هێز/hěz: ن:[ زمان] ئاوزان، بڕست، پاشەر _ پاشەرشكا، تاب _ تابشت، توان _ توانایی، توونایی، تین، جەخت، دەستەڵات، وزە، هێزنەمان.[ ئینگـ : Accent].

.

.

______________________________

هێز/hěz: ن:[ سەز] توانایی، سووپاخانە، سووپاگە، لەشکر، لەشکرخانە، لەشکرگا.[ ئینگـ: Force، Power]

هێزبڕین/hězbiřîn: ن:[ هێز+ بڕین] بێ تاقەت كردن، پرزەبڕین.

هێزپێو/hězpêw: نتـ:[ ئینگـ: Dynamometer].

هێزدار/hězdar: ن:

هێزدان/hězdan: ن:

هێزدانەوەی پۆزێتیڤ/hězdanewey pozêtîv: نتـ: بەهێزکردنەوەی پۆزێتیڤ.[ ئینگـ: Positive reinforcement].

هێزدانەوەی نێگەتیڤ/hězdanewey nêgetîv: نتـ: بەهێزکردنەوەی نێگەتیڤ.[ ئینگـ: Negative reinforcement]

هێزکۆتەیناوە/hêzkoteynawe: کتن:[ هـ][ هێز+ کۆتەی+ ناوە] هێزتێکەوتنەوە.

هێزکۆتەیەنە/hêzkoteyene: کتن:[ هـ][ هێز+ کۆتەی+ ئەنە] هێزتێکەوتن. 

هێزلێبڕان/hězlêbiřan: کتپ:[ هێز+ لێبڕان( لێ+ بڕان)] پرزەلێبڕان، لەتاقەتكەوتن، ماندووبوون.

هێزلێبڕاو/hězlêbiřaw: ئانفا:[ هێز+ لێبڕاو( لێ+ بڕان)] پرزەلێبڕاو، شەكەت بوو : كەسێكە هەناسەی سواربێت و لەكاتێكدا زیانێكی زۆری لێكەوتبێت.

هێزلێبڕین/hězlêbiřîn: کتپ:[ هێز+ لێبڕین( لێ+ بڕین)]

1 – پرزەچنین، پرزەلێبڕین، ماندووكردن، بەزاندن، هێزلێبڕین.

2 – بەش لێخواردن، ماف خواردن.

هێزدەر/hězder: نفا:[ هێز+ دەر( دان)] توانادەر.

هێزوتوانا/hěz û tiwana: نتـ:[ هێز+ و+ توانا] هەناسە، پرزە

.

هێزی ئاسمانی/hězî asmanî: ن: باڵان.[ ئینگـ: ].

هێزی با/hězî ba: ن:[ ئینگـ: Wind force].

هێزی بزوێن/hězî bizwên: ن: ئاژۆک.[ ئینگـ: Driving force]

هێزی بزوێنە/hězî bizwêne: نتـ: ئاژۆک( پاڵنەر)، کام، زەبرەی گوڕ، گۆڕانکاری بڕی جووڵانەوە.[ ئینگـ: Impulse].

هێزی پەرچدراو/hězî perčdiraw: نتـ:[ ئینگـ: restoring force]

هێزی دەرپەڕاندن بۆ دەرەوە/hězî derpeřandin bo derewe: نتـ:[ ئینگـ: Centrifugal force]

هێزی ڕاکێشان بەرەوچەق/hězî řakêšan berew čeq: ن: بەرەوناوەند.[ ئینگـ: Centripetal]

هێزی ڕاکێشان بۆ ناوەوە/hězî řakêšan bo nawewe: نتـ: هێزی بەرەو ناوەندی.[ ئینگـ: Centripetal force]

هێزی ڕاکێشانی/hězî řakêšanî: نتـ:[ زەوی] رافرین.[ ئینگـ: Gravitation]

هێزی زەنبەلەک/hězî zenbelek: نتـ: سپرینگ، فەنەر.[ ئینگـ: Spring power].

هێزی سەرپەرشتیاری لێهاتوو/hězî serpereštyarî lêhatû: نتـ:[ کار][ ئینگـ: Adequate supervisory force]{ شەهاب، ل، 9}.

هێزی کار/hězî kar: نتـ:[ ئینگـ: Labour، Manpowe]

هێزی کێشی تایبەت/hězî kêšî taybet: نتـ: قورسایی جۆری. [ ئینگـ: Specific gravity]

هێزی موگناتیسی/hězî muginatîsî: نتـ:[ ئینگـ: Magnetic force]

.

بهێز/bihěz: ئانتـ:[ کباک][ ب+ هێز] بەهێز.

