ژێر/jêr: ئان، ن: پێشگرێکە لە زمانی کوردی بەواتای لە خوار( پلە) وەک نیمچە، نزمتر لە، کەمتر لە یان خوارەوەی شوێن یان شت دێت. هەروەها لە هەندێ هاوواتای زمانەوانی بۆ لێكچووی لە بری بن بەکاردێت. پانتایی زاراوەی( ژێر) یەکێکە لەو وشانەی کە دەتواندرێت بەراووردی پێبکرێت لە نێوان زمانی کوردی و زمانەکانی هیندوئەوروپی یەکان.[ ئینگـ : sub].

:: بزاوی ژێر پێست.{ هەژار، ل، 402}.  

ژێر/jêr: ئمـ: بن _ بنک، پەرتخ.  

لەکاتی، وەختی، لە ماوەی، لە سەردەمی. 

ژێر ئاسمانی/jêr asmanî: ئانتـ: زەمینی، ژێرئەسمانی نەخاسمە دنیایی.[ ئینگـ : subcelestial].   

ژێراڕ/jurař: :

ژێرئاڤ/jêrav: :

ژێرئاڤی/jêravî: ئان: نەرێتی نیڤ ئاڤێ..[ ئینگـ : subaquatic].   

ژێرئاگرە/jêr agire: :

ژێرئاو/jêr aw: نتـ:[ ژێر+ ئاو]

:: لە دوکان، ئەمساڵ 60 ھەزار دۆنم زەوی ژێر ئاو کەوتووە.{ باسنیوز}.

ژێراوچوون/jêrawçûn: :

ژێراوی/jêrawî: :

ژێرئیستیکان/jêr îstîkan: :

ژێرە/jêre: :

ژێرەخەر/jêrexer: :

ژێرەوە/jêrewe: : هی ژێرەوە، خوارتر نەک یەکسەر لە ژێرییدا. [ ئینگ: subjacent]. 

ژێرەبووگ/jêrebûg: :

ژێرەژوور/jêrejûr: :

ژێرەوکردن/jêrewkirdin : :

ژێربەرز/jêrberiz: نتـ:

:: پێلاوی ژێربەرزی ژنان. 

ژێربەش/jêrbeş: ئانتـ: ژێره‌ی كه‌رت : ئه‌و ژماره‌یه كه له ژێره‌وه‌ی هێڵی كه‌رت دایه.[ ئینگـ : Denominator].  

ژێرباڵ/jêr paľ: :

ژێرباڵخستن/jêr paľxistin: :

ژێربەران/jêr peran: :

ژێربەرەوژوور/jêr berew jûr: :

ژێرپاکردن/jêr pa kirdin: :

ژێرپەراسوو/jêr perasû: نتـ: زەبلەکا ژێر پەراسویی. [ ئینگـ : subcostal].

ژێرپەیڤ/jêr peyiv: نتـ: ژێربەڵێن : بەلێنا لقی، ژ پشترا بەڵێن دکت یان دکن. [ ئینگـ : subcontract ].

ژێرپرسیار/jêr pirsiyar: ئمـ:[

ژێرپێ/jêrpê: نتـ: پاماڵ (کهـ) پاشێل، لەقەشێل، ناچار.

:: شێلانی ژێرپێ بەسوودە بۆ گەلێ نەخۆشی.

ژێرپێڵاو/jêr pêľaw: نتـ: بنکەوش

ژێرپێست/jêr pêst: نتـ:[ توێ][ ژێر+ پێست][ ئینگ: corium]

:: چۆن چەوری ژێر پێست چارەسەبکەین{ Millet Press }.

ژێرپێستی/jêr pêstî: نتـ:[ توێ] لەژێر پێستدا. [ ئینگ: subcutaneous]

ژێرپێڵو/jêr pêľu: نتـ: ژێری پێڵووی چاو.[ ئینگـ : Conjunctiva ]. 

ژێرپیاڵە/jêr piyaľe: :

ژێرپژیشکی/jêrpijîşikî: ئمـ:[ کباک] نەتەختی، نەساخی یا زەحمەت مرۆڤ بشێت ناس بکت.[ ئینگـ : subclinical].

ژێرتاق/jêr taq: نتـ: [ ئینگـ : Soffit ] 

ژێرتاقم/jêr taqim: نتـ:[ بیر][ ژێر+ تاقم( طاقم)] ژێردەستە.[ ئینگـ : Subset ]

ژێرتەخلیت/jêr texilît: ئانتـ:[ کباک][ ئینگـ : subbreed].

ژێرتیڤلی/jêr tîvlî: ئانتـ:[ کباک][ ئینگـ : subcortical].

ژێر/jêr: ئمـ:[ ئینگـ : sub].

