ڕەش/řeš: ن:[ ڕەنگ][ #000000 ] سیا : ڕەنگێکی نەدراوەیە کە بەشێکە لە شەبەنگی ڕووناکی دەرکەوتوو. >< سپی .[ ئینگـ : black] 

گیانەوەری ڕەنگ ڕەشیش هەن وەک پشیلەی ڕەش 

ناوی دەریاچەش هەیە وەک دەریاچەی ڕەش. 

ڕەش/řeš: ئان:

1 – [ جنێو] [ ] قول، قولەڕەش.[ ئینگـ : ]

2 – تاری _ تاریک.

{ تێبینی : ڕەنگی ڕەش بەڕەنگێکی دەرنەکووتوو یان نیشانیەک بۆ خەم بەکاردێت، غەم، مەرگ، شەو، تاریکی، شوومی، شەرانگێزیی. کەڵەکەبوونی هەستونەست، هەستکردنی تاک بەنەگونجان، خۆ بەکەم زانین. بەکارهێنانی ڕەنگی ڕەش وەکو سێبەر هێمایە بۆ خستنەپاڵ یان خستنەسەری ترس و بیرۆکەی ڕەش بەسەر کەسانیتردا. }. 

3 – پیس و پۆخڵ.  

ڕەشاو/řešaw: نتـ:[ کۆن][ رەش+ ئاو] پێشینان بڕوایان وابوو، ڕەشاو یەکێکە لە چوار شلەی ناو لەشی مرۆڤدا، کە دەبێتە هۆی خەمباری.[ ئینگـ : Black bile]

ڕەشاهی/řešahî: ن: ڕەشایی، رەشی.[ ئینگـ : Blackness]

ڕەشباو/řeš: ئان: ڕەشکەڵە. 

ڕەش بوون/řeš bûn: کتن:[ ڕەش+ بوون] ڕەش هەڵگەڕان، تاریک بوون.  

ڕەش داگەڕان/řeš dageřan: کتن:[ ڕەش+ داگەڕان] ڕەشبوون. 

ڕەش دەرمان/řeš derman: نتـ:[ ڕوو][ ڕەش+ دەرمان] سیاوپووز.[ لا : asplenium adiantum nigrum].

ڕەشکەڵە/řeš: نتـ: ڕەشتاڵە.[ ئینگـ : Blackamoor]

ڕەش کردن/řeš kirdin: کتپ: [ ئینگـ : Blacken]

1 – تاری کرن. 

2 – ناوزڕاندن، لەکەدارکردن.  

ڕەش کردنەوە/řeš kirdinewe: کتپ: کوژاندنەوەی نووسراوێک بە پێنووس یان بۆیاخ. [ ئینگـ : Black out] 

ڕەش لنگ/řeš: نتـ: نەساخی یەک ڤەگرا. : تەرشی، تێکدەرێ لێدانێ ( مانگرتنێ)، مێخۆش.  [ ئینگـ : blackleg]

ڕەش و سپی/řeš û sipî: نتـ:

1 – ڕەشبەلەک، سەربەلەک.

2 – ڕەش و سپی( دیمەن، فلیم، وێنە). [ ئینگـ : Black and White]

ڕەش و شین/řeš û šîn: نتـ: شونا کولمێ یان کەتنێ، برینداربوونەوە. [ ئینگـ : Black and blue]

ڕەشکێر/řeškêr: نتـ:[ کشت][ ڕەش+ کێر( کێڵ)] ئەو وەردەی باران لیی نەدابێت.

ڕەشکێنەی چاو/řešikěney ĉaw: ن:[ هـ][ کباک][ توێ][ ڕەشکێنەی+ چاوبیبی  بیبیك ، بیبی چه‌و( فه)‌، ببله‌وچه‌می ( هـ)، بیبیله‌ی چاو، به‌به‌ڵه‌ی چاو، که‌شکاچاڤ. : کونێکی بچووکه‌ به‌ ئه‌ندازه‌ی نیسکێکه‌ له ‌ناوەڕاستی چاودا که‌ پێی ده‌گووترێت بیبیلک، له‌ سێ تا شه‌ش میلیمه‌تره‌، به‌ پێی تیشک که‌ به‌رچاو ده‌که‌وێت کونه‌كه‌ی گه‌وره‌ و بچووک ده‌بێت.

.

   ئەو پەیڤانەی، وشەی ڕەش لێی هاوبەشە     

.

ئاسکێ ڕەش/řeš: نتـ:[ ئاژ][ ئاسک+ ی+ ڕەش] پەزکوڤی یێ ڕەش( کباک) : ئاسکێکی شاخ درێژی پشت ڕەشباوی ژێر سک سپییە.[ ئینگـ : blackbuck]

ئاڵای ڕەش/řeš: نتـ:[ ئاڵا+ ی+ ڕەش] ئالایا دەریاگری( کباک)، ئاڵای چەتەی ڕەش : دروشمی سەر ئاڵاکە بریتییە لە کاسەسەری مرۆڤ لەگەل دوو ئێسکی راست و چەپ..[ ئینگـ : blackflag].  

