گێزەر/gêzer: ن:[ ڕوو] گەزەر _ گێزەل، گیزێر، کارۆت، کارووت : ڕووەکێکی ڕیشەییە کە زۆربەی جاران پرتەقاڵی ڕەنگە هەرچەند کە وەنەوش، سپی، زەرد و سووریشی هەیە. گێزەر زۆرجار لە نێو سالاد دا بەکاردە‌یندرێت.[ Daucus carota . sativus].

.

           ناوەڕۆکی گێزەر لە ١٠٠ گرامدا                             
 هێزی وزە   (41 kcal) 173 kJ
 پرۆتین  0.93 g
 چەوری  0.24 g
 کاربۆهیدرات  9.6 g
 شەکر  4.7 g
 ریشاڵ  g 2.8
  ڤیتامینەکان  

 

     

 ڤیتامین A
 (104%)835 μg
 ڤیتامین (B1)
 (6%) 0.066 mg
 ڤیتامین (B2)
 (5%) 0.058 mg
 نیاسین (B3)
 (7%) 0.983 mg
 ڤیتامین (B5)
 (5%)0.273 mg
 ڤیتامین B6  (11%) 0.138 mg
 Folate (B9)   (5%)19 μg
 ڤیتامین C  (7%)5.9 mg
 ڤیتامین E  (4%)0.66 mg
 ڤیتامین K  (13%)13.2 μg
   کانزاکان  ئاسن  (2%)0.3 mg
 پۆتاسیۆم  (7%)320 mg
 زینك  (3%) mg
 سۆدیوم  (5%)69 mg
 فۆسفۆر  (5%)35 mg
 کالسیۆم  (3%)33 mg
  مەنگەنایزە  (7%)0.143 mg
 ماگنیزیوم  (3%)12 mg

.

یەکێکە لە سەوزە هەرە سوودبەخشەکان و لە رووی خۆراکناسییەوە خاوەن پێکهاتەیەکی نایابە، خواردنی گێزەر بە بەردەوامی و بە پێی پێویست، سوودی تایبەتی بۆ پێست هەیە. گێزەر بەهۆی پێکهاتەکەیەوە وەک یەکێک لە باشترین خواردنەکان دادەنرێت بۆ جوانیی پێست و خۆپاراستن لە نیشانەکانی پیربوون.  ئەم ماددانە هەر یەکەو بەجۆرێک سوود بە پێست دەگەیێنن، دژە ئۆکسان بەسودە بۆ لە ناوبردنی ماددەی زیانبەخش و پێست لە چرچي و لۆچي بە دوور دەگرێت و زیپکە کەم دەکاتەوە، ڤیتامین A بە سوودە بۆ بەهێزکردنی پێست و ئێسك و نینۆك.

.

گێزەر بڕێکی زۆر ڤیتامینات و ئاسنی گرنگی تێدایە و زۆر گرنگە بۆ تەندروستی لەش و پێست، ئەمەش دیارترین سودەکانی گێزەری کوڵاوە:

– توانای بینین باش دەکات : لەبەرئەوەی دەوڵەمەندە بە ” بیتا کارۆتین” و ڤیتامین ” ئەی” زۆر گرنگە بۆ چارەسەرکردنی ئاوساوی چاو و ھیلاکی، ھەربۆیە گێزەری کاڵ یان کوڵاو بخۆ تاوەکو توانای بینایت باش بکەیت.

– سودەکانی گێزەر بۆ پێست : دەوڵەمەندە بە ڤیتامین G کە یارمەتی دەردانی مادەی کۆلاجین دەدات، ئەمەش وادەکات گێزەر یەکێکبێت لە باشترین خۆراکەکان بۆ بەرەنگاربونەوەی چوونە تەمەن  و دەرکەوتنی چرچولۆچی، ھەربۆیە گێزەرێکی کوڵاو پان بکەرە وە لەگەڵ کەمێک ماست تێکەڵی بکە پاشان بۆ ماوەی چارەکێک بیدە لە ڕووخسات و لە کۆتایدا بە ئاوی شلەتێن بیشۆ.

– سودەکانی گیزەر بۆ قژ: یارمەتی چالاکردنەوەی سوڕی خوێن دەدات لەئەنجامدا چارەسەری قژ وەرین دەکات و دەردانی کۆلاجین و زەیتەکانی قژ زیاد دەکات، بۆ ئەم مەبەستە دوو گیزەری کوڵاو و کەوچکێک زەیتی زەیتوون و یەک حەپی ڤیتامین H  و کەوچکێک ھەنگوین تێکەڵ بکە و بیدە لە سەرت پاشان بە کڵاوێکی پلاستیکی دایبپۆشە.

– چارەسەری شێرپەنجە دەکات: لەبەر ئەوەی دەوڵەمەندە بە “بیتا کارۆتین” و “ئەلفا کارۆتین”یارمەتی بەرەنگاربوونەوەی زۆربەی جۆرەکانی شێرپەنجە دەدات ھەروەھا تواناکەی بە ڕێژەی 25 ٪ زیاتر دەبێت ئەگەر بە کوڵاوی بیخۆیت .

– یارمەتی کەمبوونەوەی کێش دەدات: لەبەر ئەوەی کالۆری کەمە و دەوڵەمەندە بە “پۆتاسیۆم” و “بیتاکارۆتین” و “کالسیۆم” و ڕیشاڵ کە جوڵەی ڕیخۆڵە باشتر دەکات.

.

.

.