[ ئاژ]  لێکسیکۆنی گیانلەبەر لێرەدا لە هەوڵی پێشکەشکردنی پێرسیتی مژارەکانی ئاژەڵ، گیانلەبەر و ڤێترینەری داین، کە هەردوو تایبەتمەنی کۆن و نوێی لە خۆگرتبێت، بەواتایەی کە پەیڤی تێدایە لە کەلەپوری کوردەواری بەکارهاتووە وەک جۆرەکانی ناسینەوەی ئەسپ و مەڕ یان زانستی فێترینەری هاوچەرخ.



.

 ئاتەشەمار  ئاخرکە  ئاخرگە  ئاخریوك   ئاخۆران  ئاخۆرە  ئاخوه‌ره  ئاخورك 
 ئاخوندک   ئاخویرك  ئاخیرك  ئاده‌ر   ئارەما  ئارەمووک  ئاردەپێچ  ئارڤانە
 ئارگاڵ  ئارۆله  ئاروار  ئاروان   ئاروانە  ئاروانلۆک  ئاژاڵ   ئاژەڵ 
 ئاژه‌ڵه‌په‌ین  ئاژه‌ڵه‌خه‌لووز  ئاژه‌ڵ به‌خێوکردن  ئاژه‌ڵ راوکردن  ئاژه‌ڵ سه‌ربڕین  ئاژه‌ڵ کوشتن  ئاژه‌ڵ له‌ڕه‌واندن  ئاژه‌ڵناس
 ئاژاڵناسی  ئاژه‌ڵداری  ئاژه‌ڵی ئاوی  ئاژه‌ڵی ئاوەکی  ئاژه‌ڵی بار  ئاژەڵی بڕبڕەدارەکان  ئاژەڵە بێ بڕبڕەدارەکان  ئاژه‌ڵی بێ شیردەرەکان
 ئاژەڵی دوسم  ئاژه‌ڵی درنده  ئاژه‌ڵی دۆشه‌نی  ئاژه‌ڵی دووژێنگه‌یی  ئاژەڵی یەکسم  ئاژه‌ڵی سمدار  ئاژه‌ڵی شیردەرەکان  ئاژەڵی کاوێژکەر
 ئاژه‌ڵی کێوی  ئاژەلی گۆشت خۆرەکان  ئاژەلی گیاخۆرەکان  ئاژه‌ڵی ماڵی  ئاژووەری  ئاژووەری قوڕ  ئاسپ  ئاسپزە
 ئاستار  ئاستارە  ئاستۆر   ئاسک   ئاسکی ره‌قه  ئاسکی سپی  ئاسکی که‌تیره‌  ئاسکی مێ
 ئاسکی مێچکه‌  ئاسکی نێر  ئاسکه‌ کێوی  ئاسکی بچووک  ئاشڤان  ئافور   ئاڤۆر   ئاڤۆز 
 ئاڤۆسێت  ئاڤیزەر  ئاکارنیا   ئاکریدینە  ئاگرەقوولێ  ئاڵه‌کۆڵ   ئالپاکا  ئالگ
 ئاڵیقوڵینگ  ئالیگاتوور  ئاناکۆندا  ئانۆفێل   ئاوەروونکه  ئاوەژی     ئاوپەرە  ئاوڕوونکه‌ره
 ئاوڕوونکه‌ره‌وه  ئاوڕۆشنکەرە  ئاهوو   ئاهی        
 ئەبڕەش  ئەبووێد  ئەپیۆن  ئەتەم  ئەتۆماریا  ئه‌جیریا  ئەختەبووت   ئه‌ره‌به‌سته
 ئەرقەم  ئەرین  ئەڕنەبووت  ئه‌سپ  ئەسپەمار  ئەسپێ  ئەسپی ئارد  ئەسپی ئاوی
 ئەسپی پێخەمبەر  ئەسپی خالدار  ئەسپی ڕەسەن  ئەسپی نێر        
       ئەسیکە  ئەستەور  ئەستەویر  ئه‌ستر  ئەستنگ
 ئه‌ستێوه‌ر  ئه‌ستێرۆک   ئەستێور   ئه‌سرۆ  ئه‌سرۆچلک  ئه‌سرۆلک  ئەسکارس  ئەسیدیا
 ئه‌شقه‌مه  ئه‌شقه ‌مه‌ماسای  ئەشم  ئەفتار  ئه‌‌ڤۆر  ئه‌قره‌و  ئه‌کارۆس  ئەکتین
 ئەکریدینە  ئەگارئەگار    ئه‌ملك  ئەناب  ئەنزیم   ئه‌نگوش   ئستینگ  ئۆپۆسوم 
 ئۆسپۆر  ئوتاریا  ئورجی  ئولاق  ئوناگەر    ئێستر  ئێستێرەگاییلكە
 ئێختە  ئێستر  ئێنزیم  ئیشکاوس  ئیپۆهیپس  ئینته‌رفێرۆن    ئینجە

.

