تەق/teq: ن:

1 – [دەنگ] دەنگی تەقە : دەنگی شتێکی ڕەق وە شتێکی ڕەقی دیکە بکەوێت.

2 – تەرق، پارچە، شەق.

تەقان/teqan: کتن:[ تەق+ ئان] پەقان، ترۆقین، چراڤ، زنەک، ترەقان.

تەقاندن/teqandin: کتپ: بەقتاندن( زا)، پەقاندن، تەرەقاندن.

1 – تۆقاندنی تەقەمەنی.

2 – گوللەهاویشتن بەچەک.

3 – تەقەتێخستن.

قامک تەقاندن/qamik teqandin: کتپ: پەنجەتەقاندن، تەقاندنی قامک، قرتەلێهێنانی گرێی قامکان.

قۆلنج تەقاندن/qolincteqandin: کتپ: پشتوناوشان تەقاندن، قۆلنج شکاندن.

مل تەقاندن/milteqandin: کتپ: مل شکاندن.

.

تەقاندنەوە/teqandinewe: کتپ:[ تەقاندن+ ئەوە]

1 – تەقاندنی بۆمب و چەکەمەنی.

2 – لە کە وبێژینگ دانی دەغڵ و دانەوێڵە بۆ جیاکردنەوەی بەردوشتی زێدە.

3- گەڕان و پشکنینی زۆر.

:: دونیام تەقاندەوە، بەڵام ئەوەی دەمەویست نەمدیتەوە.

تەقاو/teqaw: ئانفا:[ تەقان] پەقاو، تەقیو، پە قیاو، تەقویو.

.

تەقە/teqe: نتـ:[ دەنگ][ تەق+ ئە]

1 – دەنگی چەک و تەقەمەنی.

:: تەقەی تفەنگ، تەقەی تۆقتۆقە.

2 – دەنگ وێککەوتنی شتی رەق و سەخت.

:: تەقەی ددان، تەقەی قاپ و کەوچک.

3- دەنگی کوتانی دەرگا.

4 – دەنگی دەهۆڵ.

:: کچی کابرای جیرانی خواست، بەتەقەی دەهۆڵ و زوڕنای گووێستێوە. { گەنج. ل. 272}.

5 – شەڕەتفەنگ.

6 – [مجـ] هەواڵ،خەبەر ، دەنگۆ.

7 – [مجـ] تەواو، خەڵاس.

تەقەبوون/teqebǔn: کتن:[ تەقە+ بوون] شەڕبوون بەچەک.

تەقەتێکەوتن/teqe těkewtin: کتن:

1 – راکردن و ڕەوینەوەی بەکۆمەڵی ئاژەڵ لە ترسان.

2 – [ ئد] نەمان و بڕانی شیر لە گوانی حەیوان.

:: مانگە کەمان تەقەی تێکەوتووە و چی دیكە شیرنادات.

.

تەقەتەق/teqeteq: ن:[ دەنگ][ تەق+ ئە+ تەق] ڕنگەڕنگ، دێووڵ، ڕقڕقۆک، پەقپەق، چەرقین، تەقەی زۆر، تەق و هۆری یەک لە دووای یەکتری

: تەقەی یەک لە سەر یەک.

تەقەتەق کردن/teqeteq kirdin : کتپ: زۆرتەقەکردن، تەقە لە شت هێنان.

تەقە داکەوتن/teqedakewtin: کتن:[ ئد] خەبەر و دەنگۆ بڵاوبوونەوە.

تەقەکردن /teqekirdin: کتپ:[ تەقە+ کردن]

1 – گولەهاویشتن، تفەنگ ئاویژتن.

2 – تەقەتەقکردن.

تەقە لەبن هێنان/teqelebinhěnan : شڕ:[ ئد] تەقەلێهێنان.

تەقە لەدەرگا هێنان/teqeledergahěnan: شڕ:[ ئد] لەدەرکەدان، دەرگاکوتان.

