سێو/sêw: ن: [ ڕوو] سای _  سایە : saye ( كباک، زا)، ساوی، سێبسێف، سێڤ : داێکە کە لە ئاووهەوای فێنکدا بەباشی بەر دەگرێت، تا 6 میتر بڵند دەبێت و گەڵاکانی لە نێوەڕاستەوە پان و لە دوو سەرەوە باریکن و لە نووکەکانیانەوە ددانەیان هەیە. بەرەکەشی کە سێوەکەیە، خڕە بەڵام لە هەردوو سەرەوە بە رووی نێودا چووەتەوە و تام و بۆنیشی زۆر خۆشە. تۆودانی سێوەکە 5 دیوی هەیە کە لە هەریەکەیاندا دوو تۆو هەیە. گوڵەکانی پەمەیی یان چەرموون و چەندین جۆری هەیە کە ئەمانە جۆرە سەرەکیەکانیانن، لە شوێنە مامناوەندەکانی نیوەی باکووری گۆی زەوی، لە چیاکانی حەوزی دەریای سپی ناوەڕاست زۆرە. سێو بە ڕەچەڵەک لە ناوەڕاستی کیشوەری ئاسیایەوە هێندراوە. هەروەها لە زۆربەی وڵاتانی ئەورووپا و ناوچەی قەوقاز و نۆرویژ لە شوێنە نزمەکان هەیە. سێو دارێکی کۆنە و لە Dagmossa لە Alvstra kosterدا رەشوو ( سوغاڵ)ی دارسێویان دیوەتەوە کە هی 4000 ساڵ لەمەوبەرە.[ ئینگـ : Apple ][ لا : Malus domestica ]

  لە فەرهەنگی زمانی ئاڤێستادا، وەها تۆمارکراوە. ل. 
 گۆکردنی بە کوردی زمانی ئاڤێستایی   واتای بە ئینگلیزی
ڤەشتی  itSAW  Apple

 

 پۆلێنکردنی زانستی : Scientific classification
Kingdom  Division subdivision  Class  Order  Family  Genus Species
 شانشینی هۆبە ژێرهۆبە  پۆل پلە  خێزان بنەماڵە جۆر
 Plantae  Angiosperms Eudicots  Rosids Rosales Rosaceaes

Pommacées

Malus domestica
 جیهانی ڕووەک    تۆو داپۆشراوەکان  کاسەی گوڵ   گوڵەکان  گوڵییەکان  گوڵ سوورەکان   سێوەکان  

{

هەرمێ وەی وەی هەرمێ

سینگۆڵەت باخی ورمێ

لە سەر سینگی دوو سێون

ناوێرم دەستیان بەرمێ

}{ فۆلکلۆر}.

سێوە پاییزە/sêwe payîze: ن: [ ڕوو]

سێوە زستانی/sêwe zistanî: ن: [ ڕوو]

سێوە سوورە/sêwe sûre: ن: [ ڕوو]

سێوە مەلەتیک/sêwe meletîk: ن: [ ڕوو] ئەمەیان جۆرێکی پاییزەیە.

سێوی کێوی/sêw: ن: [ ڕوو] شوێنی سەرەکی ئەم جۆرە سێوە وولاتی بریتانیا یە.  [ لا : Pyrus malus ]

توێكڵی سێو/twêkilî sêw: نتـ:[ ڕوو] توێکڵی سێو دەوڵەمەندە بەترشی ئۆرسۆلیک : کە دەرخواردی مشکەکانی تاقیکردنەوەکە درا، بووە هۆی سووتانی کالۆرییەکی زۆر و لەنابردنی کێشی زیاد، ئەمەش بەو مانایە دێت کە توێکڵی سێو یەکێکە لە هۆکارەکانی دواخستنی مەترسی تووشبون بە شەکرە و چەورییەکانی جگەر. ترشی ئۆرسۆلیک نەك تەنها چەوری دەسوتێنێت، بەڵکو بەهۆی خانەکانی چەوری قاوەییەوە ڕێگری دەکات لە زیادبوونی کێش.{ NRT2}

:: توێکڵی سێو چەوری لەناودەبات.

تاڵە سێو/taľe sêw: ن:[ ڕوو] بەهارەسێو.

ترشە/tirşe: ن:[ ڕوو] 

ترشە تاوسان/tirşe nawsan: ن:[ ڕوو] { علی اشرف درویشیان، فرهنگ کرمانشاهی}.

سوورەساو/sûresaw: نتـ:[ ڕوو][ هـ][ سوور+ ئە+ ساو( سێو)] سوورەسێو. 

شەکرەسێو/şekire sêw: ن:[ ڕوو] لە ناوەکەیدا دیارە زۆر بە تام و چێژە.

قرەیاس/qireyas: ن:[ ڕوو] 

قپاقە/qipaqe: ن:[ ڕوو] 

گلاو/gilaw: ن:[ ڕوو] { علی اشرف درویشیان، فرهنگ کرمانشاهی}.

میرزایی/mirzabî: ن:[ ڕوو] { علی اشرف درویشیان، فرهنگ کرمانشاهی}.

 ووس/wus: ن:[ ڕوو] 

.

.

.

.

گوڵنامەی کوردی : حامید درودی

علی اشرف درویشیان، فرهنگ کرمانشاهی