 بابوین  باپەرك  باخە  بادروو  باروونەك  باریلی  پازقەپان  باسقەپان
 باسیل  باشقەپان  باعاندن  بالیكە  باڵ  باڵانی  بانەوانك   بانبانك
 بانبز  باویلكە   بارگیر    بارگین      
 بەبەڵە              
 بەبڕ   بەربووارد  بەتەلەب  بەچكە  به‌خته  به‌راز  به‌رخ  به‌رخی ساوا
         بەچکەی بەراز      
 به‌خێوکردن  بەردەبێل  بەرەماک  بەربەران  بەربووارد  بەردیر  بەردییل  بەرندێر
 بەرەندەر   بەردییل  بەرزاخۆر    بەرگیر  بەرکەڵ  بزێ  بەڤر
 بەسلەمە  بەفر   بەڤل  بەکتریا  بەکتریاشی بوونەوە  بەکتریای گەرمی خواز  بەکتریای بێ هەوایی  بەکتریای ترشی پرۆپیۆنیك
 بەکتریای گەرمای ناوەندی خواز  بەکتریای گەرمی بەرهەڵست  بەکتریاكوژ  بەکتریاناس  بەکتریاناسی  بەکتریای ئازووت  بەکتریای بەرهەم هێنەرەكانی تاموبۆیتیژ  بەكتریای هەوێنی شیری
 بەکتریای چیلکەیی  بەکتریای خۆ خواردن ساز  بەکتریای خوێی خواز  بەکتریای ساردی خواز  بەکتریای شیكەرەوەكانی پرۆتین  بەکتریای شیكەرەوەكانی پرۆتین و شەكرەكان  بەکتریای كۆلۆن  بەکتریای نەخۆشی ژەهراوی بوونی وەشیقی
 بەکتریای نەگەتیڤ بۆ ڕەنگی گرام  بەکتریای هەوایی  بەکتریای هەوێنی ماست  بەکتریای نەخۆش خەرەكان  بەق  بەندی جووتەنی  بەلاتیتك  بەوور
 بزن  ببڵە  بست  بەگوان  برێنە  بنه‌ماڵه‌  ‌  ‌
       بژ  بژی      
 بۆا  بۆجی    بۆڕاندن  بۆغ  بۆق  بۆقەخۆرە  بۆنجی  
 بێبه‌ر        بێچوە گامێش      
   بێشکه  بێوەڵە  بێسڵه  بێوڵە    بیژووكەزا  بیسۆن  
 بیوور              

.

 پابلند  پاپیو  پاچە  پاچك  پاران گوین  پارچمك  پارخخە  پارز
 پارس  پارگۆل  پارگوێر  پارگوێل  پارۆنە  پاروونەك  پارون  پارێن
 پارینە  پاکاس  پالاخ  پالاغ        
 پاكوڕە      پانە  پانێر  پانێڕی نەخەساو    پاپیلۆن
 پەپوولە  پەپوولە پایزە            
 په‌خشه  په‌روار  پەروانە  پەس    په‌نگره‌ئه‌ستێره    
     ‌         پەیك  
 پرپە  پڕپڕ   پرك  پز  پڕپە  بزنی بەرتەگە  پرپا  
       پسینگ         
 پشی  پشیك  پشیلە  پشۆ  پشو      
 پشیلە پایزە  پشیلەی دارستان  پشیلەی دەستیی  پشیلەی سیڤێت  پشیلەی كێوی پشیلەی یۆزی پشیلەی مسك  پشیلەی مسكی هیندی
 پشیلۆك  پشیلۆكە             
 پن   پنت  پند  پندەپیر        
   پۆغە    پۆڵ  پۆزبەران      
   پوپەی كەلەشێر            
 بێشکه  پێشه‌کوورك  پێشووله  پێڕۆ  پێكوڕە  پێدرێژ  پێشوولە  
   پینگۆك            

.