ژێرجام/jêrcam: نتـ:[ ژێر+ جام]

:: ڕوواندنی ژێرجامی شووشە.

ژێرجغارە/jêr ciẍare: :

ژێرجلکی/jêr cilkî: :

ژێرجور/jêrcur: نتـ:[ ئینگـ : subcategory].

ژێرچاو/jêr çaw: نتـ:[ ژێر+ چاو]                            

ژێرچەپۆکە/jêr çepoke: :

ژێرچەم/jêr çem: :

ژێرچەناگە/jêr çenage: :

ژێرچەنە/jêr çene: :

ژێرچناگە/jêr çinage: :

ژێرچناگەدان/jêr çinagedan: :

ژێرچناگەی کەڵەشێر/jêr çinagey keľeşêr: :

ژێرچین/jêrçîn: نتـ: کەرتەچین، لقەچین.[ ئینگـ : subclass].

ژێرخاکەوکردن/jêr xakew kirdin: :

ژێرخان/jêrxan: نتـ: ئینفراستره‌كتور، بنکۆشک، ژێرزەوی، ژێر داوێن.[ ئینگـ : Infrastructure]. 

ژێرخەرمان/jêr xerman: نتـ:[ ژێر+ خەرمان] بنەپیت : سەرکۆزەری بن خەرمان لە پاشان کۆدەکرێتەوە. 

ژێرخستن/jêr xistin: :

ژێرخۆڵ/jêr xoľ: نتـ: بنگڵ. 

ژێرخووان/jêr xuwan: :

ژێردار/jêrdar: :

ژێردەرانە/jêrdarane: نتـ: دەرچک، ئاستانە، پێشدەرگانە، ڕێسمە، پاژنەی دەرگا، ژێردەرگا : جێگای پێلاو لێداکەناندن.

ژێردەرگا/jêr derga: نتـ:[کباک. زا] دەرچک، ئاستانە، پێشدەرگانە، ڕێسمە، ژێردەرانە، پاژنەی دەرگا: جێگای پێلاو لێداکەناندن.

ژێردەرگانە/jêrdergane: :

ژێردەریایی/jêrderiyayî: :

ژێردەس/jêrdes: ئانتـ:[ هـ ] ژێردەست. 

ژێردەستە/jêrdeste: ئانتـ: بەندە. .[ ئینگـ : subject].  

ژێردەسەڵات/jêrdeseľat: ئمـ:[

ژێردەست/jêrdest: ئانتـ:

1 – نزمتر، لەژێر پلە و پایە. .[ ئینگـ : subaltern]. 

2 – بندەست، بنکڵێشە، بنهەنگڵ، لەپەنا : حاڵی کەسێک لە ژێر چاوەدێری کەسێکی دیکە کاردەکات.

ژێردەستە/jjêrdeste: ئانتـ:[ ژێر+ دەستە] ئیڕمان( ل)، بەردەست، خزمەتكار، نۆكەر : گیڕۆدە و بێ دەستەڵات.

ژێردەستی/jêrdest: نچ: بندەستی، دیلی. 

:: سێ پێشمەرگەی دیلی ژێردەستی داعش، رزگار كران.{ Radio Nawa}. 

ژێردەستی کردن/jêrdestî kirdin: کتپ: بندەستی کردن، بەدیل کردن.

ژێردەواری رەش/jêr dewarî řeş: نتـ: 

ژێرددان/jêr didan: نتـ: بنددان، بنەوەی ددان، پووک

ژێردلی/jêrdilî: ئانتـ:[ کباک][ ئینگـ : subcordate].

ژێرڕاخەر/jêr: پایەنداز( ه) ژێر پێراخەر : فەڕش و مافوورێک کەلە پێشخانە و بەردەگا ڕایدەخەن.

ژێرڕایەڵە/jêr řayeľe: نتـ:[ ژێر+ ڕایەڵە] [ ئینگـ: subnet (= subnetwork)].

پۆششی ژێر ڕایەڵە/poşişî jêr řayeľe : نتـ:[ پۆششی+ ژێر+ ڕایەڵە] [ ئینگـ: subnet mask].

ژێرڕاییخ/jêr řayîx: :

ژێرڕەخەر/jêr řexer: :

ژێر/jêr: ئمـ:[ ئینگـ : sub].

ژێر زانستگەیی/jêr zanistigehî: :[ ئینگـ : subcollegiate ].

ژێرزەڤی/jêr zevî: :

ژێرزەمین/jêr zemîn: :

ژێرزەمینی کلیسا/jêr zemînî kilîsa: نتـ: [ ئینگـ : Crypt ]

ژێرزه‌نجیره‌کان/jêr zenicîrekan: نتـ: ژێرسێریه‌کان.[ ئینگـ : Sub-series ]

ژێرزەوین/jêr zewîn: :

:: دۆزینەوەی نەخۆشخانەیەک لە ژێرزەوی، لە شاری ئەفرین.

