وێ ¹ / wê : جن:[ هـ][ ئاڤێستایی : auuh: هووە ] خۆ _ خود، ڤێ( کباک)، 

.

  ڤاڤێرکردنی جێناوەکان
  کەسی یەکەم کەسی دووەم کەسی یەرەم
  تاک  وێم  وێت  وێش
  کۆ  وێمان  وێتا، وێتان وێشا، وێشان

.

وێ ئاخەنای/wêaxenay: كتن:[ هـ][ وێ+ ئاخەنای] خۆئاخنین.

وێ ئارام ئەوەکەرڎەی/ wê aram ewe kerđey: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئارام+ ئەوە+ کەرڎەی] خۆئارام کردنەوە.

وێ ئارام کەرڎەیۆ/ wê aram kerđeyo: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئارام+ کەرڎەی+ ۆ] خۆئارام کردنەوە.

وێ ئارامۆ کەرڎەی/ wê aramo kerđey: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئارام+ ۆ+ کەرڎەی] خۆئارام کردنەوە.

وێ ئارایش دای/wê arayş day: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئارایش+ دای] خۆئارایشدان.

وێ ئارایش کەرڎەی/ wê arayş kerđey: کتپ:[ هـ][ وێئارایش+ کەرڎەی] خۆئارایش کردن.

وێ ئازتەیرە/wê azteyre: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئازتەی+ رە] خۆشۆرکردنەوە، خۆئاتاج کردن، وێ ئاستەیرە( هـ).

وێ ئازتەیەرە/wê azteyre: کتپ:[ هـ] وێ+ ئازتەی+ ئەرە] خۆشۆرکردنەوە، خۆئاتاج کردن، وێ ئاستەیەرە( هـ). 

وێ ئازیزکەرڎەی/wê azîzkerđey: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئازیز+ کەرڎەی] خۆئازیزکردن، خۆخۆشەویست کردن.

وێ ئاشکرا کەرڎەی/ wê aşkira kerđey: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئاشکرا+ کەرڎەی] خۆ ئاشکراکردن.

وێ ئاشناکەرڎەی/ wê aşina kerđey: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئاشنا+ کەرڎەی] خۆئاشناکردن، خۆناساندن.

وێ ئاورا کەرڎەی/ wê awira kerđey: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئاورا+ کەرڎەی] خۆ برسی کردن، پارێزکردن.  

وێ ئاورڎەیرە/ wê awirđeyire: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئاورڎەیرە] خۆڕاهێنان، وێ ئاورڎەیەرە( هـ)، وێ ئەرە ئاورڎەی( هـ).

وێ ئاورڎەیۆ و رێۆ/ wê awirđeyo û rêo: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئاورڎەیۆ+ و+ رێۆ] خۆهێنانەوەیەک.  

وێ ئەرمانای/wê ermanay: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرمانای] خۆنواندن.  

وێ ئەرە ئارڎەی/wê ere arđey: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ ئارڎەی] خۆڕاهێنان.

وێ ئەرە ئاستەی/wê ere arđey: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ ئاستەی] وێ ئەرە ئازتەی( هـ)، خۆداهێڵان، خۆ ئاتاج کردن.  

وێ ئەرە ئاڵۆچنای/wê ere aľočinay: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ ئاڵۆچنای] خۆشۆرکردنەوە.  

وێ ئەرە ئێژنای/wê ere êjinay: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ ئێژنای] خۆڕاکشاندنەوە. 

وێ ئەرە بەزتەی/wê ere beztey: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ بەزتەی] خۆدابەستن، خۆئامادەکردن، وێ ئەرە بەستەی( هـ).  

وێ ئەرە بینای/wê ere bînay: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ بینای] خۆدابەستن، خۆئامادەکردن.

وێ ئەرە پاتەی/wê ere patey: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ پاتەی] خۆداپاچین. 

وێ ئەرە پۆژنای/wê ere pojinay: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ پۆژنای] خۆداپۆشین. 

وێ ئەرە پێتەی/wê ere bêtey: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ پێتەی] خۆداپێچان.

وێ ئەرە تەپنای/wê ere tepinay: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ تەپنای] خۆخەمبارکردن. 

وێ ئەرە تەکنای/wê ere tekinay: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ تەکنای] خۆداتەکاندن. 

وێ ئەرە تەمنای/wê ere teminay: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ تەمنای] خۆزویرکردن. 

وێ ئەرە جومنای/wê ere cuminay: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ جومنای] وێ ئەرە جمنای( هـ)، خۆخستنەڕێ.

وێ ئەرە چکنای/wê ere čiknay: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ چکنای] خۆئیفلاس کردن.  

وێ ئەرە دای/wê ere day: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ دای] خۆ هاویشتن بەرەو نزمایی.