تەقە لێ بڕین/teqe lě břîn: شڕ:[ ئد] تەواوکردن و خەڵاس کردنی شتێک، تەقەلێهێنان.

تەقەلێکردن/teqelěkirdin: کتپ:[ تەقە+ لێ+ کردن] گوللە بەکەسێکەوەنان.

تەقەلێ هێنان/teqelehěnan: کتپ:[ ئد][ تەقە+ لێ+ هێنان]

1 – تەواوکردن و خەڵاس کردنی خواردن و شتی لەم بابەتەی نێودەفر.

:: هەتا تەقەی لە قابڵەمە نەهێنا لەسەری هەڵنەستا!.

2 – تەقە لەبن هێنان: تەواوکردن و بە ئاکام گەیاندنی کارێک.

تەقەوەستان/teqewestan: کتن: وەستانی شەڕ.

تەقەوەستاندن/teqewestandin: کتپ: وەستاندنی شەڕ.

تەقەی دیان/teqey diyan: نتـ:[ دەنگ][ ئەردە][ تەقە+ ی+ دیان( ددان)] قرچەقرچی ددان.

تەقەی سەرهاتن/teqey serhatin: شڕ:[ ئد] تێنەگەیشتن، حاڵی نەبوون.

:: من هەرچەند باسی فیزێکت بۆ بکەم، تۆ تەقەی سەرت دێت.

.

تەق بردن/teq birdin: کتن:[ تەق+ بردن] شەق بردن.

تەقبوون/teq bǔn: کتن:[ تەق+ بوون] شەقبوون.

تەقڕەق/teqřeq: ئانتـ:[ کباک][ تەق+ ڕەق] تەقە و ڕەقە.

تەقکردن/teqkirdin: کتپ:[ تەق+ کردن]

1 – دیقکردن، تەقین، شەق بردن لەداخان.

تەقوپۆق/teqǔpoq: نتـ:[ تەق+ و+ پۆق] تەقوتۆق. 

تەقوتەق/teqǔteq: نتـ:[ تەق+ و+ تەق] تەقوتۆق. 

تەقوتل/teqǔtil: نتـ:[ئەردە][ تەق+ و+ تل] بەهەر تیرێکی لەنێچیرێکی دان.

تەق و تۆق/teq ǔ toq: نتـ:[ تەق+ و+ تۆق]

1 – دەنگی زۆر و بەربڵاوی تەقەتەق و تەقەمەنی.

2 – دەنگی وێککەوتنی کۆمەڵە کەرەسەیەک کەتەقەیان دێت.

تەق و توق/teq ǔ tuq: نتـ:[ تەق+ و+ توق] تەقوتۆق.

تەقوڕەق/teq ǔ řeq: ئانتـ:[ تەق+ و+ ڕەق]

1 – تەقە و ڕەقە ، شوێن و جێگە یەکی ڕەق، ڕەقوتەق.

2 – هەست و خوست.

تەق و ڕەقبوون/teq ǔ řeq bǔn: کتن:[ تەق+ و+ ڕەق+ بوون] نەرم و خۆش نەبوون، ڕەق و تەق بوون، ڕەق بوون.

تەق و دەو/teq ǔ dew : نتـ:[ ئەردە][ تەق+ و+ دەو] تەق و ڕەو.

تەقوڕەو/teqǔřew: نتـ:[ تەق+ و+ ڕەو] ڕەوێن و ڕاکردنی بەکۆمەڵ لەترسان، تەقودەو، تەکودەو.

تەق و لەق/teq ǔ leq: نتـ:[ تەق+ و+ لەق]

1 – حاڵی شتێک لەسەرجێی خۆی قایم نەبێت و لەرزۆک و لەق بێت.

2 – [مجـ] نێوەتەحتیل : شوێن و جێگەیەک کە هاتوچۆی تەواوی لەسەرنەبێت.