ئەلماسا ڕەش/řeš: ن:[ ئینگـ : blackdiamond]

بازارێ ڕەش/řeš: نتـ:[ ئاب] بازاڕی رەش، بازاڕی نافەرمی، بازاڕی قاچاخ.[ ئینگـ : Black market]

بریناڕەش/birînareš: نتـ:[ نخ][ كباك][ برین+ ئا+ ڕەش] تیراوێ _ تیراوی، خۆره، كانگرێن، قانقاریا : مردنی شانه‌ی له‌ش به هۆی نه‌گه‌ێشتنی خوێن، نەخۆشییەکە کە لە مرۆڤ دەدات بە برینێکی ئەستەم خۆ دەردەخات و هۆیەکەی باسیلێکە کە مرۆڤ ئەم نەخۆشییە لە مەڕ دەگرێتەوە، ..[ ئینگـ : Gangrene].

بیژبیرەرەش/bîjbîreřeŝ: نتـ:[ ڕوو][ كباك][ بیژبیرە+ ڕەش] گەنمێكە كە گوڵی رەش بێت.

بویەیا ڕەش/řeš: ن:[ ئینگـ : backing]

پەزێ ڕەش/řeš: نتـ: مرۆڤێ پوچێ ژ مالباتا باش.[ ئینگـ : Black]

پەڵەی ڕەش/řeš: نتـ: 

پچەکێ ڕەش/řeš: ئان:[ ئینگـ : blackish]

پشتێنی ڕەش/pištênî řeš: نتـ:[ ڕامیا] ناوچەی قولەڕەشەکان لە باشووری کیشوەری ئەمەریکا، گەرەکی ڕەش پێستەکان، بۆ جیاکردنەوەی پێست سپییەکان.[ ئینگـ : Black belt]

بیژنا ڕەش/řeš: ن: مێ یا پیرهەڤوکی. یان کو نێری خو دخوت.[ ئینگـ : black]

تا ل گەل میزا ڕەش/řeš: ن:[ ئینگـ : black]

تەپکا ڕەش/řeš: نتـ: دەنگێ نەرێنی. [ ئینگـ : Black ball]

تەختەڕەش/texteřeš: نتـ:[ تەختە+ ڕەش] دەپڕەش( کباک) : تەختەی وانەگووتنەوەی ناو پۆلی قوتابخانە.[ ئینگـ : Blackboard] 

تیپا ڕەش/řeš: ن:[ ئینگـ : black letter]

ب تیبا ڕەش چاپکری/řeš: نتـ: ئەنی بەش. [ ئینگـ : black]

جادوو ڕەش/cadû řeš: نتـ:[ ئینگـ : Black art]

جادوگەرییا ڕەش/řeš: نتـ: بەد. [ ئینگـ : black magic]

چاڤ ڕەش/řeš: ئان: چاوڕەش، چاوی ڕەش.[ ئینگـ : Black eye]

چاڤڕەشۆك/čavřeŝok: نتـ:

1 – [ ڕوو][ چاڤ+ ڕەش+ ئۆک] گیایەکە گەڵاکانی زۆرجوان و ڕەنگاوڕەنگە.

2 –  پەشەمی( كباك، زا).

دەریایێ ڕەش/řeš: ن:[ ئینگـ : Black]

دەڤەرا ڕەشان/řeš: ن:[ ئینگـ : Black]

ڕەشاڤا رەش/řeš: ن:[ ئینگـ : blackdeath]

ڕووڕەش/řûřeš: ئان:[ ڕوو+ ڕەش] دەم و چاو ڕەش، دەم و چاو ڕەشکراو. [ ئینگـ : Blackface]

سەرڕەش/serřeš: ن:[ سەر+ ڕەش ][ ئینگـ : Blackhead]

1 – [ باڵ] هەر باڵندەیەک کە تەپلی سەری ڕەش بێت. 

2 – [ نخ] زیپکەیەکی قنچک ڕەشە، لەسەر دەم و چاو مرۆڤ دەردەکەوێت. 

3 – [ نخ] نەخۆشییەکی قەلەموونە، تووشی جگەر و پۆپنەی دەبێت. 

سورکێن ڕەش/řeš: ن:[ ئینگـ : Black]

شالول/šalul: ن:[ باڵ] جۆرە باڵندەیەکی ڕەشە، بەئەندازەی چۆلەکەیەک دەبێت.[ ئینگـ : blackbrid]

شێی ڕەش/šêy řeš: نتـ: ئوکسیدێ دووەمێ کاربۆنێ. [ ئینگـ : Black damp]

ڤەرشتنا ڕەش/řeš: ن:[ ئینگـ : black]

کەملەک ڕەش/řeš: نتـ: ئەندامێ ڕێکخستنەک فاشستی. [ ئینگـ : black]

کتێبا ڕەش/kitêba řeš: ن: بۆ ناڤێن مرۆڤێن نەڤیایی.[ ئینگـ : Black book]

کولاڤ ڕەش/kulav řeš: ن:[ باڵ] کڵاوکوڕە. [ ئینگـ : Black cap]

گرێکا ڕەش/řeš: نتـ: نەساخی یەک گێلاسان. [ ئینگـ : black knot]

گویزا ڕەش/řeš: ن:[ ئینگـ : black]

لەشێ ڕەش/lešê řeš: ن:[ ڕوو] جۆرە ڕووەکێکە.[ ئینگـ : Blackbody]

مارێ ڕەش/řeš: ن:[ ئینگـ : black]

هەڵووژەی ڕەش/heľǔjey řeš: ن:[ ڕوو][ كباك][ هەڵووژە+ ی+ ڕەش] هلووڕه‌‌شك، ئینجاس

هرچا ڕەش/hiřča řeš: ن:[ ئینگـ : Black bear]

.

.

.

.