ژێرزەوینی/jêr zewînî: :

ژێرزرانی/jêr ziranî: : 

ژێرزریەیی/jêr ziryeyî: :

ژێرزگی/jêrzigî: ئانتـ:[ ژێر+ زگ+ ی] ژێر سکی، بن زکی.[ ئینگـ : subabdominal]. 

ژێرزکەوۆس/jêr zikewos: :

ژێرزمان/jêrziman: :

ژێرزووان/jêrzuwan: :

ژێرزووان چەژتن/jêrzuwan çejtin: :

ژێرزین/jêrzîn: :

ژێر ژێرەوە/jêrjêrewe:  ئاکتـ:  بن بنەوە. 

:: کلیلکە لە چەکمەجەکەی ژێر ژێرەوەیە.{ ئاوارە، ل، 1042}.  

ژێرسەر/jêrser: :

ژێرسەرداب/jêrserdab: ئانتـ:[ کباک] [ ئینگـ : subcellar].

ژێرسەرین/jêr serîn: نتـ:[ ژێر+ سەرین]

:: مۆبایله‌كانتان مه‌خه‌نه‌ ژێر سه‌رینه‌وه.{‌ Xelk}.

ژێرسەماوەر/jêrsemawer: :

ژێرسفر/jêr sifir: نتـ:[ ژێر+ سفر]

:: لە هەنذی شوێن پلەی گەرمی دەگاتە 40 پلەی ژێر سفر.   

ژێرسک/jêr sik: نتـ: بنەسک

ژێر سوور/jêr sûr: نتـ: په‌یوه‌ندیدار به تیشكی ئیزۆبار، هێلی سه‌ر نه‌خشه‌ی هه‌وا كه ناوچه‌گه‌لی هاوپه‌ستان پیشان ده‌دات.[ ئینگـ : Isobar ، Infrared]. 

ژێرسیگار/jêrsîgar: :

ژێر/jêr: ئمـ:[ ئینگـ : sub].

ژێرقوچەک/jêr quçek: نتـ:[ کباک] [ ئینگـ : subconical].  

ژێرقلیان/jêrqiliyan: :

ژێرقلیانی/jêrqiliyanî

ژێرک/jêrik: :

ژێرکە/jêrike: :

ژێرکەفتن/jêrkefitin: :

ژێرکەن/jêrken: :

ژێرکەوتن/jêrkewtin: کتن: بنکەوتن

ژێرکەوش/jêr kewiş: :

ژێرکراس/jêrkiras: :

ژێرکرکروکی/jêr kirkirukî: ئانتـ:[ کباک] پچەکێ کروکروکی.[ ئینگـ : subcartilagionous]{ سەلاحەدین، ل، 940}.

ژێرکلوخی/jêr kiluxî: ئانتـ:[ توێ][ کباک][ ژێر+ کلوخ( کلۆخ )ی] ژێرکەللەسەری. [ ئینگـ : subcranial].

ژێرکلورید/jêr kilurîd: نتـ:[ کباک] کلوریداێ کێم کلورین.[ ئینگـ : subchloride].

ژێرکۆڵ/jêrkoľ: :

ژێرکێرە/jêrkêre: :

ژێرکلیکا ملی/jêr kilîka milî: نتـ:[ کباک][ ئینگـ : subclavian].

ژێرگ/jêrig: :

ژێرگرووپ/jêrgirûp: نتـ: [ ئینگـ : Subgroup ]

ژێرگێن/jêrgîn: :

ژێرلچەکی/jêr liçekî: :

ژێرلچەکین/jêr liçekîn: :

ژێرلچەوکین/jêr liçewkîn: :

ژێرلیژنە/jêr lîjine: نتـ: ژێرکۆستەکی .[ ئینگـ : subcommission].

ژێرماڵە/jêrmaľe: نتـ:[ ژێر+ ماڵە( ماڵ+ ئە)] بەرماڵە، پاژماڵە، پاشماڵە، پشتماڵە : مالێ کە کە خزمەتی ماڵە گەورە دەکات و لەوێش ماڵی پێ دراوە.

ژێرناڤ/jêrnav: نتـ:[ ژێر+ ناڤ]

ژێرنووس/jêrnûs: نفا:

ژێرنووسین/jêrnûsîn: کتپ:

ژێرنووسی/jêrnûsî: نچ:

ژێرنیڤەکی/jêrnîvekî: ئانتـ:[ کباک] پچەکێ نیڤەکی.[ ئینگـ : subcentral].

ژێر/jêr: ئمـ:[ ئینگـ : sub].

ژێرۆ/jêro: :

ژێروو/jêrû: نتـ:[ ژێر+ ئوو] لای خوارەوە، بەردانگ.