تەقولەق بوون/teqǔleqbǔn: کتن:[ تەق+ و+ لەق+ بوون]

1 – سست و لەرزۆکبوون، نیوەقایم بوون.

2- لەسەر نەزمی پێشوونەبوون، نیوەتەحتیل بوون.

:: نازانم چ خەبەر بوو ئەمڕۆ مەدرەسە تەقولق بوو بە شێکی زۆر نەهاتبوونەوە.

تەق و هۆڕ/teq ǔ hoř: نتـ:[ تەق+ و+ هۆڕ] دەنگی بەرز و زۆری تەقەتەق.

تەقی/teqî: ف:[تەقین]

:: چەکەکە تەقی.

تەقیاگ/teqyag: ئانفا:[ تەقیان] تەقیو، تەقێنراو : دانەوێڵە تەقێنرابێتەوە و دابێژرا بێت.

تەقیاو/teqyaw: ئانفا: تەقاو.

تەقین/teqîn: کتن:

1 – پەقیان، پەقان، پەقین بەقتین : دەنگی تەقە لەچەکەمەنی هەستان.

:: مینەکە تەقی.

2 – ترەکینی شتی هەڵمساوی وەک پزدان.

3 – هەڵسان لەبەر زۆرخواردن. لێکبڵاوبوون وشکانی شتی ڕەقی وەک بەرد و هێلکە و شووشە دەنێو ئاگردا.

5- قەڵشین و درزبردنی دەفری شووشەیی و چینی لەبەرسەرما و گەرما.

6 –  دەنگی ترازانی جومگە.

7 – بووژانەوەی کوێرەکانی و ئاو لێدەرکەوتنیان لەبەهاردا.

تەقیو/teqîw: ئانفا:[تەقین] تۆقیو.

:: چەکی تەقیو. چەکی ئاووردار، هەڵاتوو.

تەقینەوە/teqînewe: کتن:[ تەقین+ ئەوە]

1 – تەقینی بۆمب و چەکەمەنی دیکە.

2 – [مجـ] چەوسانەوە، هەوڵدان، دەنگدانەوە وبڵاوبوونە وەی دەسبەجێی هەواڵ و خەبەربە هەموولایەکدا.

:: هەر چەندە شەو و ڕۆژ دەتەقێمەوە پێ بژیوی خۆم و پەیداناکەم.

تەقینەوەی ئەتۆمی/teqînewey etomî: نتـ:[ فیز][ سەز][ تەقینەوە+ ی+ ئەتۆم+ ی] [ ئینگـ : Nuclear explosion]

تەقینەوەی ئەتۆمی سەرئاو/teqînewey etomî: نتـ:[ فیز][ سەز][ تەقینەوە+ ی+ ئەتۆم+ ی+ سەر+ ئاو] [ ئینگـ : Above Water Nuclear Burst]

تەقینەوەی ئەتۆمی سەرزەوی/teqînewey etomî: نتـ:[ فیز][ سەز][ تەقینەوە+ ی+ ئەتۆم+ ی+ سەر+ زەوی][ ئینگـ : Above Surface Nuclear Burst]

تەقینەوەی هەناوە گڕکان/teqǐnewey henawegiřkan: ن: [ فیز] جۆرێکە لە تەقینەوە ڤۆلکانەکان، ڕوودانەکەی لە ئاستی ماگمایە، کە لە سەر ڕووی زەوی ئاو ڕوودەدات، پلەی گەرمییەکەی لە 600 – 1170 دەبێت، واتا یەکسەر ئاو دەهەڵمێت و دەبێت بە هەڵم تێکەڵ بە تۆز و بەرد دەبێت و دەبنە بۆمبایەکی ڤۆلکانی [phreatic eruption، ultravulcanian eruption].

.

.

_________________________

تەق ² /teq: ئان: تاک، تاق.

.

.

.