وێ ئەرە ڕینەی/wê ere řîney: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ ڕینەی] خۆداڕنین.  

وێ ئەرە ساکنای/wê ere řîney: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ ساکنای] خۆداسەکاندن، خۆ دامرکاندن. 

وێ ئەرە سڕیەی/wê ere řîney: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ سڕیەی] خۆسڕین لەسەرەوە بۆ خوارەوە. 

وێ ئەرە شانای/wê ere řîney: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ شانای] هێز و گوژم دانەخۆ، هەڵمەت بردن.

وێ ئەرە شتەی/wê ere : کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ شتەی] خۆداشۆرین، خۆداشتن.

وێ ئەرە فەرەقنای/wê ere : کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ فەرەقنای] خۆدافرەقاندن. 

وێ ئەرە کۆای/wê ere : کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ کۆای] خۆداکوتان. 

وێ ئەرە کەرڎەی/wê ere kerđey: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ کەرڎەی] خۆداگرتن.

وێ ئەرە کۆمنای/wê ere : کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ کۆمنای] خۆدانەواندن، خۆداکۆماندن. 

وێ ئەرەگرتەی/wê ere : کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ گرتەی] خۆداگرتن. 

وێ ئەرەماڵای/wê eremaľay : کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ ماڵای] خۆداماڵین.

وێ ئەرە مەرزنای/wê ere : کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ مەرزنای] خۆدامەزراندن. 

وێ ئەرە ناستەی/wê ere : کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ ناستەی] خۆ مەحرووم کردن. 

وێ ئەرە نامنای/wê ere : کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ نامنای] خۆدانەواندن. 

وێ ئەرەنیای/wê ereniyay : کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ نیای] خۆدانان.

وێ ئەژناسای/wê ejnasay: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەژناسای] خۆناسین. 

وێ ئەژناسایۆ/wê ejnasayo: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەژناسای+ ۆ] خۆناسینەوە.

وێ ئەژناسنای/wê ejnasinay: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەژناسنای] خۆناساندن.

وێ ئەشناسای/wê ešnasay: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەژناسای] خۆناسین.

وێ ئەشناسایۆ/wê ešnasayo: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەژناسای+ ۆ] خۆناسینەوە.

وێ ئەشناسنای/wê ešnasinay: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەژناسنای] خۆناساندن.

وێ ئەنەنیای/wê ene niyay: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەنە+ نیای] خۆتێنان، خۆتێخستن.

وێ ئەنەیاونای/wê ene yawnay: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەنە+ یاونای] خۆتێگەیاندن.

وێ ئەوە ئازتەی/wê ewe azitey : کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەوە+ ئازتەی] خۆهێشتنەوە، وێ ئەوە ئاستەی( هـ).

 وێ ئەرە /wê ere : کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ ]

وێ کەرڎەی/wê kerđey: کتپ:[ هـ][ وێ+ + کەرڎەی]

وێ ئەرە ئاڵۆچنای/wê ere aľočinay: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ ئاڵۆچنای]

وێ ئەرە ڕینەی/wê ere řîney: کتپ:[ هـ][ وێ+ ئەرە+ ڕینەی]

وێت/wêş: ڕا: [ هـ] خۆت.

وێش/wêş: ڕا: [ هـ] خۆی.

{

هه‌رچه‌ن مه‌واچان  فارسی شه‌که‌ره‌ن
کۆردی جه‌ شه‌که‌ر به‌ڵ  شیرین ته‌ره‌ن
یه‌قینه‌ن  جه‌ ده‌ور  دۆنیای  پڕ ئه‌ندێش
هه‌ر که‌س   دڵشاده‌ن  وه‌  زوان وێش

}{ خانای قۆبادی}

وێشە/wêşe: جن:[ هـ] خۆیەتی.

وێشە/wêşe: ن:[ هـ][ زیند] مێشە. 

وێش ئاسا/wêş asa: ڕا: [ هـ] خۆی ئاسا.

وێشا/wêşa: ڕا:[ هـ] خۆیان.

وێم/wêş: ڕا: [ هـ] خۆم.

.

.

_____________________________

وێ ² /wê: جن:[ كباك] ئازە ( هـ)،  ئەو  بۆ مێیینە.

{

ژ میهرا وێ شەفەق سەعدێ، شرین لەعلێ، شەکەر وەعدێ

دنالم شبهەتێ رەعدێ، عەجیبم لێ ژ وێ جەعدێ 

}{ مەلای جەزیری}.

.

.

___________________________

وێ ³ / wê: ن: ناوی گۆڤارێکی کوردییە لە هەولێر دەردەکرێت لەلایەن یەکێتی ئافرەتانێ کوردستانەوە.

.

.

.

.