ژێروژوور/jêr û jûr: :

ژێرهار/jêrhar: :

ژێر هەوایی/jêr: ئانتـ: کەوتووەتە سەر ڕووی زەمین یان نزیکی ڕووی زەمین. لە ڕووی زەمیندا.[ ئینگـ : subearial].  

ژێرهشی/jêrhişî: ن ، ئان: پچەکێ هشی..[ ئینگـ : subconscious].   

ژێرهشتتی/jêrhişî: نچ: .[ ئینگـ : subconsciousness].     

ژێری/jêrî: :

ژێری خێنی/jêrî xênî: :

ژێرین/jêrîn: :

ئاوبه‌ژێرکاداکردن/awbejêr ka dakirdin: کتپ:[ ئاو+ بە+ ژێر+ کا+ دا+ کردن] پیلان گێڕان، به‌نـهێنی کارکردن.

بەرەژێر/berejêr: نتـ:[ بەرە+ ژێر] جیاوازە لەگەڵ( بەرەبن).

بەرژێر/berjêr: ئاک:[ کباک][ بەر+ ژێر] بەرەوژێر.

بەرژێربوون/berjêrbûn: کتن:[ کباک] چل مسین( ل)، دابەلین، پووین، ژاکان، سیس هەڵگەڕان، تارملین.

بەژێر/bejêr: کتن:[ بە+ ژێر]

بەژێردادان/bejêrdadan: کتن:[ بە+ ژێر+ دا+ دان] بەرزکردنەوە.

بەژێرچاوەوە ڕاوانین/bejêr ĉawewe řuanîn: کتن:[ بە+ ژێر+ چاو+ ەوە+ ڕوانین] لەژێر چاوەوە ڕووانین.

بەژێرلێوانەوە/bejêr lěwanewe: ئاکتـ:[ بە+ ژێر+ لێوانەوە] بەنهێنی، بەپەنهانی.

بەژێرلێوانەوەکردن/bejêr lěwanewe kirdin: کتپ: شاردنەوەی گووتە لەناو زاردا گلماندنی.

ب ژێرهشی/be jêrhişî: ئاکتـ: پچەکێ هشی..[ ئینگـ : subconsciously].    

بەرڤەژێر/bervejêr: ئاکتـ:[ کباک][ بەرڤە+ ژێر] سەرەوژێر.

پالەژێردەرچوون/palejêrderçûn: كتن:[ پا+ لە+ ژێر+ دەرچوون] پێلەژێردەرچوون، خلیسكان.

تیشكی ژێرسوور/tîşkî jer sûr: ن:[ فیز][ ئینگـ  : Infrared Rays ]

چاوبەرەژێر/čawberejêr: ئانتـ:[ چاو+ بەرە+ ژێر] شەرمەزار، چاولەبەر، تەریق( هـ)، چەم بەرەژێر.

چاوبەرەژێری/ čawberejêrî: نچ: شەرمەزاری، چاوەبەرەوژێر.

چوونەژێر/čûnejêr: کتن:[ چوونە+ ژێر

1 – ددان بەشتێکدادان، درکاندن، چوونە ژێر باری کارێک، ڕاستی گۆتن.   

2 – پاوەجێ بوون، خۆگرتن، بەپشووبوون، شت بە ئاسانیی گرتن، شت بەقورس نەگرتن.

ڕێکردنی ژێرەوەیی/řêkirdinî jěreweyî: نتـ:[ جێۆ] [ ڕێکردنی+ ژێرەوەیی] بریتیە لەو كەناڵە ئاوییانەی كە لە ناوچە كارستییەكاندا بەشێوەیەكی سروشتی دروست دەبن بە‌‌هۆی توانەوەی بەردە كلسییەكانەوە.[ ئینگـ: Under flow]{ زارەوەكانی ئاو، ل، 361}.

لەژێر/lejêr: ئمـ:

:: لە ژێر قاچی کۆمەڵێک فیل، کیسەڵێک لە مردن رزگاری دەبێت.

:: من لە ژێر ئەو هەڵ و مەرجانەدا، کار ناکەم.{ ئاوارە، ل، 1042}.   

لەژێرەوە/lejêrewe: ئمـ:

لەژێر چاودێری/le jêr çawdêrî: :

:: چۆن دەزانی مۆبایلەكەت لە ژێر چاودێریدایە ؟.{ ڕۆژهەڵات تایمز}

لەژێر سایەی/le jêr sayey: ئاکتـ:

لەژێرناونیشان/le jêr naw nîşan: نتـ:

لەژێرهێرش/le jêr hêriş: ئاکتـ:

هێنانە ژێر/hênane jêr: کتپ:[ ‌هێنان+ ئە+ ژێر] 

.

.

.

.