got, lıemıi golinen min eli bejinga qııl ele çıln.
گۆتنێن تەوش کرن/Gotinên tewş kirin: کتن:[ کباک] Gotinen ne di ci h de gotin. { فەرهەنگێ وێژان، ل، 401}
:: Ez ji wir qetiyam, ji her ku te gotinen tewş kirin ii min nexwest ez li gotinen te gulıdari bikim.{ فەرهەنگێ وێژان، ل، 401}
گۆتنێن تەهل گۆتن/Gotinên tehl gotin: کتن:[ کباک] Gotinen sar kirin.{ فەرهەنگێ وێژان، ل، 401}
گۆتنێن سارکرن/Gotinên sar kirin: کتن:[ کباک] Di xeberdana xwe de qala tişten ne li cih, neyini ü pozidebune kirin.{ فەرهەنگێ وێژان، ل، 401}
:: “Ev gotinen te yen sar min dieşinin.” Zana Farqini.
گۆتنێن فشارە کرن/Gotinên fışarde kirin: کتن:[ کباک] Bê rê û be denge peyivîn. { فەرهەنگێ وێژان، ل، 400}
:: Wî gotinên fişarde kirin. ez gelekî aciz bûm.
گۆتنێن گران گۆتن/Gotinên giran gotin: کتن:[ کباک] Gotinên tehl û nexweş gotin. { فەرهەنگێ وێژان، ل، 400}
:: ” Gotinên gircm mebiêje.” Zana Farqînî.
گۆتنێن نەدیتی و نەبینایی کرن/Gotinên nedîtî û nebinayi kirin: کتن:[ کباک] Gotinên pir balkeş lı ecêb kirin. { فەرهەنگێ وێژان، ل، 400}
:: Yanî jinek dikere hevqasî ji xelke cihê be.
tevgeên cuda. kar bi rêkûpêk, girêdaneke kevnare û rengîn
“Gotinên nedîtî û nebinayi , safbûneke zarokan û haweriyek xerib. ” Selınan Dilovan
گۆتنێن یەکی پینە کرن/Gotinên (yekî) pîne kirin: کتن:[ کباک] Bi arınanca parastin ü aligiriye gotinen yekl yen ne xwcş, weki xweş nişan dan.
:: Qet gotinên qiza xwe pin e neke. واتا min fêm kir; ku ew dixıvaze çi bibêje. { فەرهەنگێ وێژان، ل، 400}
گۆتنێن ( یەکی) سەرێ خوە گرتن/Gotinên (yekî) serê xwe girtin: کتن:[ کباک] negirtin، Gotin rast derneketin.{ فەرهەنگێ وێژان، ل، 401}
:: Mixabin ku gotinen ku w i gotin, sere xwe negirtilı
گۆتنێن ( یەکی) ل دو نەگرتن/Gotinên (yekî)li hev du negirtin: کتن:[ کباک] Di navbera gotinan de nakokî hebûn. Derew kirin.{ فەرهەنگێ وێژان، ل، 400}
:: Baweriya min pê çênebû
çimkî gotinên wîhev ne nedigirtin
گۆتنێن ( یەکی) ل هەڤ نەنهرێن/Gotinên (yekî)li hev nenihêrin: کتن:[ کباک] Gotinan li hev negirtin ango derew axivin.{ فەرهەنگێ وێژان، ل، 401}
:: Ew zehf zêde dipeyive, belkî jî loma wisa gotinên wî li hev nenihêrin.
.
.
___________________
گۆ ² /go: ن:[ توێ]
1 . هەست ( ئەندامی لەش).
2 . توانای كاركردن بەسانایی ( پەنجەكانی دەست…).
گۆت/got: ئان: تەزیگ _ تەزیو، سڕ، گۆد : گیاندارێکە ئەندامی جەمام بووبێ.{ مەردۆخ، ب، ل، }
گۆتبوون/go: کتن:
1 . لەپێکەوتن لە ڕێ ڕۆیشتنی زۆر.{ خاڵ، ب، ل، }
2 . جەمامبوونی جەستە بەهۆی ماندووێتییەوە.{ هەمبانەبۆرینە، ل، }
لەگۆچوون/legoçûn: کتن:[ لە+ گۆ+ چوون]
.
.
_________________
گۆ ³ /go: ن:[ بیر][ فیز] شێوەیەکی بازنەییی ئەندازەیییە لە بۆشاییی سێ ڕەهەندیدا، بریتییە لەسەرجەمی ڕووی تۆپێکی تەواو خڕ. ھەروەکوو بازنە کە ئەندازەیییانە تەنێکی دوو ڕەهەندییە، گۆش بیرکارییانە پێناسەکراوە وەکوو کۆمەڵە خاڵێک کە ھەموویان ھەمان دووریان(r {\displaystyle r} ) ھەیە لەخاڵێکی دیاری کراو، بەڵام لە بۆشاییی سێ ڕەهەندیدا. ئەم دوورییە(r {\displaystyle r}
) بریتییە لەنیوەتیرەی گۆیەکە، و خاڵە دیاریکراوەکە بریتییە لە چەق(ناوەڕاست)ی گۆیە بیرکارییەکە. بە درێژترین ڕاستەھێڵی ناو گۆیەکە، کە دوو خاڵی بەرانبەر یەکی گۆیەکە بەیەکەوە دەبەستێتەوە و بە چەقی گۆیەکەش تێپەڕدەبێت و درێژییەکەشی دوو ئەوەندەی درێژیی نیوەتیرەی گۆیەکەیە، دەوترێت تیرەی گۆیەکە.[ ئینگـ: Sphere]
1 . خڕی.
2 . چیچک، خڕیی سەریی مەمک.
3 . گرۆڤەر، تۆپ.[ ئینگـ : The globe، Sphere]
4 . [ تشت] تۆپ : شتێکی گردی لووسی خڕە لە شووشي یان لە دار دروست دەکرێت.
( تێنس، یاریی، شەقێن).
گۆی ئاسمانی/goy asmanî: نتـ: گرۆڤەری ئاسمانی، تۆپ.[ ئینگـ : Celestial sphere]
گۆی زەوی/goy zewî: نتـ: خڕكەی زەوی. گرۆڤەری زەوی.[ ئینگـ : Earth]
گۆی مەمک/goy مەمحک: نتـ: گۆپكە مەمک، چیچیڵە( ڕەوا)، چچ( کباک).
گۆیی/goyî: نچ:[ گۆ+ یی] خڕی.
نیوەتیرەی گۆ/go: ن:[ بیر][ فیز] [ ئینگـ : radius of a sphere]
.
.
.
.
گۆتدان/go: کتن: گوژمدان و گۆتوەشاندن.
.