 تاوڕۆشنکه‌ره‌وه  تانجی  تاژی  تانزی        
 ته‌پۆ  تەزتەزۆك  تەتەڵەمیران          
 ته‌رس  ته‌ڕه‌زه‌ن    ته‌رشداری   تەتڵەمیران  توتكەشووانە     تۆفانه‌
 تەزەرد  تاژپڵنگ   توڵەپڵنگ  تیرەمار  توت  توتکەسەگ  تۆرم  تیوواز 
 تەگە  تەكە  تگە  تەژە  تەچە      
 تێشتیر    توێشیر  توێشتیر  توشتیر  تشتیر  تەرق    تشتیر
      تییرەمار          

.

جاتانە      جاڵجاڵۆكە  جۆبڕ  جۆبڕكە    جرجەمشك 
 جێنێتیک  جۆر  جریواندن  جەڕا  جەڕابوون  جەرد  جۆڵاتەنە  ج

.

 جاتانە      جاڵجاڵۆكە  جۆبڕ  جۆبڕكە    
 جێنێتیک  جۆر  جریواندن  جەڕا  جەڕابوون  جەرد  جۆڵاتەنە  ج
 چاربەری  چارکۆڵۆڵ  چاروا  چارەوا   چارەوێ   چاڤری  چه‌هچه‌هـ  جوێشتیر
       جرجەمشك        
 چوار تووره‌که‌ی ناوگه‌ده‌  چزه  چه‌شن  چۆت  چەكچەكیلە  چێل  چەقال  چەقەل
 جۆگەلە  جۆگەلەکان  جۆگەلەی فرمێسک  جۆگەی چیکڵدانەیی  جۆگەی دەرکەوانە  جۆگەی دەرهاویشتن  جۆگەی زراو  جۆگەی زەردێنە
 جۆگەی لوولپێچە  جۆگەی نزیک  جۆگەی وارتن  جۆگەی ولفان  جۆگەهاڤرس  جۆگەی هاوێژە  جۆگەی هێلکە  لووتە جۆگەی فرمێسک
 جاڤسپیک    جۆگەی ڤولکمان  جۆگەی کۆم  چنگنە جاڵجاڵۆکە      

.

چوشتیر  چوشتر  چتوور چاڵەکەی هەنگوین   چاڵەکە       چاربەری

.

 حدود  حیلکاندن   چەفتەكەڵ  چەوتەكەڵ   بێچووی حوشتر  حەپە    
 خاویر              
 خێزان  خێزانی بۆق  خاکه‌   خرش  خوێندن  ختك  خورمە  خورمەی دەریایی

.

خاکه          حەمحەم    جین

.

 دەڤە  ده‌زووڵه‌  دۆشنده  ده‌نووک  ده‌وڵه‌ت داری  دابه‌سته‌  دانی  ده‌رماڵه‌
 دلو  دوڕەشير  دهلك  یەكساڵە  دووپشك  ده‌وره‌ی متبوون  دەهف  دووساڵە
 دامنەچەقان              

.

ڕه‌سه‌ن  ڕیشاڵ  ریخ  ڕه‌‌شه‌وولاغ  ڕەقە  ڕووتبوونەوەی تووك    رۆبیان
 ڕۆڤی  ڕووڤی    ڕوواس  ڕاست   ڕوواسە  ڕاسۆ  ڕێوی
 ڕسك   ڕستی            

.

زه‌رده‌واڵه‌  زنجیره‌  زیکاندن  زریکاندن  زیقاندن  زیکه‌زیک  زه‌ڕین  زڕەك
 زەباد               زچ

.

 زێلۆ  زێور زەردەقۆڕە  زیكریلە  زیفە    زیڤ  زیو
 زاروو   زەروو  زاڵوو  زەلوو  زوورك  زیوانخۆره‌    زیک
 زووری  زێروو  زه‌رده‌واڵه‌          زه‌رگه‌ته

.

 ژه‌نگه‌ سووره‌  ژوژو  ژهـ      ژیی     ژیشك

.

سابرێن  ساوا  ساورێن          
 سه‌گ : وه‌ڕین.  سپێنه‌ی هێلکه‌  باسکەسەگ    ستێور  سەگیڕاو     سێ ساڵە  
 سەگی بچكۆلە    سەرەمێکوتە   سیخۆر        سووچەر 

.