بەهێز/behêz: ئانتـ:[ بە+ هێز ]

1 – بەتوانا، بەتاقەت، بەكار، پتەو، جوست، چالاك، خورت، کارا، كاركو : گیانداری ئیشكەری لێهاتوو.

2 – خاوەن دەستەڵات.

بەبێ هێزی/bebě hězî: ئاکتـ:[ بەبێ+ هێزی] لاوازی.

{

بە ئەسپایی، بەبێ هێزی، بەعاستەم

هەواری ڕۆحم ئەخاتە سەرلەرەی خەم !

}{ گۆران}.

بێهێز/běhěz: ئانتـ:[ بێ+ هێز]

1 – ئێرەتی( رۆژ)، بێتین، گێچەڵ، ترکزە، تەلەزگە. 

2 – لاواز، شلک، لەڕ، ماندوو، بێ ووزە. 

بێهێزبوون/běhězbûn: کتن:[ بێهیز+بوون] لاوازبوون، ماندووبوون، لەڕبوون.

بێهێزکردن/běhězkirdin:کتپ:[ بێهێز+ کردن] لاوازکردن، ماندووکردن، شلکردن.

بێهێزی/běhězî: نچ:

1 – ماندووی، بێتڕقەتی، لاوازی. 

2 – داماوی، بێدەستەڵاتی.

.

.

______________________

هێز/hěz: ن: [ فیز]

جۆرەکانی هێز دەبن بە دووبەشەوە

هێزە بوراییەکان/hěze biwarîyekan: نتـ:[ فیز] ئەو هێزانەی لە دوورەوە کاردەکەن

هێزی بەرکەوتەکان/hěze berkewtekan: نتـ:[ فیز] ئەو هێزانەن کە لەکاتی بەرکەوتنی یەکتری کاردەکەن.  

.

هێزی لێکخشان/hězî lêkxišan: نتـ:[ فیز] هێزی بەرکەوتەکان.

.

.

.

.

.

 

 

.

.

____________________________

هێز/hěz: ن: زۆرلێکردن.

چۆن هێزەكان پیشان دەدرێن؟

بەزۆری هێزەكان پیشان دەدرێن بە دەستەواژەی ئاراستەبڕەكانی یەكە و پێكنەرەكانی هێز. ئاڕاستەبڕێكی یەكە ئاڕاستەبڕێكی یەكەی درێژییە، ئاڕاستەكراوە بە درێژی تەوەرەی پۆوتانێك. ئاڕاستەدارەكانی یەكە لە هاوكێشەكانی ئاڕاستەبڕەكاندا بەكاردەهێنرێن بۆ دیاریكردنی ئاڕستە بەبێ كاریگەری بڕ. لە سیستمی پۆوتانی الكێشەیدا، سێ ئاڕاستەداری . k ،j ، i هەیە یەكە

2.5 Methods of finding of Resultant دۆزینەوەی ڕێگاكانی بەرەنجامی هێز

2.6 Resolution

.0Resolution: every inclined forces are resolved into their components one on X-axis and the other on Y-axis after that total summation of forces on X-axis (∑Fx( and total summation on forces on Y-axis ∑Fx are taken.

.

جیاوازی نێوان هێزە دەرەكییەكان و هێزە ناوەكییەكان چییە؟

كاری تەنەكانی تر لەسەر تەنە سەختەكان ناسراوە بە هێزی دەرەكی. ئەگەر لاسەنگ بو، هێزێكی دەرەكی دەبێتە هۆی جوڵەی تەنەكە. هێزە ناوەكییەكان هێزەكانن كە بەشەكانی تەنێكی سەخت بەیەكەوە دەبەستێت. هەرچەندە هێزە ناوەكییەكان دەتوانن ببنە هۆی شێوەتێكچونی تەنێك بەاڵم هەرگیز بەهۆی هێزە ناوەكییەكانەوە جوڵە نییە.

.

هێز پێناسە دەكرێت وەك كاریگەری تەنێك لەسەر تەنێكی دیكە كە جوڵەكەی دەگۆڕێت یان هەوڵدەدات بۆ گۆڕینی جوڵەی تەنەكەی كە كاری كردوەتەسەر. هێز پڵنانێكە یان ڕاكێشانێكە كە تەنێك كاردەكاتە سەر تەنێكی دیكە، هێزی كێشكردن، موگناتیزی كارەبایی وەستاو وە كارلێكە نەگۆڕەكان. هێز هێندێكی ئاڕاستەدارە، بڕ و ئاڕستە و خاڵی كارتێكردنی هەیە.

.

.

.

.