ئارامی   لاتینی   ئاڤێستایی 
 ‌ء ، ئـ
ده‌نگێکه‌ له‌ده‌نگه‌کانی زمانی کوردی، لەسازگه‌ی زمانه‌بچکۆله‌وه‌ له ‌ڕ‌ێگای گه‌ڕوو را دێتەده‌ره‌وه‌. له ‌ئه‌لفه‌بێتی زمانی عه‌ره‌بییه‌وه‌ هاتووه‌ته‌ ناو زمانی کوردی. به‌پێی ڕێنووسی عه‌ره‌بی ناوی( هه‌مزه‌)یه‌. بزوێنی رێزی پشته‌وه‌یه ‌و لێو له‌گۆکردنیدا که‌مێک به‌شداری ده‌کات و له‌گۆکردندا نیزیکی( a)ی فارسییه‌
 هاوێژی ئه‌م ده‌نگه‌ به ‌ئه‌م کلۆجه‌ ده‌بێت  کەمێک ده‌م ده‌کرێته‌وه‌، زار بۆ مه‌ڵاشووی خواره‌وه‌ ده‌ڕوات، باده‌رکردن به ‌ته‌ووژم له ‌قووڕگه‌وه‌ بۆ ده‌ره‌وه‌ی ده‌م. 

ئه‌م ده‌نگه‌ هه‌میشه‌ هه‌ر له‌سه‌ره‌تای ووشه‌\ بێژه‌وه‌ دێت، ته‌نها له‌ هه‌ندێک وشه‌ نه‌بێت وه‌ک( نه‌ء) که‌ له ‌شێواز به‌ده‌رن. به‌پێی ڕێنووسی ئارامی( عه‌ره‌بی) له‌ڕێنووسی زوانی کوردییدا هه‌ر له ‌سه‌ره‌تای برگه‌وه‌ یان وشه‌وه‌ تێت وه‌ک

:: ئاو،  ئارد، ئۆی…. ئییتر.

 تێبینی 
 زۆرکه‌س ئه‌م ده‌نگه‌ هه‌ر به( ئه‌لف)ده‌زانن، له‌کاتێکدا که‌( ئه‌لف) به‌بزوێن/ده‌نگدێر) ده‌ژمێردرێت وه‌ بەته‌نها گۆ \ ژێ ناکرێت. ئه‌م ده‌نگه‌، وه‌ک پێشبرێک به‌ڵام پێشگرنییه‌ و ده‌لکێندرێت به‌پیته‌ بزۆێنه‌کانه‌وه‌، له‌سه‌ره‌تایی ووشه‌/ واژه ‌وه
 بزوێنەکان  نموونەی زمانەوانی
 ئا :  A   ئاب ab   ئارد ard   ئاڤ av  ئای ay
 ئه :  E   ئەبرۆ ebiro  ئەرتەو ertew  ئەڤ ev  ئەی ey
 بزرۆکە  :  I
 ئۆ :  O  ئۆچک oçik
 ئوو : û    ئووخەیش ûxeyiş
 ئو :  U
 ئـۊ ( وی) : Ü  ئابادبۊن abadbün  ئـۊشم üşim
 ئێ : ê  ئێپه‌ êpe  ئێزمووگ êzmûg

 ئێسکبەندی مرۆڤ

êskbendî mirov

 ئێڵەک êľek
 ئی :  î  ئیرشت îrişt  ئیسۆت îsot  ئینگە înige   ئیوەت îwet

.

.

.