   شاخ   شاخه‌ی ئاژه‌ڵ  شه‌وسووتکه  شەمار  شاخی بچووک    شه‌قۆن
 شه‌یتانۆکه  ‌  شه‌وسووتکه‌  شەلەمین كەرە  شەمشەمەكوێرە  شەک مەڕ  شەکەمێ  شوتدەر

.

غادم              غادم

.

   فیکه‌لێدان  فیشكه‌لێدان           فیکاندن

.

 قه‌باخی کیسه‌ل  قامچی  قاتر  ‌قشپڵ     قسر    قوڕ  قاچی مەر  
   قالۆنچەی چەوەندەر  قوڕباقە    قڕواق  قۆچ  قوڕنوو  قوزبڕكە
 قدەم  قۆرتە            

.

كیسەڵ  كه‌ره‌كێوی  كتتە  كاكڵەموشات  کەمتیار  کەرگووان  کۆچەك    کوڕ
 که‌له‌شێر  که‌ر  که‌ڵمێش  کورکورۆک  کلک   کوڕەپەسك  کووزە  کۆچ
که‌حێل  کونده‌به‌بوو  کەر  که‌ڵ    کلاسک  که‌ڵه‌کێوی‌   کەندۆ   کارمامز 
 كێچی ده‌ریا  كوللـه‌  کەمبوونی موو  كوجیلەسەگ    کۆر  کودەڵەی وورچ  كوێشتیر
   کرژ  کشە  كوللە  که‌ڵمێش  كو  کولەحاجی  کورکورۆک

.

گا گاکێوی    گاگێنه  گاڵگاڵی  گامێشی قسر  گامێشی نه‌زۆك  گەڵی خەساو
    گەرا( هێلکە)  گەرگەدەن  گمۆره‌مۆر  گوێرەكەی نەخەساو     گوجیلە سەگ  گژ
   گورگ  گۆشته‌ زیاده‌  گمۆره‌مۆر  گەوزەلكە  گۆلكی پارز  گواندار  گرژ
 گوه‌ستێره‌  گوڵ ئه‌ستێره   گوڵه‌ئه‌ستێره‌  گوورەکڵە  گوێلپار   گوان کۆر    
         گیانه‌وه‌ر  گیاندار    گیانله‌به‌ر

.

   لوولاندن            لاور

.

 مائاهوو  ماڵات  مێشووله‌  ماڵات     مامز  ماسک  مریشک   ماین 
 مشك  مار مێش مێشه‌نگ  مه‌ر  مارموێڵکه  مامر  مانگای زاو
 مریشک  مه‌ڕداری ماین  مرخاندن  مرخه‌مرخ  مه‌گه‌ز  مانگا  میواندن
 مارەزیو  مەیمون    مشک  مشکەکوێرە  مه‌ڕ  مشكی خورما  منمنیك
 مێشووله  مێرووی ڕووه‌ك  مەڵكەسەن  مختی  مخمخک   مارمژ  مێتوولە  مێتولکە 
       مەڕی        مڵە

.

نەوەن  نه‌زۆك  نه‌زێ   نەڕەشێر  نێری دووساڵە  نیوون  نمنۆك  
 نێوون  نێنگووین  نوهگوڕن  وەیشەك  ووشەك  نەوەنی نەخەساو     نائاووس

.

 ورچ  واڕگ  وه‌ره‌ماس    وڵسات  ووشەك  وورگ ئاووسان  وه‌ره‌ماس
  ووشتر  ووشتری مێ  وەرشەق   وەرشەك  وێز  وەیشەك    وورە

.

     هاس          
       هوره‌  هەزارپێ  هه‌سپ  هەفتجار  هه‌‌ڤۆ  هه‌‌ڤۆری
 هەڵۆ  هۆڵە    هه‌ڵنیشگه        
     هۆرێشە    هەڵەشە    هووشنگ  
 هێستر   هێلكە‌     هێلین  هێلانە      هێمۆگلۆبین

.

 یابوو       یاڵ    یاڵ و بژ       
         یەستر          یەکانە 
 یه‌کسم   یەکساڵە   یەکبەند           
       یۆغرە   یووز  یێکەڵ   یێکەڵەگوان   

.

.

.

.